زەرتتەۋشٸ ەيگەرٸم قۇسايىنقىزى كٶتەرگەن مەسەلە قوعامداعى قۇرىلىمدىق تەڭسٸزدٸك پەن ٷنسٸزدٸكتٸڭ اۋقىمىن اشىپ كٶرسەتەدٸ. ول 2023 جىلى جٷرگٸزٸلگەن “Faith & Gender in Central Asia” زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸنە سٷيەنە وتىرىپ, مەشٸتتەگٸ حاراسسمەنت پەن قۇلشىلىق كەڭٸستٸكتەرٸندەگٸ گەندەرلٸك شەكتەۋلەر تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
زەرتتەۋگە قاتىسقان ەيەلدەردٸڭ 61 پايىزى مەشٸت سيياقتى قوعامدىق ورىنداردا ٶزدەرٸن قاۋٸپسٸز سەزٸنبەيتٸنٸن ايتقان. ەيگەرٸم قۇسايىنقىزى بۇل كەڭٸستٸكتەردە ەيەل ەركٸندٸگٸ ەمەس, ونىڭ ەر ادامنىڭ جايلىلىعىنا كەدەرگٸ كەلتٸرمەۋٸ ماڭىزدىراق سانالاتىنىن العا تارتادى.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, قاۋٸپ تەك مەشٸتتٸڭ ٸشٸندە عانا ەمەس, ينتەرنەتتە جالعاسىپ جاتىر. جەبٸر كٶرگەن ەيەل تۋرالى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ايتىلعان پٸكٸرلەردٸڭ كٶبٸ ونى كٸنەلاۋعا باعىتتالادى. بۇل – ۆيكتيمبلەيمينگتٸڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ.
زەرتتەۋشٸ مەشٸتتٸ قۇدايدىڭ ٷيٸ دەپ باعالاعانىمەن, ول كەڭٸستٸكتەگٸ ٷنسٸزدٸك جەبٸرلەنۋشٸنٸڭ ەمەس, تەرتٸپتٸڭ مٷددەسٸنە قىزمەت ەتٸپ وتىرعانىن جازادى. مۇنداي وقيعالار اشىق ايتىلمايدى, سەبەبٸ يمامدار مەن دٸن ٶكٸلدەرٸ مەسەلەنٸ تىنىشتىقپەن جابۋعا تىرىسادى. ەيەل قاۋٸپسٸزدٸگٸنەن قوعام تىنىشتىعى ماڭىزدىراق سانالاتىن مۇنداي جاعدايدى زەرتتەۋشٸ ينستيتۋتسيونال زورلىق دەپ باعالايدى.
ول مەشٸتتەگٸ حاراسسمەنتتٸ وقشاۋ وقيعا ەمەس, بيلٸك پەن گەندەرلٸك تەڭسٸزدٸك اراسىنداعى جٷيەلٸ قاتىناستىڭ ايعاعى دەپ سانايدى. ەيەلدٸڭ مەشٸتكە بارۋعا قۇقىعى بولعانىمەن, ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە ەش كەپٸلدٸك جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتەدٸ.
ەيگەرٸم قۇسايىنقىزى بۇل ويلارىن ناقتى مىسالمەن بەكٸتٸپ, بيىل شٸلدە ايىندا پاۆلودارداعى مەشھٷر جٷسٸپ مەشٸتٸنە بارعان كەزدەگٸ جاعدايدى سيپاتتايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەشٸتكە كٸرە بەرگەندە كٷزەتشٸ ولاردى توقتاتىپ, ەر ادامدار ناماز وقىپ جاتقانىن, سوندىقتان ٷلكەن زالعا كٸرۋگە بولمايتىنىن ايتقان. ەيگەرٸم قۇسايىنقىزى مەشٸتكە سەۋلەت ٶنەرٸن كٶرۋگە كەلگەنٸن ايتقاندا, كٷزەتشٸ: «يمام كامەرادان قاراپ وتىر. ەرلەر زالىنا ەيەل كٸرسە, مەن ٶزٸم ۇرىس ەستيمٸن», – دەپ جاۋاپ بەرگەن.
بۇل جاعداي زەرتتەۋشٸنٸڭ دٸني كەڭٸستٸكتە ادامنان ەمەس, قۇدايدان رۇقسات سۇراۋى تيٸس بولعانىن تٷسٸنۋٸنە سەبەپ بولعان. «مەن مەشٸتكە سەۋلەت ٶنەرٸن تاماشالاۋعا كەلٸپ, جٷيەنٸڭ شەكاراسىمەن بەتپە-بەت كەلدٸم», – دەپ جازادى ول.
سونىمەن قاتار, ول اقتٶبەلٸك تۋىسىنىڭ مەشٸتكە ناماز وقۋعا بارعان كەزدە حاراسسمەنت پەن ستالكينگكە, كەيٸننەن كيبەربۋلليڭ پەن ۆيكتيمبلەيمينگكە ۇشىراعانىن ايتادى. ەيەلدەردٸڭ شەكاراسى جيٸ بۇزىلىپ, داۋىسى ەستٸلمەي قالادى. بۇل – تەك دٸن سالاسىنا تەن مەسەلە ەمەس, بۇل – قۇقىق, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە تەڭدٸك مەسەلەسٸ.
ول مەشٸتتٸڭ قاسيەتتٸ كەڭٸستٸك بولۋى ٷشٸن ەيەلدٸڭ دە تەڭ قۇقىعى مەن ەركٸندٸگٸنە كەپٸلدٸك بەرٸلۋٸ كەرەك ەكەنٸن العا تارتادى. ەيەلدەر بۇل كەڭٸستٸكتە ٶزٸن قاۋٸپسٸز سەزٸنۋگە تيٸس. ەگەر سەنٸم قورعان ەمەس, قاۋٸپ كٶزٸنە اينالسا, مەشٸت كٸمگە اشىق, كٸمگە جابىق دەگەن سۇراق ورىندى.
زەرتتەۋشٸ قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنان (قمدب) وسى مەسەلەگە قاتىستى رەسمي جاۋاپ كٷتٸپ وتىرعانىن ايتادى.
«كەيدە ٷنسٸزدٸك كەلٸسٸم رەتٸندە قابىلدانۋى مٷمكٸن. ەسٸرەسە, ەركەكتٸڭ قالاۋى ەيەل قۇقىعىنان بيٸك سانالاتىن بٸزدٸڭ قوعامدا», – دەپ تٷيٸندەيدٸ ەيگەرٸم قۇسايىنقىزى.
