بىلتىرعى جىلدىڭ جازىندا ءبىزدىڭ قوعام ەلەۋسىز قالدىرعان، ءبىراق ءبارىمىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى جاڭالىق شىققان ەدى. وسىنى مەن دە كوپتەن بەرى جازايىن دەپ جۇرگەنمىن. قازاقستان رەسمي تۇردە وەسر-دىڭ ستاتيستيكا بويىنشا كەڭەسىنىڭ ۇسىنىمىنا قوسىلدى. وسىلايشا قازاقستان تمد مەن ورتالىق ازيادا بۇل ستاندارتقا وتكەن العاشقى ەل اتاندى. دەمەك، ءبىزدىڭ ستاتيستيكامىزعا ەندى بۇكىل الەم سەنەتىن بولادى. بۇل تۋرالى ساراپشى ايبار ولجايەۆ جازدى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل كادىمگى پروبلەما. مىسالى، ارتتا قالعان، ديكتاتۋرا ورناعان كوپتەگەن ەلدەردىڭ ستاتيستيكاسىنا حالىقارالىق قاۋىمداستىق سەنبەيدى. سەبەبى ولار قولدان جاسالۋى مۇمكىن. ونىڭ شىنايى ەكەندىگىنە كىم كەپىلدىك بەرەدى؟ ال سەنىمدى، شىنايى ستاتيستيكا ينۆەستورلار ءۇشىن اسا ماڭىزدى.
وەسر-دىڭ ستاتيستيكا جونىندەگى ۇسىنىمى 12 پرينسيپتەن تۇرادى. ونىڭ ىشىندە كاسىبي تاۋەلسىزدىك، دەرەكتەردىڭ ساپاسى، اشىقتىق، حالىقارالىق ۇيلەسىم سىندى باپتار بار. قازاقستان وسى تالاپتارعا سايكەستىگىن 2023-2025 جىلدارى وتكەن اۋقىمدى شولۋدا دالەلدەدى. بۇل ستاتيستيكا سالاسىنداعى «ISO سەرتيفيكاتى» سياقتى. ەندى ءبىزدىڭ ستاتيستيكا حالىقارالىق تۇرعىدا سەرتيفيكاتتالدى.
ءقازىر تمد ەلدەرىنىڭ ستاتيستيكا جۇيەسىن شارتتى تۇردە ءۇش توپقا بولۋگە بولادى. ءبىرىنشىسى - ساياسي ىقپال جوعارى توپ. مۇنداعى دەرەككە سەنىم تومەن. مىسالى، رەسەي. ولار ستاتيستيكانى بۇرمالاۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ ساياسي ويىندارىن جۇرگىزەدى. ەكىنشى سانات - تەحنيكالىق ارتتا قالعان توپ. ياعني ساناقتارى ەسكى، بازاسى ءالسىز. وعان تۇركىمەنستان، تاجىكستان سىندى ەلدەر جاتادى. ءۇشىنشىسى - حالىقارالىق ستاندارتقا وتكەن، ستاتيستيكاسى اشىق ءارى تەكسەرىلەتىن كاتەگوريا. بۇل توپتا تەك قانا قازاقستان عانا بار.
ءقازىر ءبىزدىڭ ۇلتتىق ەسەپ جۇيەسى تولىقتاي United Nations SNA-2008 ستاندارتتارىمەن جاسالادى. ول ءوز كەزەگىندە سۋۆەرەندى بوندتاردى تارتۋ ستاۆكاسىنا، CDS سپرەدتەرىنە، تىكەلەي ينۆەستيسيالىق شەشىمدەرگە جاقسى اسەر ەتەدى. قازاقستان دەرەكتەرى ەندى حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى، دۇنيەجۇزىلىك بانك، وەسر بازالارىمەن تولىق سايكەستەنگەن. ءبىز الەمدە وسى قاتاردا تۇرعان 44ء-شى ەل بولىپ سانالامىز.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا بىزدە ەندى بيلىك ستاتيستيكانى بۇرمالاپ، وتىرىك ايتقىسى كەلسە دە ونى ىستەي المايدى. سول سەبەپتى بۇل وتە جاقسى جاڭالىق.
