قازاقستان جەرٸندە تاريحتىڭ تەرەڭٸنەن كەلە جاتقان سەۋلەت دەستٷرٸ مەن بٷگٸنگٸ ينجەنەرلٸك ويلاۋ بٸر-بٸرٸمەن توعىسىپ جاتادى. تەۋەلسٸزدٸك العان جىلداردان بەرٸ ەلدٸڭ ەر بۇرىشىندا ۇلتتىق رۋحتى زاماناۋي قۇرىلىس شەشٸمدەرٸمەن ۇشتاستىرعان بٸرشاما عيمارات بوي كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇل نىساندار جاي عانا سەۋلەت تۋىندىسى ەمەس — ولار قالالاردىڭ تاريحي, مەدەني جەنە شارۋاشىلىق ٶسۋ جولىنىڭ دەلەلٸ ٸسپەتتٸ. مۇنداي عيماراتتاردىڭ كٶبٸ استانادا شوعىرلانعانىمەن, الماتى, تٷركٸستان, شىمكەنت پەن اقتاۋدا دا ٶزٸندٸك بەت-بەينەسٸمەن تانىلعان نىساندار جەتكٸلٸكتٸ. قۇرىلىسشىلار مەرەكەسٸ قارساڭىندا ەلٸمٸزدەگٸ ەرەكشە 10 عيماراتتى ەسكە الايىق.
1. بەيتەرەك (استانا) ەلوردانىڭ باستى نىشانى سانالاتىن بۇل مونۋمەنت 2002 جىلى اشىلعان. بيٸكتٸگٸ 105 مەترگە جەتەدٸ, ال باقىلاۋ الاڭى 97 مەتردە ورنالاسقان — بۇل سان 1997 جىلى استانانىڭ الماتىدان كٶشٸرٸلگەنٸن ەسكە سالادى. عيماراتتىڭ باس يدەياسى سامۇرىق قۇسى تۋرالى اڭىزبەن بايلانىستى: سول سەبەپتٸ مونۋمەنت تٶبەسٸندە ديامەترٸ 22 مەترلٸك التىن تٷستٸ شار تۇر, ول كٷن سەۋلەسٸنە قاراي رەڭٸن ٶزگەرتەدٸ. ٸشٸندە كٶرمە زالدارى, پانورامالىق الاڭ جەنە پرەزيدەنتتٸڭ الاقان بەدەرٸ بار. بٷگٸندە بۇل — ەلدٸڭ باستى تۋرورتالىقتارىنىڭ بٸرٸ.
2. حان شاتىر (استانا) ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ شاتىر تەرٸزدٸ قۇرىلىستاردىڭ بٸرەۋٸ, بيٸكتٸگٸ شامامەن 150 مەتر. بولات ارقاندارمەن كەرٸلگەن الىپ كٷمبەز مٶلدٸر پوليمەرمەن قاپتالعان — بۇل كٷن جارىعىن ٶتكٸزٸپ, ٸشكٸ ورتانى تۇراقتى ۇستايدى. كەشەندە ساۋدا ورتالىقتارى, كينوتەاترلار, بالالار الاڭدارى جەنە تٸپتٸ تروپيكالىق جاعاجاي بار: سىرتتا اياز بولسا دا, ٸشٸندە +25–30 گرادۋس ساقتالادى.
3. بەيبٸتشٸلٸك جەنە كەلٸسٸم سارايى (استانا) پيراميدا پٸشٸندٸ عيمارات — بيٸكتٸگٸ مەن تابان ۇزىندىعى بٸردەي, 62 مەتر. مۇندا ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر باسشىلارىنىڭ سەزٸ ٶتەدٸ. ٸشٸندە وپەرا تەاترى, مۇراجايلار, كونفەرەنتسييا زالدارى مەن قىسقى باق ورنالاسقان, ال جوعارعى بٶلٸكتەگٸ تٷرلٸ تٷستٸ شىنىدار حالىقتار دوستىعىن بەينەلەيدٸ.
