Freedom Inside '26

قازاقستان ينۆەستيتسييا مەن ٶنەركەسٸپ ەسەبٸنەن تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ وتىر

قازاقستان ينۆەستيتسييا مەن ٶنەركەسٸپ ەسەبٸنەن تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ وتىر
pixabay.com

قازاقستان ەكونوميكاسى تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ, ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن كٷشەيتٸپ, شيكٸزاتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ بٸرتٸندەپ ازايتىپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

Reuters اگەنتتٸگٸندە جارييالانعان World Impact Media Organization (WIMO) اناليتيكالىق ەسەبٸندە ەلەمدٸك ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىققا قاراماستان قازاقستاننىڭ دامۋ قارقىنى سالىستىرمالى تٷردە تۇراقتى ەكەنٸ اتاپ ٶتٸلگەن.

ەسەپكە سەيكەس, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستاننىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ 6,5%-عا ٶسسە, 2026 جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا ەكونوميكا 3,7%-عا ۇلعايعان. ناقتى سەكتور 4%-عا, قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى 3,6%-عا ٶسكەن. قۇرىلىس كٶلەمٸ 13,4%-عا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ 9%-عا, كٶلٸك جەنە قويمالاۋ سالاسى 8,4%-عا, ساۋدا 5,6%-عا ارتقان.

ساراپشىلار ينۆەستيتسييالىق كٶرسەتكٸشتەرگە دە ەرەكشە نازار اۋدارعان. 2025 جىلى قازاقستانعا تارتىلعان تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ $20,5 ملرد-قا جەتٸپ, بٸر جىلدا 14,4%-عا ٶسكەن. سونىمەن قاتار ينۆەستيتسييالار تەك ٶندٸرۋشٸ سالاعا عانا ەمەس, ەكونوميكانىڭ باسقا باعىتتارىنا دا بەلسەندٸ باعىتتالا باستاعان.

ەسەپتە 2025 جىلى greenfield فورماتىنداعى ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ $19 ملرد بولعانى, بۇل ورتالىق ازيياداعى وسىنداي ينۆەستيتسييالاردىڭ شامامەن 89%-ىنا تەڭ ەكەنٸ كٶرسەتٸلگەن.

WIMO ساراپشىلارىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستاننىڭ ٶسٸمٸ بٷگٸندە ينۆەستيتسييالار, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە زاماناۋي قىزمەت كٶرسەتۋ سەكتورلارى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلٸپ كەلەدٸ.

سونداي-اق ماتەريالدا ينۆەستيتسييالىق ساياساتتىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ جاڭارتىلعان تۇجىرىمداماسى, ينۆەستيتسييالىق شتابتىڭ قىزمەتٸ, ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسييالىق پلاتفورما, ارنايى ەكونوميكالىق جەنە يندۋسترييالىق ايماقتار, سونداي-اق اعىلشىن قۇقىعى قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋعا ىقپال ەتكەنٸ ايتىلعان.

ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, بۇل شارالار ينۆەستورلار ٷشٸن تەۋەكەلدەردٸ تٶمەندەتٸپ, رەسٸمدەردٸڭ اشىقتىعىن ارتتىرىپ, ۇزاق مەرزٸمدٸ ينۆەستيتسييالارعا قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋدا. سونىمەن بٸرگە قازاقستان سينگاپۋر, قاتار, قىتاي جەنە ساۋد ارابيياسى سيياقتى ەلدەرمەن ينۆەستيتسييالاردى ٶزارا قورعاۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸمدەر جەلٸسٸن كەڭەيتٸپ كەلەدٸ.

ەسەپتە ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋعا دا ەرەكشە مەن بەرٸلگەن. اتاپ ايتقاندا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا, ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸنە, ەنەرگەتيكاعا, كٶلٸككە جەنە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمعا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار ەلدٸڭ جاڭا ەكونوميكالىق دامۋ مودەلٸنٸڭ نەگٸزٸ رەتٸندە باعالانعان.