قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى (قدكبق) جەكە تۇلعالاردىڭ بانكتەردەگٸ ەڭ سۇرانىسقا يە جەنە كەڭ تارالعان جيناق اقشالارىنىڭ كٶپتەگەن تۇرپاتىن: سالىمداردىڭ بارلىق تٷرلەرٸن, ونىڭ ٸشٸندە مەرزٸمدٸ, مەرزٸمسٸز, شارتتى, تالاپ ەتٸلمەلٸ سالىمداردى, اعىمداعى شوتتار مەن تٶلەم كارتوچكالارىنداعى اقشالاردى قورعايدى. جەكە تۇلعالار ٷشٸن قورعانۋ قۇقىعى قازاقستاندىق زاڭنامادا قاراستىرىلعان. الايدا كەيبٸر قارجى ٶنٸمدەرٸ جەنە بانكتٸك قىزمەتتەر, ونىڭ ٸشٸندە جەكە تۇلعالارعا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر قور كەپٸلدٸگٸمەن قورعالمايدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
- سونداي كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ بٸرٸ – يسلام بانكتەرٸندەگٸ دەپوزيتتەر.
- مەتالدىق شوتتاردى دا قدكبق كەپٸلدٸگٸ قامتىمايدى. كليەنت التىن نەمەسە كٷمٸستٸ اللوكيرلەنگەن شوتقا ساتىپ الا وتىرىپ, مەتالل شوتى اشىلعان بانكتٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸنە بايلانىستى تەۋەكەلدەردٸ ٶزٸ كٶتەرەدٸ.
"زاڭدى تۇلعالارعا كەلەر بولساق, ولاردىڭ بانكتٸك سالىمدارى مەن شوتتارىنداعى اقشالارى دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸمەن قورعالمايدى. بۇل رەتتە دارا كەسٸپكەرلەر, جەكە نوتاريۋستار, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى, ادۆوكاتتار جەنە كەسٸبي مەدياتورلار اتالعان قور تاراپىنان سالىمشى-جەكە تۇلعالارمەن بٸردەي دەرەجەدە قورعالعان", - دەيدٸ قدكبق باسپاسٶز قىزمەتٸ.
- سونىمەن قاتار قدكبق كەپٸلدٸكتەرٸ بانك كليەنتتەرٸنٸڭ بانك ۇياشىقتارى مەن سەيفتەرٸندەگٸ اقشالارى مەن قۇندى زاتتارىن قامتىمايدى. بانكتٸڭ سەيفتٸك كٶرسەتەتٸن قىزمەتتەرٸ بويىنشا كليەنتتەردٸڭ مٷلٸكتەرٸ بانك ليتسەنزيياسىنان ايىرىلسا دا ولارعا قول سۇعىلمايدى. بۇل جاعدايدا ولاردىڭ يەلەرٸنە قايتارىلۋىن بانكتٸڭ ۋاقىتشا ەكٸمشٸلٸگٸ قامتاماسىز ەتەدٸ.
- قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرى قورىنىڭ كەپٸلدٸكتەرٸ سونداي-اق بانكتٸك دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتارعا دا قولدانىلمايدى. اتاۋىندا «دەپوزيتتٸك» سٶزٸ بولعانىمەن, بۇل ينۆەستيتسييالىق قۇرال بانك سالىمى ەمەس, باعالى قاعاز بولىپ تا تابىلادى. بانكتٸك دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتار بيرجادا اينالىمعا جٸبەرٸلمەيدٸ, يەسٸنٸڭ اتى-جٶنٸن, اتاۋلى قۇنىن, مەرزٸمٸن جەنە سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن بانك كليەنتپەن اراداعى شارتتا ناقتى بەلگٸلەيدٸ. بانكتەر دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتار بويىنشا سول مەرزٸمگە سالىمدارعا قاراعاندا ەدەۋٸر جوعارى تابىستىلىق ۇسىنادى. الايدا قازاقستاندىق زاڭناماعا سەيكەس جالپى بانكتەردٸڭ دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتارى جەنە باعالى قاعازدارى دەپوزيتتەرگە مٸندەتتٸ كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ قورعاۋ اياسىنا كٸرمەيدٸ.
"بانكتٸك دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتار بويىنشا دا ينۆەستيتسيياعا قاتىستى قاعيدالار قولدانىلادى: بارىنشا جوعارى تابىس الامىن دەپ, بارلىق اقشانى ينۆەستيتسييالىق قۇرالدارعا جۇمساۋعا بولمايدى. ونىڭ ٷستٸنە ونى مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋ بويىنشا يەسٸنٸڭ قۇقىعى شەكتەلۋٸ مٷمكٸن, ونداي جاعدايدا اقشانى شارتتىڭ بٷكٸل مەرزٸمٸ اياقتالعانشا الۋعا بولمايدى. سوندىقتان اقشالاي قور جيناۋ ٷشٸن كەم دەگەندە قورعالعان جەنە اناعۇرلىم "يكەمدٸ" دەپوزيتتٸ قاراستىرعان جٶن", – دەيدٸ قور ساراپشىلارى.