4. «نۇر ەلەم» سفەراسى (استانا) 2017 جىلعى EXPO كٶرمەسٸنٸڭ باستى نىسانى, ديامەترٸ 80 مەترگە جۋىق شار تەرٸزدٸ عيمارات. سەگٸز قاباتىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە — كٷن, جەل, سۋ, عارىش ەنەرگيياسىنا — ارنالعان ينتەراكتيۆتٸ ەكسپوزيتسييالار ورنالاسقان. قازٸر بۇل بولاشاق ەنەرگيياسى مۋزەيٸ رەتٸندە جۇمىس ٸستەيدٸ.
5. ۆوزنەسەنسك سوبورى (الماتى) حح عاسىر باسىندا سالىنعان, ەلەمدەگٸ ەڭ بيٸك اعاش شٸركەۋلەردٸڭ بٸرٸ (شامامەن 56 مەتر). قۇرىلىسىندا مەتالل شەگە دەرلٸك قولدانىلماعان, تەك اعاش قوسىلىستار ارقىلى بٸرنەشە قاتتى جەر سٸلكٸنٸسٸنە تٶتەپ بەرگەن. تٷرلٸ تٷستٸ كٷمبەزدەرٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶز تارتادى.
6. رەسپۋبليكا سارايى (الماتى) كەڭەستٸك مودەرنيزم ستيلٸندە سالىنسا دا, قازاق ۇلتتىق ٶرنەكتەرٸ ەنگٸزٸلگەن مەدەني نىسان. تٶبەسٸ تٸرەكتەرسٸز جاسالعاندىقتان, زالدىڭ كەڭٸستٸگٸ كەڭ ەرٸ اكۋستيكاسى جوعارى. مۇندا حالىقارالىق كونتسەرتتەر مەن مەملەكەتتٸك ٸس-شارالار ٶتەدٸ.
7. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ (تٷركٸستان) XIV عاسىردا ەمٸر تەمٸردٸڭ بۇيرىعىمەن سالىنعان, ورتا ازيياداعى ەڭ ٷلكەن كٸرپٸش كٷمبەزدٸ عيماراتتاردىڭ بٸرٸ. يۋنەسكو-نىڭ بٷكٸلەلەمدٸك مۇرا تٸزٸمٸنە ەنگەن, يسلامدىق مەدەنيەتتٸڭ ماڭىزدى وشاعى.
8. قاراحان كەسەنەسٸ (تاراز) XI عاسىرداعى قاراحان ەۋلەتٸ دەۋٸرٸنٸڭ سەۋلەت ٷلگٸسٸ, تولىقتاي كٷيدٸرٸلگەن كٸرپٸشتەن تۇرعىزىلعان, گەومەترييالىق ٶرنەكتەرمەن بەزەندٸرٸلگەن.
9. وتپان تاۋ كەشەنٸ (ماڭعىستاۋ) دەستٷرلٸ قازاق سەۋلەتٸ مەن زاماناۋي ارحيتەكتۋرانى ۇشتاستىرعان تاريحي-مەدەني ورتالىق, اداي رۋىنىڭ بٸرلٸك بەلگٸسٸ سانالعان جەر. قازٸر ۇلتتىق مەرەكەلەر مەن مەدەني شارالار ٶتكٸزٸلەتٸن ورتالىققا اينالعان.
10. «وتىرار» كٸتاپحاناسى (تٷركٸستان) شىعىستىق ٶرنەكتەر مەن زاماناۋي گەومەترييالىق فورمالاردى ٷيلەستٸرگەن كٸتاپحانا كەشەنٸ — تەك كٸتاپ قويماسى ەمەس, عىلىمي كەزدەسۋلەر مەن كٶرمەلەرگە ارنالعان قوعامدىق كەڭٸستٸك.
بۇل ون نىسان — قازاقستاننىڭ تاريحي تەرەڭدٸگٸ مەن زاماناۋي ٸزدەنٸسٸنٸڭ ايناسى. استاناداعى بەيتەرەك, حان شاتىر جەنە «نۇر ەلەم» تەۋەلسٸز ەلدٸڭ جاڭا بەينەسٸن كٶرسەتسە, الماتىداعى ۆوزنەسەنسك سوبورى مەن رەسپۋبليكا سارايى مەدەني ٶمٸردٸڭ تٸرەگٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. ال تٷركٸستان, تاراز بەن ماڭعىستاۋداعى ەسكەرتكٸشتەر — عاسىرلار بويى قالىپتاسقان سەۋلەت مۇراسىنىڭ باعا جەتپەس ٷلگٸسٸ.
