قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسى قۇقىقتىق ستاتيستيكا جەنە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتٸنٸڭ قىلمىستىق قاۋٸپ-قاتەرلەردٸڭ جەنە قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ تەۋەكەلدەرٸن بولجاۋ ورتالىعى جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى قىلمىسكەرلەردٸڭ بەلسەندٸلٸگٸ تۋرالى ەسكەرتەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
شەتەلدٸك دەرەككٶزدەردٸڭ مەلٸمەتتەرٸنە سەيكەس ينتەرنەت-الاياقتار تانىمال پلاتفورمالاردا جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە مينيمالدى تالاپتارمەن جوعارى تابىس ۇسىنا وتىرىپ, جۇمىسقا ورنالاسۋ تۋرالى حابارلاندىرۋلار جارييالايدى.
جاۋاپ بەرگەننەن كەيٸن, ٸزدەۋشٸلەرگە جالعان سايتتارعا سٸلتەمەلەر, جەكە دەرەكتەردٸ جيناۋعا ارنالعان ساۋالنامالار جٸبەرٸلەدٸ نەمەسە زيياندى باعدارلامالىق قامتىلىمى بار «جۇمىس ٸستەۋگە ارنالعان موبيلدٸ قوسىمشانى» ورناتۋدى ۇسىنادى, بۇل زييانكەستەرگە بانكتٸك دەرەكتەرگە, مەسسەندجەرلەرگە جەنە قۇرىلعىنى باسقارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونىمەن قاتار, شەتەلدە, ونىڭ ٸشٸندە وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا ەلدەرٸندە (تايلاند, ميانما جەنە ت.ب.) جۇمىس ٸستەۋ تۋرالى جالعان ۇسىنىستار دا ٶزەكتٸ بولىپ قالۋدا.
ازاماتتاردى IT, مودەلدٸك, قوناق ٷي بيزنەسٸ سالاسىندا نەمەسە call-ورتالىقتارعا جۇمىسقا ورنالاسۋ تٷرٸمەن شەتەلگە ەكەتۋ ٷشٸن جالدايدى, وندا ولار ەڭبەك جەنە سەكسۋالدىق قۇلدىقتا بولۋى, قاناۋعا جەنە زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراۋى مٷمكٸن. كەيبٸر جاعدايلاردا زارداپ شەككەندەردٸ باسقا ازاماتتاردى مەجبٷرلەپ الداۋ نەمەسە دەنە مٷشەلەرٸن ترانسپلانتاتسييالاۋ سحەمالارىندا پايدالانادى.
قىلمىسكەرلەردٸڭ قۇربانى بولماۋ ٷشٸن كەلەسٸلەر ۇسىنىلادى:
- قۇجاتتاردى جٸبەرمەس نەمەسە قوسىمشالاردى جٷكتەمەس بۇرىن جۇمىس بەرۋشٸنٸڭ زاڭدىلىعىن جەنە سايتتىڭ مەكەن-جايىن تەكسەرۋ;
- جۇمىسقا, وقۋعا نەمەسە ۆيزاعا رەسٸمدەۋ ٷشٸن قاراجات اۋدارماۋ;
- قوسىمشالاردى تەك Google Play, App Store رەسمي دٷكەندەرٸنەن ورناتۋ;
- رەسمي شارت جاساسقانعا دەيٸن جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتاردىڭ كٶشٸرمەلەرٸ مەن دەرەكتەرٸن جەنە بانك كارتالارىن ۇسىنباۋ;
- قىزمەتكەرلەردٸ ٸرٸكتەۋ بويىنشا قىزمەت كٶرسەتەتٸن دەلدالدىڭ نەمەسە اگەنتتٸكتٸڭ زاڭدىلىعىنا كٶز جەتكٸزۋ جەنە اگەنتتٸكتٸڭ تٸركەۋ دەرەكتەرٸمەن شەتەلدٸك جۇمىس بەرۋشٸ اراسىندا جاسالعان شارتتى سۇراتۋ;
- كەز كەلگەن كٷمەن تۋىنداعان كەزدە پوليتسيياعا حابارلاۋ.
سٸزدٸڭ تۋىسىڭىز نەمەسە دوسىڭىز ادام ساۋداسىنىڭ قۇربانى بولعان جوق پا تەكسەرٸڭٸز:
- ەدەتتەگٸدەي قوڭىراۋ شالعان كەزدە بەينە قوڭىراۋعا اۋىسۋدى ۇسىنىڭىز. ەگەر ول باس تارتىپ, «مٷمكٸن ەمەس» – دەپ بايلانىسىن ٷزسە, بۇل دابىل سيگنالى, پوليتسيياعا حابارلاسۋدى ۇسىنامىز;
- بەينە قوڭىراۋ كەزٸندە كەلەسٸ سۇراقتاردى قويىڭىز: «قايدا تۇرعانىڭدى كٶرسەت - مەن سەنٸڭ قانشالىقتى جايلى ەكەنٸڭدٸ كٶرگٸم كەلەدٸ»; سەنٸڭ جانىڭدا كٸم بار, ولاردى كٶرۋگە بولادى ما; سەن قازٸر قايداسىن, بۇل پەتەرمە, جاتاقحاناما, ٷيمە; بٷگٸن تاڭعى اسقا/تٷسكٸ اسقا/كەشكٸ اسقا نە بار; تەلەفوندى قاي جەردە قۋاتتايسىز; سەنٸڭ قاسىڭدا روزەتكا بارما; تەرەزەدەن قانداي كٶرٸنٸس, كٶشەگە شىعا الاسىڭ با; سەن بٷگٸن دەمالدىڭ با; سەندە دەمالىس قاشان;جالاقى الدىڭ با; قۇجاتتارىڭدى قايدا ساقتايسىن?».
ادام ورنالاسقان فونعا جەنە قورشاعان ورتاعا (بٶلمە, قويما, جاتاقحانا), قاسىندا ەڭگٸمەنٸ باقىلاپ تۇرعان بٶتەن ادامداردىڭ بولۋىنا, كەڭەس بەرۋدٸڭ دىبىسىنا, داۋىس ەكپٸنٸنە, بەت ەلپەتٸنە (قورقىپ تۇرعانداي كٶرٸنەدٸ, كامەراعا قاراۋدان باس تارتادى) نازار اۋدارىڭىز.
