سەنات دەپۋتاتتارى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسىن قابىلداۋعا بايلانىستى راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭدى ماقۇلدادى. قۇجات مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول قويۋىنا جٸبەرٸلدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
زاڭ جوباسى راقىمشىلىق جاساۋمەن قاتار قىلمىستىق, قىلمىستىق-پروتسەستٸك جەنە ەكٸمشٸلٸك زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋگە, سونداي-اق اتقارۋشىلىق ٸس جٷرگٸزۋ تەتٸكتەرٸن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان.
سەناتور ەۆگەنيي بولگەرتتٸڭ ايتۋىنشا, راقىمشىلىق قىلمىستىق قۇقىقتاعى دەستٷرلٸ ينستيتۋتتاردىڭ بٸرٸ سانالادى جەنە كٶپتەگەن ەلدەردە تاريحي ماڭىزى بار وقيعالارعا وراي قولدانىلادى. ونىڭ سٶزٸنشە, قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسييانى قابىلداۋى وسىنداي ماڭىزدى وقيعالاردىڭ قاتارىنا جاتادى.
سونىمەن قاتار سەناتور راقىمشىلىقتىڭ بارلىق سوتتالعاندارعا بٸردەي قولدانىلمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, سىبايلاس جەمقورلىق, تەرروريزم جەنە ەكسترەميزم قىلمىستارى ٷشٸن, سونداي-اق جىنىستىق قول سۇعىلماۋشىلىققا قارسى قىلمىستار جاساعان ادامدارعا راقىمشىلىق جاسالمايدى.
قۇجاتقا سەيكەس, قىلمىستىق تەرٸس قىلىق جاساعاندار, اۋىرلىعى جەڭٸل قىلمىس جاساعاندار, سونداي-اق كەلتٸرٸلگەن زالالدى تولىق ٶتەگەن نەمەسە زالال كەلتٸرمەگەن ورتاشا اۋىرلىقتاعى جەكەلەگەن قىلمىستار بويىنشا سوتتالعان ازاماتتار قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان نەمەسە نەگٸزگٸ جازادان بوساتىلۋى مٷمكٸن.
بٸرقاتار سوتتالعاندار ٷشٸن جازانىڭ ٶتەلمەگەن بٶلٸگٸ قىسقارتىلادى.
زاڭ جوباسىن ەزٸرلەۋشٸلەر بۇل باستاما قىلمىستىق ساياساتتى قايتا قاراۋ نەمەسە قىلمىسقا جۇمساق قاراۋ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. كەرٸسٸنشە, قوعامعا اسا قاۋٸپتٸ قىلمىستار ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ بۇلتارتپاۋ قاعيداتى تولىق ساقتالادى.
ەۆگەنيي بولگەرتتٸڭ ايتۋىنشا, زاڭ گۋمانيزم مەن قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك اراسىنداعى تەڭگەرٸمدٸ ساقتاۋعا باعىتتالعان.
«الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا قىلمىستىق راقىمشىلىق 16,5 مىڭنان استام ادامعا قاتىستى بولادى. ونىڭ ٸشٸندە 4 مىڭنان استام ازامات قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان جەنە جازادان تولىق بوساتىلادى, ال 10 مىڭنان استام ادامنىڭ جازا مەرزٸمٸ قىسقارتىلادى. قازاقستان تاريحىندا العاش رەت ەكٸمشٸلٸك راقىمشىلىق جٷرگٸزٸلٸپ وتىر. ازاماتتار مەن بيزنەستٸڭ قارجىلىق جٷكتەمەسٸن ازايتۋ ٷشٸن ايىپپۇلداردىڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸ ەسەپتەن شىعارىلادى. اۋقىمى ٶتە ٷلكەن: تەك ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ باعىتى بويىنشا راقىمشىلىق جالپى سوماسى 17 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن شامامەن 1 ميلليون ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇلدى قامتيدى. جالپى العاندا راقىمشىلىق ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 15 مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ قۇزىرەتٸنە كٸرەتٸن 280 بابى بويىنشا جاسالعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قاتىستى قولدانىلادى», – دەدٸ سەناتور.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭدا ازاماتتاردى قوعامعا قايتا بەيٸمدەۋ مەسەلەسٸنە دە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنگەن.
