قازاقستاندا وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸن تسيفرلاندىرۋ اياسىندا 20 جوبا ٸسكە اسىرىلىپ, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ قولدانۋ ارقىلى ەنەرگييا رەسۋرستارىنىڭ شىعىنىن 90 پايىزعا دەيٸن قىسقارتۋ جوسپارلانىپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇل تۋرالى ٷكٸمەت وتىرىسىندا ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ەرلان اقكەنجەنوۆ باياندادى.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, Digital Qazaqstan ستراتەگيياسى اياسىندا وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ٷش باعىتتا 20 ٸس-شارا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. كٷتٸلەتٸن جيىنتىق ەكونوميكالىق ەسەر جىلىنا شامامەن 23 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى.
جىل سوڭىنا دەيٸن باسىم جاساندى ينتەللەكت شەشٸمدەرٸنٸڭ تٸزٸلٸمٸن, تسيفرلىق ەگٸزدەردٸڭ نىسانالى ارحيتەكتۋرالارىن جەنە كيبەرفيزيكالىق قاۋٸپسٸزدٸك ارحيتەكتۋراسىن بەكٸتۋ جوسپارلانعان. بۇل كەسٸپورىندارعا دايىن ستاندارتتى شەشٸمدەردٸ پايدالانىپ, تيٸمدٸ جوبالاردى سالانىڭ باسقا نىساندارىنا جىلدام ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سالاداعى نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ – تسيفرلىق ەگٸزدەردٸ ەنگٸزۋ. «قازمۇنايگاز» كومپانيياسى «ەمبٸمۇنايگاز» كەن ورنىندا قابات, ۇڭعىمالار جەنە ٶندٸرٸستٸك ينفراقۇرىلىم تۋرالى دەرەكتەردٸ بٸرٸكتٸرەتٸن تسيفرلىق ەگٸز قۇرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى ٸسكە اسىرىپ جاتىر. جوبانى كەڭٸنەن ەنگٸزۋ مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸن قوسىمشا 2,9 ملن تونناعا دەيٸن ارتتىرۋى مٷمكٸن.
سونىمەن قاتار استانا ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ ەلوردانىڭ ەنەرگەتيكالىق كەشەنٸ نىساندارىنىڭ تسيفرلىق ەگٸزدەرٸن جاساۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. مۇندا وتىندى 2,5 پايىزعا دەيٸن ٷنەمدەۋ كٶزدەلگەن.
قازٸر ەنەرگەتيكا سالاسىندا 45 جاساندى ينتەللەكت جوباسىنان تۇراتىن پورتفەل قالىپتاستىرىلعان. گاز سالاسىندا يي گاز تۇتىنۋدى بولجاۋ ٷشٸن قولدانىلىپ, بولجام دەلدٸگٸن 86 پايىزعا دەيٸن جەتكٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
مۇناي-گاز سالاسىندا جاساندى ينتەللەكت مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ اينالىمىن تالداۋعا پايدالانىلادى. مۇندا جوسپارلاۋ دەلدٸگٸن 85 پايىزعا دەيٸن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىندا يي ٶندٸرٸستٸك قاۋٸپسٸزدٸكتٸ كٷشەيتۋ ٷشٸن ەنگٸزٸلٸپ, ٶندٸرٸستٸك وقيعالار سانىن 78 پايىزعا دەيٸن ازايتۋ كٷتٸلەدٸ.
تسيفرلاندىرۋدىڭ تاعى بٸر باعىتى – ەنەرگەتيكالىق نىسانداردىڭ كيبەر جەنە فيزيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن كٷشەيتۋ. ونىڭ ٸشٸندە كيبەرقاۋٸپتەردٸ انىقتاۋ, تەحنولوگييالىق جٷيەلەردٸ قورعاۋ, كيبەرشابۋىلدار كەزٸندەگٸ مامانداردىڭ ٸس-قيمىلىن پىسىقتاۋ, سونداي-اق ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن انىقتاۋ جەنە بەيتاراپتاندىرۋ شارالارى قاراستىرىلعان.
بۇل باعىتتار ACR Center – وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸنٸڭ كيبەرفيزيكالىق ورنىقتىلىعى سالاسىنداعى پەرسپەكتيۆالىق ەزٸرلەمەلەر ورتالىعى اياسىندا بٸرٸكتٸرٸلەدٸ. بيىل العاشقى سالالىق ENERFORT كيبەروقۋ-جاتتىعۋلارى ٶتكٸزٸلدٸ. مۇنداي وقۋ-جاتتىعۋلاردى جىل سايىن ٶتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن بٸرگە گەنەراتسييالاۋ, بەرۋ جەنە بٶلۋ نىساندارىنداعى نەگٸزگٸ جابدىقتاردىڭ جاعدايىن ونلاين باقىلاۋ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلۋدە. تسيفرلىق ەگٸزدەرمەن قاتار تۋربينالار, قازاندىقتار مەن ترانسفورماتورلار ارنايى داتچيكتەرمەن جابدىقتالادى. نەتيجەسٸندە اپاتتىلىقتى 25 پايىزعا تٶمەندەتۋ كٶزدەلگەن.
مينيسترلٸكتٸڭ تاعى بٸر ماقساتى – مۇناي مەن مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ ۇڭعىمادان جانارماي قۇيۋ ستانتسيياسىنا دەيٸنگٸ قوزعالىسىن تولىق باقىلاۋ. ول ٷشٸن ەنەرگييا رەسۋرستارىنىڭ اينالىمىن ەسەپكە الۋ, ونى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى تالداۋ جەنە تۇتىنۋدى بولجاۋ جٷيەلەرٸ ەنگٸزٸلٸپ جاتىر.
2026 جىلى مۇناي-گاز جەنە ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى تسيفرلىق ەگٸزدەردٸڭ پيلوتتىق جوبالارىن ٸسكە اسىرۋعا, جاساندى ينتەللەكت شەشٸمدەرٸن ەنگٸزۋگە جەنە بٸرىڭعاي تسيفرلىق ارحيتەكتۋرانى بەكٸتۋگە باسىمدىق بەرٸلمەك.
2029 جىلعا قاراي بارلىق جوسپارلانعان ٸس-شارالاردى اياقتاپ, وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنٸن تسيفرلىق دەرەكتەر نەگٸزٸندە باسقارۋعا كٶشۋ جوسپارلانعان.