وسى رەتتە جيناق سالىمدار تيٸمدٸ بالاما تابىس كٶزٸ بولۋى مٷمكٸن: ۇلتتىق بانكتٸڭ بٸرقالىپتى قاتاڭ اقشا-نەسيە ساياساتى اياسىندا بانكتەر مۇنداي دەپوزيتتەر بويىنشا جوعارى مٶلشەرلەمەلەر ۇسىنادى. قدكبق تەڭگەلٸك سالىمدار بويىنشا, سىياقالارىن قوسقاندا 20 ملن تەڭگەگە دەيٸن كەپٸلدٸك بەرەدٸ.
سالىمشىلار ٷشٸن اقشالارىن قدكبق كەپٸلدٸك بەرمەيتٸن بانكتٸك ٶنٸمدەرگە ورنالاستىرۋدىڭ قانداي تەۋەكەلدەرٸ بار?
سالىمشىلار مەتالل شوتتارىنا التىن نەمەسە كٷمٸس الۋ, بانكتٸك دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتار الۋ ارقىلى نەمەسە اقشالارىن يسلام بانكتەرٸنٸڭ قارجى قۇرالدارىنا ورنالاستىرا وتىرىپ, بانكتٸڭ سەنٸمدٸلٸگٸن باعالاۋعا قاتىستى تەۋەكەلدەردٸ ٶزدەرٸ كٶتەرەدٸ. اتاپ ايتار بولساق, ەگەر بانك ليتسەنزيياسىنان ايىرىلاتىن بولسا, قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس مەتالل شوتتاردىڭ نەمەسە بانكتٸك دەپوزيتتٸك سەرتيفيكاتتاردىڭ يەلەرٸ 8-شٸ كەزەكتٸلٸكتەگٸ "باسقا" كرەديتورلارعا جاتقىزىلادى. بانكتٸ تاراتۋ بارىسىندا كرەديتورلارمەن ەسەپ ايىرىسۋ بانك اكتيۆتەرٸن ساتۋ قورىتىندىسى بويىنشا جەنە ولار جەتكٸلٸكتٸ بولعان جاعدايدا جٷرگٸزٸلەدٸ.
بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورىنىڭ كەپٸلدٸكتەرٸ بانك ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان جاعدايدا كەپٸلدٸك بەرٸلگەن دەپوزيتتەر بويىنشا دەپوزيتورلار-جەكە تۇلعالارمەن جەدەل تٷردە ەسەپ ايىرىسۋدى كٶزدەيدٸ.
ەسكە سالامىز, قدكبق Tengri Bank, Capital Bank Kazakhstan جەنە AsiaCredit Bank بويىنشا ولار ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان كٷننەن باستاپ, 6-8 جۇمىس كٷنٸ ٸشٸندە سالىمشىلارىنا كەپٸلدٸ ٶتەم تٶلەي باستادى. ال زاڭ بويىنشا تٶلەمدٸ باستاۋدىڭ ماكسيمالدى مەرزٸمٸ – 35 جۇمىس كٷنٸن قۇرايدى.
تٸپتٸ قدكبق كەپٸلدٸك بەرگەن دەپوزيتتەرگە بايلانىستى قانداي تەۋەكەلدەر بولۋى مٷمكٸن?
دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر:
-
قازاقستاندىق زاڭنامادا دارا كەسٸپكەرلەردٸ قوسقاندا, بارلىق دەپوزيتور-جەكە تۇلعالار ٷشٸن قاراستىرىلعان,
-
قوردىڭ ارنايى رەزەرۆٸنٸڭ قاراجاتىمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن (2025 جىلدىڭ 01 مامىرىنا قاراي 1,2 ترلن تەڭگە),
-
الايدا, سوماسى بويىنشا شەكتەلگەن.
"سالىمشىلار بانكتەرگە ماكسيمالدى كەپٸلدٸك سوماسى شەگٸنەن ارتىق اقشانى ورنالاستىرا وتىرىپ, تەۋەكەلدەردٸ ٶز بەتٸمەن كٶتەرەدٸ: ەگەر بانك ليتسەنزيياسىنان ايىرىلسا, قدكبق سالىمشىعا ماكسيمالدى كەپٸلدٸك مٶلشەرٸ شەگٸندە عانا ٶتەم تٶلەيدٸ. ال ودان اسقان قالدىق اقشا تاراتىلاتىن بانكتٸڭ مٸندەتتەمەلەرٸ بويىنشا 4-شٸ كەزەكتەگٸ كرەديتورلاردىڭ قاتارىنا جاتقىزىلادى. بۇل مٸندەتتەمە بانكتٸڭ تاراتۋ كوميسسيياسىنا جٷكتەلەدٸ. الايدا تاراتىلاتىن بانكتٸڭ اكتيۆتەرٸ جەتكٸلٸكتٸ بولىپ, الدىڭعى قاتارداعى كرەديتورلار الدىنداعى مٸندەتتەمەلەر تولىعىمەن ورىندالعاننان كەيٸن عانا ٶتەلەتٸن بولادى. سول ٷشٸن بانكتە ٸرٸ اقشا قاراجاتتارى بولعان جاعدايدا, كەپٸلدٸك بەرٸلگەن سومانىڭ كٶلەمٸن ارتتىرۋ ٷشٸن اقشانى بٸر ەمەس, ەرتٷرلٸ بانككە كەپٸلدٸك مٶلشەرٸ شەگٸندە ورنالاستىرعان جٶن", - دەيدٸ ساراپشىلار.
