Dalanews.kz قورعاس بەكەتٸندە ٸستەيتٸن مامان پٸكٸرٸن وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە قىتايمەن شەكارادا 7 باقىلاۋ-ٶتكٸزۋ پۋنكتتەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ.
[quads id=1]
ونىڭ ەكەۋٸ شىعىس قازاقستان («مايقاپشاعاي» جەنە «باقتى» كەدەن بەكەتتەرٸ) وبلىسىندا, بەسەۋٸ الماتى («دوستىق» كەدەنٸ, «شمحىو «قورعاس», «التىنكٶل جول», نۇر جولى», «قالجات» كەدەن بەكەتتەرٸ) وبلىسىنىڭ تەرريتوريياسىندا ورنالاسقان.
كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ ٶرشۋٸنە بايلانىستى اتالمىش كەدەن بەكەتتەرٸندە پروفيلاكتيكالىق ساقتىق شارالارى ٶتە جوعارى دەڭگەيدە جٷزەگە اسىرىلۋدا. تيٸستٸ مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتٸلۋ شارالارى قاتاڭ قولعا الىنىپ, سانيتارلىق ەپيدەمولوگييالىق قىزمەت پەن سانيتارلىق زەرتحانا قىزمەتكەرلەرٸ ٶز مٸندەتتەرٸن تيٸستٸ تالاپتارعا ساي اتقارا بٸلۋدە.
سونىڭ نەتيجەسٸندە وسى ۋاقىتقا دەيٸن بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە اتالمىش ٸندەتتٸ جۇقتىرۋ فاكتٸسٸ تٸركەلگەن جوق. دەيٸم سولاي بولعاي دەپ تٸلەيٸك.
قالاي دەگەنمەن دە, قىتايمەن شەكارادا ورنالاسقان باقىلاۋ-ٶتكٸزۋ پۋنكتتەرٸندە قولعا الىپ, قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستايتىن جاعدايلار ەلٸ دە بارشىلىق.
اتاپ ايتساق, جوعارىدا تٸلگە تيەك ەتٸپ ٶتكەن (شەكارا ماڭى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى ورتالىعى «قورعاس» باقىلاۋ-ٶتكٸزۋ پۋنكتٸنەن باسقا) التى كەدەن بەكەتتەرٸندە كٷندەلٸكتٸ ارى-بەرٸ ٶتەتٸن ادامداردىڭ جالپى سانى كارانتين جارييالانعانعا دەيٸنگٸ جاي كٷندەردٸڭ ٶزٸندە ورتا ەسەپپەن 30-40 ادامنان اسپايتىن.
ال ەندٸ شمحىو(متسپس) «قورعاس» كەدەن بەكەتٸندە ارى-بەرٸ ٶتەتٸن ادامداردىڭ سانى ورتا ەسەپپەن جۇمىس كٷندەرٸ 3000, دەمالىس كٷندەرٸ 3500-4000, مەيرام كٷندەرٸ 4500-5000 ادامعا دەيٸن بارادى.
جەنە دە ولاردىڭ 95 پايىزدان استامى كٶلٸك تاسىمالىندا اۆتوبۋس قىزمەتٸن پايدالانادى.
ولاردىڭ ٸشٸندە 400-دەن استامى قىتايدىڭ ساۋدا ٷيلەرٸندە ساتۋشى بولىپ جۇمىس ٸستەيتٸن جەرگٸلٸكتٸ قىز-كەلٸنشەكتەر. سونىمەن قاتار اۆتوبۋس پەن تاكسي جٷرگٸزۋشٸلەرٸ دە كٷندەلٸكتٸ قىتاي جاعىنا بٸرنەشە مەرتە كٸرٸپ شىعادى.
بۇعان قوسا كٷندەلٸكتٸ كٸرەتٸن ادامداردىڭ 70 پايىزدان استامى ەل اراسىندا «نەسۋندار» دەپ اتالىپ كەتكەن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ ٷلەسٸندە.
تەك 30 پايىزدان استامىن عانا تۋريستٸك توپتار مەن سىرتتان كەلگەن ادامدار قۇرايدى.
دەل وسىنداي جاعدايدا كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە قارسى تولىقتاي باقىلاۋ جاساۋدىڭ شەكتەن تىس قيىندىعىنا توقتالا كەتكەنٸمٸز جٶن شىعار.
...
مىسالى, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە شەتەلدەن ۇشاقپەن نەمەسە پوەزبەن كەلگەن جولاۋشىلاردى انىقتاۋ اسا قيىنعا سوقپايدى. جەنە دە ينفەكتسييا جۇقتىردى دەپ كٷدٸك تۋدىرعان جاعدايدا ول ادامدى وقشاۋلاپ, كارانتينگە جاتقىزۋ دا قيىن ەمەس.
سەبەبٸ, قولىنداعى بيلەتتە نەمەسە بيلەت بەرٸلگەن كومپيۋتەردەگٸ بازادا وتىرعان ورنى جەنە جانىنداعى ادامداردىڭ دا اتى-جٶندەرٸ مەن جسن/ينن جازىلىپ تۇرادى.
ال ەندٸ «قورعاس» كەدەن بەكەتٸندە وسىنداي مٷمكٸندٸك بار ما? ەرينە, جوق.
سەبەبٸ, بٸرٸنشٸدەن, كٷندەلٸكتٸ شمحىو «قورعاس» كەدەن بەكەتٸنەن 3 مىڭنان اسا ادام قىتايعا كٸرەتٸن بولسا, قىتاي جاعىنان قىسقى ۋاقىتتا 5 مىڭنان اسا, جازعى ۋاقىتتا 15 مىڭعا جۋىق ادام بٸزگە قاراي كٸرەدٸ.
