قاپىرىق. تىمىرسىق. كٶلەڭكەنٸڭ ٶزٸ كٷيٸپ تۇر. تٷس اۋعان شاق. كٶك بازار جاقتان كٶكٶنٸس الىپ ٷيگە قايتىپ كەلە جاتقان بەتٸمٸز-تۇعىن. الماتىداعى كٶلٸك تىعىنىنىڭ تارقايتىن كٷنٸ بار ما? تٶلە بي-بايزاقوۆ كٶشەسٸنٸڭ قيىلىسىندا تۇرىپ قالدىق.
– ەنەۋ جەرگە توقتاشى. سۋ ساتىپ الالىق. كٸشكەنتاي شىداماي بارادى.
كٸشكەنتاي تەرلەپ-تەرشٸپ كەتكەن ەكەن. اناسىنىڭ «توقتاشى» دەگەنٸن بٸردەن تٷسٸنە قويىپ, كٶلٸكتەن بٸزدەن بۇرىن اتىپ شىقتى.
– سوك, سۋ... جوق, «كيندر سيۋپيز» جەيٸم...
بالانىڭ تٸلٸ تەتتٸ عوي. قىزىقتاپ تۇرىپ قالىپپىز. قىزىمنىڭ قىلىعى شىعا باستاعان, ەركەلەسە دە, جىلاسا دا جاراساتىن تەتتٸ شاعى. مۇندايدا ٶمٸردٸڭ كٷنگەيٸن عانا كٶرەسٸڭ, كٶلەڭكەسٸن ۇمىتاسىڭ...اقىرى, ايتقانىن الىپ بەردٸك. بٸر قولىندا شىرىن, بٸر قولىندا «كيندر سيۋپيز» ۇستاعان قىزىمنىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. بٸراق, بالا دەگەن بٸر السا مولىنان العىسى كەلە مە, قالاي? ەندٸگٸ جەردە «چۋپا-چۋپس الام» دەپ قىڭقىلداي باستايدى. ٶستٸپ «كٸم نە جەيدٸ, نە ٸشەدٸ» دەپ تۇرعاندا كٸشكەنتايدىڭ جانىنا بەت اۋزى ساتپاق-ساتپاق, باسى اقجەمدەنٸپ كەتكەن ٶزٸ قۇرالپىلاس بالا كەلٸپ, قولىنان ۇستادى. اياعىنداعى تەپٸشكەسٸ, ٷستٸندەگٸ كيٸمٸنٸڭ توز-توزى شىققان. العاش بٸزدٸڭ تۇسىمىزعا قالاي تاقاپ كەلگەنٸن بايقاماي قالىپپىز.
– ەي, بۇل نە قىلعان بالا?
– ماما, پاپاڭ قايدا? – دەدٸ كەلٸنشەگٸم. اداسىپ قالعان جوق پا ەكەن?
بٷلدٸرشٸندە ٷن-جوق. ەكٸ كٶزٸ بٸزدٸڭ قىزدىڭ قولىنداعى تەتتٸدە. «بەرشٸ» دەپ سۇراۋعا باتىلى بارماي تۇر. ەرنٸ جارىلىپ كەتكەن ەكەن. ەبدەن قاتالاپ شٶلدەگەنٸ بايقالادى. جانىمىز اشىپ كەتتٸ...
– باۋىرجان, بەرٸ كەل!
بٸز سۋسىن ساتىپ العان دٷڭگٸرشەكتٸڭ بٷيٸرٸندە ەلگٸ بالادان ەرٸ كەتسە 3-4 جاس ٷلكەن ەپكەسٸ وتىر ەكەن. ٷلكەن دەگەن اتى عانا. بۇل دا سەبي عوي. جٷزٸ تٷتٸگٸپ كەتكەن. ەرٸ ەلدەنە سٷيرەتٸپ كەلە مە, قالاي? جاقىنداپ قاراساق ٷلكەن قول اربا. قول اربانىڭ ٸشٸ تولعان اراق-شاراپتىڭ بٶتەلكەسٸ, تەمٸر-تەرسەك, قاعاز قوراپ. ەيتەۋٸر نە جوقتىڭ بەرٸ بار.
– قىزىم, ەكە-شەشەڭ قايدا? مىنالارىڭ نە?
– ەكەم...مامام ولار ٷيدە. ەنە جەردە ەپكەم كٷتٸپ تۇر.
– مىنا قول اربانى سەن تٷگٸل, ٷلكەن كٸسٸنٸڭ ٶزٸ سٷيرەتە المايدى عوي. ەكەل كٶمەكتەسەيٸن.
– جو, جوق, اعا. ەنە جەردە ەپكەم تۇر.
– جٷر, سول جەرگە اپارىپ بەرەيٸن.
–جوق, كەرەك ەمەس, اعا. كٸشكەنتاي قىز ەلدەنەدەن شوشىنعان سيياقتى. ەلدە, تاپشىلىق, تارشىلىق ٷركٸتٸپ-شوشىتىپ تاستاعان با ەكەن... جىلامسىراپ, مۇرنىن تارتىپ قويدى. اقىرى بولماعاسىن «مىنا ٸنٸڭە سۋسىن الىپ بەرەلٸك» دەدٸك. وعان كٶندٸ. ٶزٸ دە شٶلدەپ كەتكەن ەكەن بايعۇس قىز. بٸز ۇسىنعان سالقىن سۋدان باس تارتپادى. الايدا ارباعا ماڭايلاتقان جوق. «اعا, ٶزٸمٸز كٶتەرەمٸز. ەنە جەردە ەپكەم تۇر. سوعان جەتسەك بولدى».
