2025 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا بانك سەكتورى ەكونوميكا سۋبەكتٸلەرٸنە جالپى سوماسى 8,4 ترلن تەڭگەگە جاڭا كرەديتتەر بەردٸ, بۇل - ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 532 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 6,7% - عا ارتىق (7,9 ترلن تەڭگە) كٶلەم. اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ قاتايۋىنا قاراماستان, نەسيە بەرۋ كورپوراتيۆتٸك (+4,7%) جەنە بٶلشەك ساۋدا سەگمەنتتەرٸندە (+8,8%) جەدەلدەۋٸ بايقالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"2025 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا بانك سەكتورىنىڭ كرەديتتٸك پورتفەلٸنٸڭ ٶسٸمٸ جٷيە اكتيۆتەرٸنٸڭ جالپى ٶسٸمٸنەن (+0,7%) ايتارلىقتاي وزىپ, +2,4% -دى قۇرادى. ٶسٸم بارلىق نەگٸزگٸ نەسيەلەندٸرۋ باعىتتارىن قامتىدى. وسىعان قاراماستان, پورتفەلدەردٸڭ ٶسٸم ديناميكاسى 2024 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا بەسەڭدەۋ بولىپ شىقتى. بۇل جوعارى بازالىق مٶلشەرلەمە جاعدايىندا ۇزاق مەرزٸمگە نەسيە الۋدىڭ ەكونوميكالىق تيٸمسٸزدٸگٸ جەنە ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ مەرزٸمدەرٸن كەيٸنگە شەگەرۋ ىقتيمالدىلىعى, اقشا-نەسيە ساياساتىنىڭ قاتاڭداتۋ سالدارىنان قىسقا مەرزٸمدٸ قارىزداردىڭ باسىم بولۋىنا, بٶلشەك سەگمەنتتەگٸ قانىقتىلىق جەنە جيىنتىق سۇرانىستىڭ بەسەڭدەۋٸنٸڭ بايقالۋىمەن (اتاپ ايتقاندا, بٶلشەك ساۋدانىڭ جىلدىق كٶلەمٸنٸڭ 4,8%-عا دەيٸن باياۋلاۋى) بايلانىستى", - دەيدٸ قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعى.
قاۋىمداستىق ساراپشىلارىنىڭ پٸكٸرٸنشە, نەسيەلٸك ٶنٸمدەرگە دەگەن سۇرانىستىڭ ودان ارى قارايعى ديناميكاسى جوعارى ستاۆكالارعا, ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنىڭ كٷشەيۋٸنە, مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋىنا جەنە ساۋدا-ساتتىق شيەلەنٸستەرٸنە بايلانىستى سىرتقى ەكونوميكالىق دٷدامال جاعدايدىڭ سوزىلا تٷسۋٸنەن قىسىمعا ۇشىراۋى مٷمكٸن.
"ۇسىنىس تاراپىنان ەڭ تٶمەنگٸ رەزەرۆتەر بويىنشا تالاپتاردى ارتتىرۋ, سالىق جٷكتەمەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەر جەنە ماكروپرۋدەنتسيالدىق ساياساتتى قاتاڭداتۋ بويىنشا قوعامدا تالقىلانىپ جاتقان باستامالار ەلەۋلٸ تەۋەكەلدەرگە ۇشىرايدى. وسى فاكتورلاردىڭ جيىنتىعى نەسيەلەندٸرۋ كٶلەمٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە ەكەلٸپ سوعۋى دا مٷمكٸن. وسى جاعىنان العاندا, ەكونوميكاداعى جيىنتىق سۇرانىستى تەجەي وتىرىپ, ۇلعايتۋ, بانك سەكتورىنىڭ ەكونوميكالىق ٶسٸم مەن قۇرىلىمدىق ەرتاراپتاندىرۋ پروتسەسٸندەگٸ ٷلەسٸنٸڭ كٷرت قىسقارۋى سالدارىنان مەملەكەت باسشىسىنىڭ نەسيەلەندٸرۋدٸ ۇلعايتۋ جٶنٸندەگٸ العا قويعان ماقساتىنىڭ ورىندالماۋ قاۋپٸ بار", - دەيدٸ ولار.
