@NRG_monitor ەسەبٸنشە, قاشاعاندا اشىلعالى بەرٸ ٶندٸرٸلگەن مۇناي كٶلەمٸ 105 ميلليون توننانى قۇرايدى. بۇل اقشالاي ەسەپتەگەندە 65 ميلليارد دوللار بولادى (باررەلٸنە $85 باعامەن).
ال قازاقستان نەگە ينۆەستورلاردان 138 ميلليارد دوللار تالاپ ەتۋدە?
2008 جىلى قاشاعان بويىنشا ٶنٸمدٸ بٶلۋ كەلٸسٸمٸنە (سرپ) ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, سول جىلى قاشاعاندى يگەرۋ جوسپارى مەن بيۋدجەتٸنە تٷزەتۋلەر بەكٸتٸلدٸ. وندا بولجامدىق شىعىندار 57 ميلليارد دوللاردان 136 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ٶسٸپ, ٶندٸرٸستٸك كەستە 2008 جىلدان 2010 جىلعا جىلجىتىلدى.
ونىڭ ەسەسٸنە جوباداعى قازمۇنايگاز ٷلەسٸ 8,33-تەن 16,81%-عا ٶستٸ, سونداي-اق رەسپۋبليكا پايداسىنا قوسىمشا اقشالاي تٶلەمدەر (رويالتي) قوسىلدى. ولار مۇناي باعاسىنا بايلانىستى 3,5%-12,5% ارالىعىندا تٶلەنۋٸ تيٸس ەدٸ. مۇناي باعاسى 85 دوللار/باررەل بولىپ تۇرعاندا بٸزگە كەلۋٸ تيٸس ٶتەماقى سوماسى 71 ميلليارد دوللارعا باعالاندى.
ەڭ باستىسى, كەزٸندە ينۆەستورلار قاشاعانداعى مۇنايدى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن يگەرۋگە جەنە ٶندٸرۋدٸ ارتتىرۋعا ۋەدە بەرگەن ەدٸ. مۇناي نەعۇرلىم كٶپ بولسا, رەسپۋبليكانىڭ ٷلەسٸ سوعۇرلىم تەزٸرەك تٶلەنەدٸ. دەمەك, قازاقستان ينۆەستورلاردىڭ قاشاعاندى يگەرۋدٸ جىلدان-جىلعا كەيٸنگە قالدىرۋىنان ٷلكەن سوما جوعالتتى.