قازاق بالاسى نە كٶرٸپ جٷر? ەكران ۋاقىتى مەن تٸل مەسەلەسٸ

قازاق بالاسى نە كٶرٸپ جٷر? ەكران ۋاقىتى مەن تٸل مەسەلەسٸ
pixabay.com

دامىعان ەلدەردە بالا تەربيەسٸ – مەملەكەتتٸك ماڭىزعا يە مەسەلە. بالانىڭ اماندىعى مەن باقىتى – باستى قۇندىلىق. سول سەبەپتٸ بالا نەنٸ كٶرٸپ, نەنٸ تىڭداپ جٷر دەگەن سۇراققا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋ ماڭىزدى.

يۋنەسكو دەرەكتەرٸ بويىنشا, بٷگٸندە 3–5 جاس ارالىعىنداعى بالالار اپتاسىنا شامامەن 28 ساعات ەكران الدىندا وتىرادى. بۇل – كٷنٸنە 4 ساعات. بۇل كٶرسەتكٸش بالانىڭ ەرەسەكتەرمەن تٸكەلەي قارىم-قاتىناستا ٶتكٸزەتٸن ۋاقىتىنان ەلدەقايدا كٶپ. مۇنداي جاعداي بالانىڭ دەنساۋلىعىنا عانا ەمەس, پسيحيكاسى مەن دامۋىنا دا ايتارلىقتاي ەسەر ەتەدٸ.

كٶرۋ قابٸلەتٸنٸڭ ناشارلاۋى, قوزعالىس بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ, سٶيلەۋ تٸلٸنٸڭ كەشەۋٸلدەۋٸ, نازار تۇراقسىزدىعى, قييال مەن شىعارماشىلىق ويلاۋدىڭ تٶمەندەۋٸ – مۇنىڭ بارلىعى ەكرانعا تەۋەلدٸلٸكتٸڭ سالدارى. بالالار تەلەديدار نەمەسە پلانشەت كٶرٸپ ٷيرەنگەننەن كەيٸن, ٶزدٸگٸنەن ويناۋعا, قييالداۋعا, وقيعا ويلاپ تابۋعا ىنتاسىز بولادى. ولار تەك دايىن ەسەردٸ تۇتىنۋعا بەيٸمدەلٸپ الادى.

ساپالى كونتەنت – شەشٸمنٸڭ بٸر جولى

ەكران ۋاقىتىن مٷلدەم الىپ تاستاۋ – قازٸرگٸ زاماندا مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان دا ماماندار ەكرانداعى كونتەنتتٸڭ ساپاسىنا نازار اۋدارۋعا كەڭەس بەرەدٸ. مٸنە, وسى تۇرعىدان العاندا, قازاقستاندا سوڭعى جىلدارى قازاق تٸلٸندەگٸ ساپالى بالالار كونتەنتٸنٸڭ كٶبەيۋٸ – ٷلكەن جەتٸستٸك.

2021 جىلدان باستاپ «Nickelodeon», «TiJi», «Disney» سىندى ەلەمدٸك تانىمال ارنالاردىڭ ٶنٸمدەرٸ قازاق تٸلٸنە اۋدارىلا باستادى. ال 2023 جىلى بۇل قاتارعا بٷلدٸرشٸندەرگە ارنالعان «Nick Jr» ارناسى قوسىلدى. 

بۇل باستاما – بالالاردىڭ ەكران الدىنداعى ۋاقىتىن انا تٸلٸمٸزدە, مەدەني ەرٸ تانىمدىق تۇرعىدا تيٸمدٸ ٶتكٸزۋٸنە جول اشادى. سونىمەن قاتار, بالا ٷيدە قازاقشا تىڭداپ, كٶرٸپ, سول تٸلدە ويىن جەتكٸزە باستايدى. ياعني, بۇل تەك مۋلتفيلم ەمەس, تٸلدٸك ورتا قالىپتاستىرۋدىڭ قۇرالى.

الايدا ەكرانداعى ساپالى كونتەنت تە اتا-انانىڭ ورنىنا تەربيەشٸ بولا المايدى. ەكرانعا تەۋەلدٸلٸكتٸ جەڭۋ ٷشٸن اتا-انانىڭ بەلسەندٸ ارالاسۋى ماڭىزدى. مىسالى, مۋلتفيلمدٸ بٸرگە كٶرٸپ, ونداعى وقيعالاردى تالقىلاۋ, تٷسٸنبەگەن جەرٸن تٷسٸندٸرۋ – بالانىڭ ويىن دامىتۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ال كٶرگەن فيلمنەن كەيٸن كەيٸپكەرلەردٸڭ رٶلٸن ويناپ كٶرۋ, سۋرەتٸن سالۋ – ونىڭ شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن دامىتادى.

كٶپتەگەن پەداگوگتار مەن پسيحولوگتار بالانىڭ دەربەس ويناۋ, قييالداۋ, قۇراستىرۋ, سۋرەت سالۋ سيياقتى بەلسەندٸ ەرەكەتتەرمەن اينالىسۋى – ونىڭ تولىققاندى دامۋى ٷشٸن ماڭىزدى ەكەنٸن ايتادى. ياعني, ەكران – تەك قوسىمشا قۇرال. نەگٸزگٸ رٶل – بالا مەن اتا-انانىڭ اراسىنداعى تٸرٸ بايلانىستا.