كەسٸپكەرلەرگە قارىز بەرۋدەگٸ نەگٸزگٸ ٶسٸم شاعىن بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸ (73% ٶسٸم) قامتمدى, بۇل ولاردىڭ ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىنا, جەڭٸلدەتٸلگەن قارجىلاندىرۋ قۇرالدارىنا يە بولۋ مەن اكتيۆ كٶلەمدەرٸنٸڭ كەڭەيۋٸنە بايلانىستى, ەسٸرەسە ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە (نەگٸزگٸ ٶسٸم ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸنە تيەسٸلٸ). سونداي-اق اعىمداعى پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەر دەڭگەيٸندە ۇزاق مەرزٸمدٸ نەسيەلەۋدٸڭ تارتىمدىلىعىنىڭ تٶمەندەۋٸ جاعدايىندا بانكتەردٸڭ نازارى قارىز الۋشىلاردىڭ نەعۇرلىم ەرتاراپتاندىرىلعان جەنە جىلدام ٸسكە قوسىلاتىن بيزنەس-جوبالارىنا قاراي ويىسقان.
قارىزداردىڭ قىسقا سيپاتتاماسى مەن 2024 جىلدىڭ سوڭىندا بەرٸلگەن نەسيەلەردٸ تەزٸرەك ٶتەۋ كورپوراتيۆتٸك پورتفەلدٸڭ ماۋسىمدىق جاعدايدا شامالى تٶمەندەۋٸنە ەكەلٸپ سوقتى (-1,0%). بٶلشەك كرەديتتەر بەرۋدە بارلىق ٶسٸم اۆتونەسيەلەندٸرۋدٸ قوسا العاندا, تۇتىنۋشىلىق قارىزدارعا تيەسٸلٸ. ايتا كەتەيٸك, ەلٸمٸزدە جاڭا اۆتوكٶلٸكتەردٸ ساتۋ قارجى رەتتەۋشٸسٸنٸڭ ولاردى بەرۋ شارتتارىن وڭتايلاندىرۋ اياسىندا 18,8% - عا ٶستٸ. الايدا, بٶلشەك پورتفەل ٶسٸمٸ اقشا-نەسيە ساياساتىن ودان ەرٸ قاتاڭداتۋ, جاڭا كليەنتتٸك بازانىڭ ٶسۋٸنٸڭ ەدەۋٸر باياۋلاۋى (3م24 ٷشٸن 127 مىڭعا قارسى 41 مىڭعا دەيٸن) جەنە قارىز الۋشىلاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنداعى كرەديتتٸك قانىقتىلىق اياسىندا باياۋلادى (3م24 ٷشٸن 5,1% - دان 3,5% - عا دەيٸن).بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶسۋٸنەن كەيٸن نەسيەلەر مەن دەپوزيتتەر بويىنشا باعا شارتتارى بارلىق سەگمەنتتەردە قالىپتى ٶسٸمدٸ كٶرسەتتٸ, ەرينە جەڭٸلدەتٸلگەن مەملەكەتتٸك باعدارلامالار شەشۋشٸ رٶل اتقاراتىن يپوتەكالىق نەسيەلەندٸرۋدٸ قوسپاعاندا.
نەتيجەسٸندە اكتيۆتەردٸڭ كٸرٸستٸلٸگٸ مەن قورلاندىرۋ قۇنى ٶسٸمدٸ كٶرسەتتٸ. كٸرٸستەردٸڭ ۇلعايۋىمەن كاپيتالداندىرۋمەن قاتار سالىستىرمالى تٷردە 35,9% - عا كتس تٶلەۋ بويىنشا شىعىستار ەدەۋٸر بايقالدى — 89,4-تەن 121,5 ملرد تەڭگەگە دەيٸن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەگٸ كتس تٶلەمٸ بويىنشا ەدب-نىڭ بارلىق تٷسٸمدەردەگٸ ٷلەسٸ 11,2% - دان 11,9% - عا دەيٸن ٶستٸ.
