وسىعان بايلانىستى ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ مەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس كومپانييالارى ٶزدەرٸنٸڭ عارىش اپپاراتتارىن ۇشىرۋدى قولعا الدى. ولار عىلىمي زەرتتەۋلەر, بٸلٸم بەرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, جەر بەتٸن زەرتتەۋ, كارتوگرافييا جەنە ت.ب. سيياقتى كٶپتەگەن سالالاردا قولدانىلادى.
قازاقستان مەن ورتالىق ازييادا العاشقى بولىپ ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ٶز نانوسپۋتنيگٸن جەر وربيتاسىنا سەتتٸ شىعاردى. كەلەسٸ ماقسات – اتالعان تەحنولوگييانى بٷكٸل قازاقستان بويىنشا دامىتۋ.
وسى ماقساتتا 2019 جىلدان باستاپ بٸلٸم ورداسى بازاسىندا «الفاسات» جەردٸڭ كٸشٸ جاساندى سەرٸكتەرٸ كونسترۋكتورىن قۇرۋ جوباسى جۇمىس ٸستەۋدە. ول اقپاراتتىق, كوممۋنيكاتسييالىق جەنە عارىشتىق تەحنولوگييالار بويىنشا باسىم باعىتتاردى قامتيدى.
جوبانىڭ اۆتورلارى – ا.تەمٸرباەۆ, ن.ٶزبەكوۆ, ن.مەيرامبەكۇلى, س.ورىنباسار, و.تۋەباەۆ. قازۇۋ عالىمدارى بٸلٸم الۋشىلارعا عارىش اپپاراتتارىن جوبالاۋ, قۇراستىرۋ, سىناۋ جەنە پايدالانۋ پروتسەستەرٸ تۋرالى جٷيەلٸ تٷسٸنٸك بەرەتٸن كومپونەنتتەر جيىنتىعى بولىپ تابىلاتىن يننوۆاتسييالىق ٶنٸم ۇسىنىپ وتىر.
اۆتورلار بۇل سالاعا 2013 جىلدان باستاپ ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قابىرعاسىندا ەزٸرلەنٸپ, 2017 جەنە 2018 جىلدارى ٸسكە قوسىلعان العاشقى قازاقستاندىق «ەل-فارابي-1» جەنە «ەل-فارابي-2» نانوسپۋتنيكتەرٸن ەزٸرلەۋ جەنە ٸسكە قوسۋ كەزٸندە داعدىلانعان بولاتىن. بۇل ٶز كەزەگٸندە «الفاسات» نانوجەرسەرٸك كونسترۋكتورى جوباسىن تابىستى ٸسكە اسىرۋعا كٶمەكتەستٸ.
نانوسپۋتنيكتەردٸ سەتتٸ ٸسكە قوسقاننان كەيٸن جاس عالىمدارىمىز قازاقستاندا وسى سالانى ودان ەرٸ دامىتۋ ٷشٸن ايانباي ەڭبەك ەتۋگە بەكٸندٸ. نەتيجەسٸندە بۇل داعدىلاردى مەكتەپتەن عارىشتىق روبوتوتەحنيكا بويىنشا زەرتحانالىق جۇمىستار بارىسىندا وقىتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى.
CubeSat ستاندارتى بويىنشا نەگٸزگٸ تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ, وقۋشىلاردىڭ بٸلٸمدٸ جاقسى يگەرۋٸ ٷشٸن كونسترۋكتوردىڭ ٶزٸندٸك قۇنىن ارزانداتىپ, تەحنولوگييانى جەڭٸلدەتۋ مٸندەتٸ تۇردى.
نەتيجەسٸندە بارلىق نەگٸزگٸ تەحنولوگييالىق سيپاتتامالار مەن مٷمكٸندٸكتەر ساقتالدى. جيناققا بارلىق نەگٸزگٸ ٸشكٸ جٷيەلەر, كومپونەنتتەر جەنە نانوجەرسەرٸك قۇراستىرۋ قۇرالدارى كٸرەدٸ.
كونسترۋكتورلاردى قۇراستىرۋ جەنە دايىنداۋ بويىنشا بارلىق جۇمىستار ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا جٷرگٸزٸلەدٸ. زەرتحانالىق جۇمىستار ٷش تٸلدە جاسالدى. ستۋدەنتتٸڭ قىزىعۋشىلىعىن ساقتاۋ ٷشٸن جيىنتىقتا زەرتحانادا جينالعان نانوسەرٸكتٸ گەليي شارىن پايدالانىپ, ستراتوسفەراعا قوسۋ مٷمكٸندٸگٸ بار.
سونىمەن قاتار جوبانى ەزٸرلەۋ بارىسىندا «كوممۋنيكاتسييالىق حاتتاما – AlfaSat» جەنە «جەرٷستٸ ستانتسيياسىنا ارنالعان باعدارلاما –AlfaGround» اتاۋىمەن قر-نىڭ ەكٸ اۆتورلىق كۋەلٸگٸ الىندى. سونداي-اق تمد ەلدەرٸنٸڭ نارىعىنا شىعۋعا مٷمكٸندٸك بار.
اتالعان جوبانى حالىقارالىق «UniSat» بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىن قارجىلاندىراتىن يۋنيسەف قورى دا جوعارى باعالادى. نەتيجەسٸندە قازاقستان, ٶزبەكستان جەنە قىرعىزستانداعى قىز بالالار وسى كونسترۋكتور بازاسىندا وقىپ, بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىردى.
