2024 جىلى قاشاعان كەن ورنىنان مۇناي ٶندٸرۋدەن تٷسكەن جالپى كٸرٸس 11 ميلليارد دوللاردان اسقانىمەن, قازاقستان بۇل جوبادان نەبەرٸ $650 ملن عانا تابىس كٶردٸ. ال جوبانىڭ اكتسيونەرلەرٸ 2 ميلليارد دوللاردان استام تازا پايدا تاپقان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz اق جايىق باسىلىمىنا سٸلتەمە جاساپ.
"قازاقستان $11 ملرد تٷسٸمنٸڭ تەك 6%-ىن عانا يەلەندٸ", – دەلٸنگەن جارييالانعان ماتەريالدا.
"نەتيجەسٸندە, قازاقستان قاشاعان مۇنايىنان $650 ملن عانا تاپتى, ال اكتسيونەرلەردٸڭ تابىسى $2 ملرد-تان استى. رەسپۋبليكا ٷلەسٸ, سالىقتاردى قوسا ەسەپتەگەندە, جالپى تابىستىڭ بار بولعانى 6%-ىن قۇرادى. بۇل – قازاقستان عانا ەمەس, ەلەمدەگٸ ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ", – دەپ جازادى باسىلىم.
تٷسٸمنٸڭ 80%-ى – شىعىندى جابۋعا جۇمسالعان
PSA (ٶنٸمدٸ بٶلۋ تۋرالى كەلٸسٸم) كومپانيياسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلى قاشاعان جوباسىن ٸسكە اسىرىپ جاتقان كونسورتسيۋم مۇناي, گاز جەنە كٷكٸرت ساتۋ ارقىلى $11 ملرد-تان استام كٸرٸس تاپقان. الايدا وسى قاراجاتتىڭ 80%-ى اكتسيونەرلەردٸڭ كاپيتالىق جەنە وپەراتسييالىق شىعىندارىن ٶتەۋگە كەتكەن (ياعني, تٸكەلەي ٶندٸرٸستٸك شىعىندار – Cost Oil).
تەك 20%-ى عانا "پايدالى مۇناي" رەتٸندە بٶلٸنگەن (Profit Oil), ونىڭ جالپى كٶلەمٸ – $2,2 ملرد. وسى پايدالى مۇنايدىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا تيەسٸلٸ ٷلەسٸ – نەبەرٸ 10%, ياعني $220 ملن. بۇعان قوسا, جوبانىڭ وپەراتورى NCOC بيۋدجەتكە $430 ملن كٶلەمٸندە سالىق تٶلەگەن. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ جالپى تابىسى $650 ملن-دى قۇرادى.
"قازمۇنايگاز" اكتسيونەر رەتٸندە عانا قاتىسادى
ايتا كەتەيٸك, "قازمۇنايگازدىڭ" (قمگ) جوباداعى ٷلەسٸ 16,88% بولعانىمەن, ول بۇل تابىستى تٸكەلەي مەملەكەتكە ەمەس, اكتسيونەرلٸك تابىس رەتٸندە الادى. سول سەبەپتٸ قمگ-نىڭ تابىسى مەملەكەت كٸرٸسٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتپەيدٸ.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قاشاعاننان مەملەكەتكە تٷسەتٸن ناقتى ٷلەس – كەن ورنىنان 3 ملرد باررەل مۇناي الىنعاننان كەيٸن عانا ارتادى. الايدا, سوڭعى 10 جىل ٸشٸندە بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ تەك العاشقى 1 ملرد باررەلٸ عانا ٶندٸرٸلگەن.
جاقىن ارادا تابىس سالىعى ەنگٸزٸلەدٸ
بولاشاقتا جوبانىڭ اكتسيونەرلەرٸ تابىس سالىعىن (كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى – كتس) تٶلەي باستايدى دەپ كٷتٸلۋدە. قازٸرگٸ تاڭدا قمگ قاشاعاننان تٷسكەن پايدادان العاشقى $45 ملن سالىق تٶلەمٸن اۋدارىپ ٷلگەردٸ.