«بۇل زاڭ ادامداردى جاي عانا بوساتىپ قانا قويمايدى, سونىمەن بٸرگە ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸكتەرگە ولاردىڭ قايتا ەلەۋمەتتەنۋٸنە ناقتى قولداۋ كٶرسەتۋ مٸندەتٸن جٷكتەيدٸ. اتاپ ايتقاندا, جالعىزباستى مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردى, زەينەتكەرلەردٸ جەنە تۇراقتى تۇرعىلىقتى جەرٸ جوق ازاماتتاردى ارنايى ورتالىقتارعا ورنالاستىرۋ, ەڭبەككە قابٸلەتتٸ ادامداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, سوت تاعايىنداعان ەمدەۋ شارالارىن جالعاستىرۋ, سونداي-اق كەمەلەتكە تولماعانداردى بٸلٸم الۋىنا كەپٸلدٸك بەرە وتىرىپ, وتباسىلارعا نەمەسە ينتەرناتتارعا ورنالاستىرۋ كٶزدەلگەن. بۇل زاڭدار پاكەتٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەدٸلەتتٸ قازاقستان قۇرۋ جٶنٸندەگٸ باعىتىنا تولىق سەيكەس كەلەدٸ», – دەدٸ ەۆگەنيي بولگەرت.
قۇجاتتاعى ەڭ ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ بٸرٸ – تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت ەكٸمشٸلٸك راقىمشىلىقتىڭ ەنگٸزٸلۋٸ.
قۇجاتتاعى ەڭ ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ بٸرٸ – تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت ەكٸمشٸلٸك راقىمشىلىقتىڭ ەنگٸزٸلۋٸ.
ەگەر بۇعان دەيٸن راقىمشىلىق اكتٸلەرٸ تەك قىلمىستىق سالاعا قاتىستى بولسا, ەندٸ ازاماتتار, جەكە كەسٸپكەرلەر, جەكە نوتاريۋستار, جەكە سوت ورىنداۋشىلارى, ادۆوكاتتار مەن زاڭ كونسۋلتانتتارى تٶلەنبەگەن ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇلداردان نەمەسە ولاردىڭ قالعان بٶلٸگٸنەن بوساتىلادى.
راقىمشىلىق قولدانىلعاننان كەيٸن تيٸستٸ اتقارۋشىلىق ٶندٸرٸستەر توقتاتىلادى.
سونىمەن بٸرگە ەكٸمشٸلٸك راقىمشىلىق قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸككە, ازاماتتاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن, سونداي-اق مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸنە قارسى جاسالعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قولدانىلمايدى.
زاڭ جوباسىندا راقىمشىلىق رەسٸمدەرٸن تسيفرلاندىرۋ مەسەلەسٸ دە قاراستىرىلعان. وسى ماقساتتا ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە جاڭا باپ ەنگٸزٸلەدٸ.
ونىڭ اياسىندا ەكٸمشٸلٸك ٶندٸرٸستەردٸڭ بٸرىڭعاي تٸزٸلٸمٸ ارقىلى راقىمشىلىققا ٸلٸگەتٸن ادامداردىڭ تٸزٸمٸ اۆتوماتتى تٷردە قالىپتاستىرىلىپ, شەشٸمدەر ەلەكتروندى فورماتتا قابىلدانادى.
ەزٸرلەۋشٸلەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل بيۋروكراتييالىق رەسٸمدەردٸ قىسقارتىپ, شەشٸم قابىلداۋ پروتسەسٸن جەدەلدەتۋگە جەنە راقىمشىلىق اكتٸلەرٸنٸڭ ورىندالۋ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇدان بٶلەك, زاڭ جوبالارىندا قىلمىستىق-پروتسەستٸك زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان تٷزەتۋلەر دە بار. اتاپ ايتقاندا, ايىپتاۋ اكتٸسٸنە قويىلاتىن تالاپتار, سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەپ-تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸن رەسٸمدەۋ تەرتٸبٸ جەنە قىلمىستىق پروتسەستٸ اياقتاۋ تەتٸكتەرٸ ناقتىلانادى.
بۇل ٶزگەرٸستەر قۇقىق قولدانۋ تەجٸريبەسٸن بٸرٸزدەندٸرۋگە, پروتسەسسۋالدىق قۇجاتتاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جەنە قىلمىستىق سوت ٸسٸنە قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كەپٸلدٸكتەرٸن كٷشەيتۋگە باعىتتالعان.
سەنات ماقۇلداعان زاڭ ەندٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قول قويۋىنا جولداندى.