ەسكە سالامىز, دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋشى ەربٸر بانكتەگٸ دەپوزيتتەر ٶز الدىنا بٶلەك جەنە تەڭ دەرەجەدە قورعالعان:
-
تەڭگەدەگٸ جيناق سالىمدار بويىنشا – 20 ميلليون تەڭگەنٸ,
-
تەڭگەدەگٸ جيناق سالىمداردان باسقا كارتوچكالار, شوتتار جەنە دەپوزيتتەر بويىنشا – 10 ميلليون تەڭگەنٸ,
-
شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار, كارتوچكالار جەنە شوتتار بويىنشا – 5 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ەگەر سالىمشىنىڭ بٸر بانكتە ەرتٷرلٸ بٸرنەشە دەپوزيتٸ جەنە سولاردىڭ اراسىندا جيناق سالىمى دا بار بولسا, قوردىڭ جيىنتىق كەپٸلدٸگٸ سالىمشىنىڭ ەربٸر سالىمى بويىنشا بەلگٸلەنگەن ماكسيمالدى كەپٸلدٸك سوماسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, 20 ملن تەڭگەنٸ قۇرايدى جەنە ودان اسىرىلمايدى.
دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر تۋرالى قانداي سەنٸمدٸ اقپارات كٶزدەرٸ بار?
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندىق بانكتەردٸڭ دەپوزيتورلارى دەپوزيتكە كەپٸلدٸك بەرٸلگەن-بەرٸلمەگەنٸ جەنە قانداي ماكسيمالدى سوماعا كەپٸلدٸك بەرٸلگەنٸ تۋرالى اقپاراتتى مٸندەتتٸ تٷردە دەپوزيتتٸ اشۋ بارىسىندا الادى. سالىمنىڭ وسى تٷرٸ نەمەسە شوتى بويىنشا قدكبق كەپٸلدٸكتەرٸ تۋرالى اقپارات جەنە باسقا دا ماڭىزدى تالاپتار شارتتىڭ, ٶتٸنٸشتٸڭ نەمەسە كليەنت قول قوياتىن بٶلەك قۇجاتتىڭ بٸرٸنشٸ بەتٸندە ىڭعايلى كەستە نىسانىندا كٶرسەتٸلەدٸ. بانك سالىمى شارتىنىڭ مازمۇنى جەنە ونى رەسٸمدەلۋٸنە قاتىستى بۇل تالاپتار قر قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ مەن قدكبق باستاماسى بويىنشا 2024 جىلى 7 تامىزدا ەنگٸزٸلگەن. ماكسيمالدى كەپٸلدٸك سوماسى تۋرالى اقپاراتتى دەپوزيتتٸ ۇزارتۋ بارىسىندا دا ەسكەرگەن ماڭىزدى.
بۇدان باسقا, دەپوزيتورلار دەپوزيتتەر بويىنشا كەپٸلدٸكتەر جەنە كەپٸلدٸ ٶتەمدٸ تٶلەۋ تەرتٸبٸ تۋرالى دا جالپى سيپاتتاعى مەلٸمەتتەردٸ الادى.
كليەنتتەر بانكتٸڭ بٶلٸمشەلەرٸندە نەمەسە ونلاين تٷرٸندە دەپوزيت اشىپ, شارتقا قول قويۋ بارىسىندا بانك ولارعا شوتىنىڭ نەمەسە سالىمىنىڭ نەگٸزگٸ تالاپتارى تۋرالى مەلٸمەت بەرۋگە مٸندەتتٸ.
بۇدان باسقا, اقپارات قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورىنىڭ كولل-ورتالىعىندا 1460 قىسقا نٶمٸرٸ بويىنشا (قوڭىراۋ تەگٸن), kdif.kz سايتىندا, سونداي-اق بانكتەر جەنە بانك قىزمەتٸ تۋرالى جەنە ەكiنشi دەڭگەيدەگٸ بانكتەرiندە ورنالاستىرىلعان دەپوزيتتەرگە مiندەتتi كەپiلدiك بەرۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا قولجەتٸمدٸ.
