قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ اكىمشىلىك امنيستيا جۇرگىزۋ مۇمكىندىگى بار ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل تۋرالى ول جاڭا كونستيتۋسياعا قول قويىپ، ونى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جارلىقتى بەكىتكەننەن كەيىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن ەلدە قىلمىستىق امنيستيا جۇرگىزىلگەن، ال ەندى جەكەلەگەن قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىقتار بويىنشا جاۋاپكەرشىلىكتى جەڭىلدەتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلىپ جاتىر.
اڭگىمە قوعامعا جانە مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىككە ءقاۋىپ توندىرمەگەن ىستەر تۋرالى بولىپ وتىر. ياعني، امنيستيا اۋىر ءارى ءقاۋىپتى قۇقىقبۇزۋشىلىقتارعا قولدانىلمايدى.
پرەزيدەنت مۇنداي اكىمشىلىك امنيستيا قازاقستان تاريحىندا العاش رەت جۇزەگە اسۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل باستاما مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى قوعامدىق كەلىسىمدى جاڭارتۋعا باعىتتالعان كەڭ اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قاراستىرىلىپ جاتىر.
قازىرگى ۋاقىتتا امنيستيانىڭ ناقتى پارامەترلەرى ازىرلەنۋ ۇستىندە. سەناتور مارات قوجايەۆ مەملەكەتتىك ورگاندار ءتۇرلى ۇسىنىستاردى جيناپ جاتقانىن ايتتى. سونىڭ نەگىزىندە سوڭعى مودەل ايقىندالادى.
ونىڭ سوزىنشە، تالقىلاۋلار بارىسىندا ەڭ الدىمەن الەۋمەتتىك وسال توپتارعا باسىمدىق بەرۋ قاجەتتىگى ايتىلىپ جاتىر. ولاردىڭ قاتارىندا ەڭبەك جانە سوعىس ارداگەرلەرى، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار، كوپبالالى وتباسىلار جانە باسقا دا ساناتتار بار.
قازىرگى كەزەڭدە تالقىلاۋلاردا ءدال وسى الەۋمەتتىك توپتارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. دەگەنمەن امنيستياعا ىلىگەتىن ازاماتتاردىڭ ناقتى ءتىزىمى ءالى بەكىتىلمەگەن جانە ۇسىنىستارعا بايلانىستى كەڭەيۋى مۇمكىن.
تالقىلاۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى اكىمشىلىك ايىپپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋ ماسەلەسى. ەگەر قۇقىقبۇزۋشىلىق قوعامعا ءقاۋىپ توندىرمەگەن بولسا، امنيستيا ولاردىڭ ەداۋىر بولىگىن قامتۋى ىقتيمال.
سونىمەن قاتار ايىپپۇل جۇيەسى ەڭ الدىمەن الدىن الۋ قۇرالى بولۋى ءتيىس ەكەنى اتاپ وتىلەدى، ياعني ونى تەك بيۋدجەت تولىقتىرۋ كوزى رەتىندە قاراستىرۋعا بولمايدى.
بۇل باستاما قاسىم-جومارت توقايەۆ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇعان دەيىن ءپروفيلدى ۆەدومستۆولاردا جەكە تۇلعالاردىڭ تولەنبەگەن ايىپپۇلدارىن تولىق نەمەسە ءىشىنارا ەسەپتەن شىعارۋ نۇسقاسى قاراستىرىلىپ جاتقانى ايتىلعان.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە، ادىلەت مينيسترلىگىنە جانە باس پروكۋراتۋراعا امنيستيانى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرى بويىنشا قىسقا مەرزىمدە ۇسىنىستار ازىرلەۋدى تاپسىردى.
الدىن الا مالىمەت بويىنشا، امنيستيا تەك ازاماتتار مەن مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرمەگەن قۇقىقبۇزۋشىلىقتارعا عانا قاتىستى بولادى.