ياعني, كٸمنٸڭ كٸم ەكەنٸن بٸلٸپ بولمايتىن قايشىلاسىپ جاتقان ادامدار. ەكٸنشٸدەن, بٸزدٸڭ ەلدٸڭ ازاماتتارى نەگٸزٸنەن تٷس اۋا قىتاي جاعىنداعى ساۋدا ٷيلەرٸنٸڭ الدىندا اۆتوبۋسقا وتىرۋ ٷشٸن جاپىرىلا كەزەككە تۇرادى. ٷشٸنشٸدەن, تالاسا-تارماسا 30-40 ادام بٸر اۆتوبۋسقا بٸراق مٸنەدٸ. تٶرتٸنشٸدەن, اۆتوبۋستان تٷسكەننەن كەيٸن جولاۋشىلار تەرمينالىنداعى جولاۋشىلار جينالاتىن ورىنعا تاعى دا 200-300-دەي ادام بٸرٸمەن بٸرٸ قىستىرىلىسىپ, كەزەككە تۇرادى.
سودان كەيٸن «قىزىل», «جاسىل» دەلٸزگە بٶلٸنٸپ, پاسپورتتىق جەنە كەدەندٸك تەكسەرۋدەن ٶتەدٸ.
بەسٸنشٸدەن, سىرتقا شىققاندا تاعى دا اۆتوبۋس پەن تاكسي قىزمەتٸن پايدالانادى جەنە قاپتاعان قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارىنا باس سۇعادى. بىلايشا ايتقاندا, كٸمنٸڭ كٸممەن جاقىن ارالاستا بولعانىن, كٸمنٸڭ قايدا جٷرگەنٸن, قانداي ساۋدا ٷيلەرٸندە ساۋدا جاساعانىن جەنە قانداي كٶلٸكپەن كەلگەنٸن انىقتاۋعا ەش مٷمكٸندٸك جوق.
بۇل جەردە كەدەندٸك تەكسەرۋ كەزٸندە تەپلوۆيزور قىزمەتٸن پايدالانۋ ارقىلى قاتەرلٸ ٸندەتتٸ جۇقتىردى دەپ كٷدٸكتەنگەن ادامدى توقتاتۋ جەنە وقشاۋلاۋ اسا قيىندىققا سوقپاۋى مٷمكٸن.
ٶكٸنٸشكە وراي, ينفەكتسييا جۇقتىرسا دا, دەنە قىزۋى كٶتەرٸلمەگەن ادامنىڭ ناۋقاس ەكەنٸن تەپلوۆيزورمەن انىقتاي المايسىز.
سەبەبٸ, ناۋقاستىڭ اتالمىش ٸندەتكە شالىنۋى تۋرالى فاكتٸلەر سانيتارلىق زەرتحانا قورىتىندىسى نەتيجەسٸندە عانا انىقتالادى. ونداي جاعداي ورىن الاتىن بولسا, ينكۋباتسييالىق مەرزٸم ٸشٸندە ينفەكتسييا جۇقتىرعان بٸر ناۋقاستىڭ ٶزٸ قانشاما مىڭداعان ادامعا زاردابىن تيگٸزۋٸ مٷمكٸن.
ال ەندٸ تٶتەنشە جاعداي ورىن العان جاعدايدا, كٷندەلٸكتٸ كٸرٸپ-شىعاتىن 3 مىڭنان اسا ادامنىڭ بەرٸن بٸر مەزگٸلدە كارانتينگە جاتقىزۋ مٷمكٸن بە? ەرينە, جوق.
سوندىقتان دا شمحىو «قورعاس» كەدەن بەكەتٸ اشىلار كەزدە ەپيدەميولوگ مامانداردىڭ كونسيليۋمىن ٶتكٸزٸپ, قاۋٸپتٸ كەزەڭ باسىلعانشا باسقا دا قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىمەن قوسا, ٸشكە كٸرەتٸن ادام سانىنا شەكتەۋ قويۋ مەسەلەلەرٸن دە قولعا الماسا بولمايدى.
مىسالى, بٸر ادام ايىنا بٸر مەرتە عانا كٸرەتٸن بولسا.
ول ٷشٸن ادامداردى جەكە باسىن انىقتايتىن كۋەلٸك ەمەس, تٶلقۇجاتپەن (پاسپورت) عانا كٸرگٸزۋدٸ قولعا الۋ كەرەك. سەبەبٸ, تٶلقۇجاتتا ادامنىڭ شەكارادان سوڭعى رەت قاشان ٶتكەنٸ تۋرالى مەلٸمەت شەكارالىق باقىلاۋ مٶرٸمەن ايعاقتالىپ تۇرادى.
سوندا عانا قاتەرلٸ ٸندەتكە قارسى كٷرەسۋ شارالارى ٶز جەمٸسٸن بەرٸپ قانا قويماي, كەدەن زاڭىن بۇزۋ فاكتٸلەرٸ مەن «نەسۋندار» سانى دا ەلدەقايدا تولاستارى سٶزسٸز. وسى ورايدا, مەملەكەت مٷددەسٸ مەن ۇلتتىڭ دەنساۋلىعى بٸزدٸڭ ۇلى دا قاستەرلٸ قۇندىلىعىمىز ەكەنٸن ۇمىتپايىق.
بەكەن نۇراحمەتوۆ,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعى س.بەردٸقۇلوۆ
اتىنداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