ەپكەلەرٸ دە جاس بالا ەكەن. 12-13 جاستا. ەيتكەنمەن, ەستييار. ەلگٸ كٸشكەنتاي قىز بٸزدٸڭ ارتىنان ەرٸپ كەلە جاتقانىمىزدى ايتقاسىن, جانىمىزعا جەتٸپ كەلدٸ.
– سٸزدەر كٸمسٸزدەر? نەگە اڭدىپ جٷرسٸڭدەر?
– قارىنداسىم, مىنا جٷكتٸ انا سٸڭلٸڭ مەن ٸنٸڭ كٶش جەرگە دەيٸن سٷيرەتٸپ كەلدٸ. ساعان دا, بۇلارعا دا وبال. اتا-انالارىڭ قايدا?
– وندا نە شارۋاڭىز بار?
– انا كٸشكەنتاي ۇلدىڭ جاسى قانشادا?
– جاسى تٶرتتە. وعان نەگە سۋ الىپ بەردٸڭٸز? بٸزدٸ قايىرشى دەپ ويلايسىز با?
سٶيتتٸ دە سٸڭلٸسٸ مەن ٸنٸسٸن قاسىنا الىپ, قول اربانى سٷيرەتە جٶنەلدٸ. تٶرت جاسار باۋىرجان ەرەسەك اپايلارىنىڭ جٷرٸسٸنە ٸلٸسە الماي جٷگٸرە جٶنەلدٸ. قاڭعىپ جٷرگەن قازاقتىڭ بالاسىنا بۇلايشا قاراپ تۇرۋ مٷمكٸن بولماعاسىن دەپ سول سەتتە پوليتسييا شاقىردىق. كەلدٸ. ٷش ادام كٶلٸكتەن تٷستٸ. ەلگٸ ٷش بالانى ەزەر دەگەندە توقتاتتىق. ەكە-شەشەسٸ شىمكەنت, جەتٸسايدا ەكەن. ال اعايىنى...تەمٸر-تەرسەك جيناپ كەتٸپتٸ. كٷتتٸك. سەلدەن سوڭ جەتتٸ. كەلە سالا بٸزگە شٷيلٸكتٸ.
– سەنٸڭ بٸزدە نە شاتاعىڭ بار? – دەپ جاعادان الدى. پوليتسييا اجىراتتى.
– برات, سەنٸ تانيمىن-اۋ وسى, 5 مىڭ بەرەيٸن, جٸبەرە سالساڭشى.
ەندٸ پوليتسەي ساسايىن دەدٸ.
– ٶي, اۋلاق جٷر. سەنٸ ٶمٸرٸمدە بٸرٸنشٸ رەت كٶرٸپ تۇرمىن. مىنا بالالاردىڭ ەكە-شەشەسٸ الىستا. سەن بولساڭ بۇلارعا تەشكٸ سٷيرەتٸپ قويىپسىڭ. زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەسٸڭ.
ال بٸز شىنىمەن اسىعىس ەدٸك. ونىڭ ٷستٸنە دە كٸشكەنتاي دا شارشاي باستادى. كەلٸنشەگٸمٸز دە: «جارايدى, ەرٸ قارايعى جۇمىس پوليتسييانىڭ موينىندا», – دەگەسٸن ٷش بالانى ٶزٸمٸز شاقىرعان پاترۋلگە تاپسىرعان بولدىق.
– بۇلاردى قالاداعى بالالاردى بەيٸمدەۋ ورتالىعىنا تاپسىرامىز. اۋرۋ-سىرقاۋى جوق پا, تەكسەرەدٸ. كٸشٸسٸنٸڭ باسى بيتتەپ كەتكەن ەكەن... (باۋىرجاندى نۇسقاپ). ەرٸ قاراي اتا-اناسىنا شىمكەنتكە جٶنەلتەمٸز. ال اعاسىنىڭ مەسەلەسٸ ٶز الدىنا. بالالاردى جاۋاپسىز جۇمىسقا شەككەنٸ ٷشٸن جازالانادى, – دەدٸ پوليتسەي. سەندٸك...
دۋمان تاناباسوۆ
P.S. بٸز, بۇل مەسەلەگە بەي-جاي قارامايتىنىمىزدى ايتقىمىز كەلەدٸ. سەبەبٸ, كەمەلەتتٸك جاسقا جەتپەگەن ەرتەڭگٸ ەل ۇرپاعى «تەشكٸ» سٷيرەپ كٶشەدە جٷر. الداعى ۋاقىتتا قالاداعى بەيٸمدەۋ ورتالىعىنا تاپسىرىلعان بالالاردىڭ تاعدىرىن بٸلٸپ الماتى قالالىق ٸشكٸ ٸستەر دەپارتامەنتٸنٸڭ تٷسٸنٸكتەمەسٸن الاتىن بولامىز.
