سوڭعى جىلدارى قازاقستانعا حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ايتارلىقتاي ارتىپ, ەل ورتالىق ازيياداعى شەتەلدٸك كاپيتالدىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن ٶزٸنە تارتىپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇۇ-نىڭ ساۋدا جەنە دامۋ جٶنٸندەگٸ كونفەرەنتسيياسىنىڭ (UNCTAD) 2025 جىلعى World Investment Report بايانداماسىنا سەيكەس, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنان بەرٸ قازاقستانعا تارتىلعان تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ $151 ملرد-تان استى. بۇل ورتالىق ازييا ەلدەرٸنە كەلگەن ينۆەستيتسييالاردىڭ شامامەن 70%-ىنا تەڭ.
ەلەمدە گەوساياسي تۇراقسىزدىق پەن كاپيتال ٷشٸن بەسەكە كٷشەيگەنٸنە قاراماستان, قازاقستان ٶڭٸردەگٸ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ساقتاپ قالدى. ساراپشىلار مۇنى ەلدٸڭ ستراتەگييالىق ورنالاسۋى, تابيعي رەسۋرستارى, ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸ جەنە ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالارمەن بايلانىستىرادى.
حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتتى
سوڭعى جىلدارى قازاقستانعا ەۋروپا, اقش, قىتاي, پارسى شىعاناعى ەلدەرٸ مەن تاياۋ شىعىستىڭ ٸرٸ كومپانييالارى بەلسەندٸ ينۆەستيتسييا سالۋدا. ينۆەستيتسييالار نەگٸزٸنەن ەنەرگەتيكا, كٶلٸك-لوگيستيكا, تسيفرلاندىرۋ, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە باعىتتالعان.
مەسەلەن, 2026 جىلى فرانتسۋزدىق TotalEnergies كومپانيياسى قازاقستانداعى قۋاتى 1 گيگاۆاتت بولاتىن «ميرنىي» جەل ەلەكتر ستانتسيياسىنا $1,2 ملرد ينۆەستيتسييا سالۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. جوباعا باە-دٸڭ Masdar كومپانيياسى دا قاتىسۋدا.
كاتار كاپيتالى ٸرٸ ويىنشىلاردىڭ ٸزٸمەن كەلۋدە
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قاتاردىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا قىزىعۋشىلىعى كەزدەيسوق ەمەس. بۇعان دەيٸن ەلٸمٸزگە امەريكالىق, ەۋروپالىق, قىتايلىق جەنە اراب ينۆەستورلارى كەلسە, قازٸر پارسى شىعاناعىنداعى قارجى ينستيتۋتتارى دا قازاقستاندى ۇزاق مەرزٸمدٸ سەرٸكتەس رەتٸندە قاراستىرا باستادى.
قاتارلىق كاپيتالدىڭ كەلۋٸ قازاقستاننىڭ حالىقارالىق نارىقتاعى سەنٸمدٸ ينۆەستيتسييالىق باعىت رەتٸندەگٸ بەدەلٸنٸڭ نىعايعانىن كٶرسەتەدٸ. ەسٸرەسە ەنەرگەتيكا, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى جەنە اگروٶنەركەسٸپ سالالارى جاڭا سەرٸكتەستٸك ٷشٸن پەرسپەكتيۆالى باعىت رەتٸندە قاراستىرىلۋدا.
جاڭا ينۆەستيتسييالىق يميدج قالىپتاسىپ جاتىر
ەكونوميستەردٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەينەسٸ بٸرتٸندەپ ٶزگەرٸپ كەلەدٸ. ەگەر بۇرىن ەل نەگٸزٸنەن مۇناي مەن مەتالعا تەۋەلدٸ شيكٸزاتتىق ەكونوميكا رەتٸندە قابىلدانسا, قازٸر قازاقستان كٶلٸك-لوگيستيكالىق حاب, تسيفرلىق جوبالار مەن جاسىل ەنەرگەتيكاعا ينۆەستيتسييا تارتاتىن مەملەكەت رەتٸندە تانىلا باستادى.
UNCTAD مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, ەلەمدٸك تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ تٶمەندەپ جاتقان جاعدايدا دا قازاقستان حالىقارالىق كاپيتال ٷشٸن ماڭىزدى باعىت مەرتەبەسٸن ساقتاپ وتىر.
ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, ٸرٸ حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ كەلۋٸ مەن جاڭا قارجى اعىندارى قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق يميدجٸن كٷشەيتٸپ, ەلدٸڭ ٶڭٸرلٸك ەكونوميكالىق ورتالىق رەتٸندەگٸ پوزيتسيياسىن نىعايتۋعا ىقپال ەتۋدە.
