پرەزيدەنت ماقالاسى وتانشىلدىق رۋحتا جازىلعان
اسىل تەكتٸ بابالارىمىز «باق باعالاعاننىڭ باسىندا تۇرادى» دەگەندٸ بەكەر ايتپاسا كەرەك. تاريحى تەرەڭگە تامىر تارتقان تەۋەلسٸز ەلٸمٸز وتىز جىلدا وردالى مەكەنگە اينالدى. ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ 7 جىل بۇرىن ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 23 جىلدىعىنا وراي ٶتكەن جيىندا «ۇلان-عايىر جەرٸ بار, ۇلى مۇراتتى ەلٸ بار, بابالار جازعان ۇلى تاريحى مەن ۇرپاعى كٶز تٸككەن ۇلى بولاشاعى بار مەنٸڭ حالقىم – ۇلى حالىق!» دەگەن بولاتىن.
شىنىمەن-اق, وسى سٶزدەر تامىرىندا قازاق قانى ويناعان ەربٸر الاش بالاسىنىڭ رۋحىن اسقاقتاتقانى راس. ال, ەلباسى – قازاقستان حالقىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن بٸرلٸگٸنٸڭ كەپٸلٸنە اينالدى. بۇل تۇرعىدا اتالمىش ماقالادا «وسىناۋ تولاعاي تابىستاردىڭ بەرٸنە ەلباسىنىڭ دارا كٶشباسشىلىعىنىڭ ھەم حالقىمىزدىڭ دانالىعى مەن پاراساتىنىڭ, بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماعىنىڭ, وتانداستارىمىزدىڭ قاجىرلى ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسىندا قول جەتكٸزدٸك. سوندىقتان, ەلباسى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ مەڭگٸ سيمۆولىنا اينالدى دەسەك, اقيقاتتى ايتقان بولار ەدٸك» دەلٸنگەن.
عاسىرلار بويى ارمان ەتكەن ەگەمەندٸكتٸ ەلٸمٸزدٸڭ باسىنا قونعان باعى, تۇعىرعا ورناعان تاعى دەۋگە بولادى. كەشەگٸ كٷندەرگە كٶز جٷگٸرتەر بولساق, قازاقستان تالاي بەلەستەردٸ باعىندىردى. مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸڭ وسى ۋاقىتقا دەيٸن جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸ مەن بەلەستەرٸن سارالاپ ايتا كەلٸپ, كەمەل كەلەشەكتٸڭ الداعى جىلدارىنا نىق جوسپار قويىپ, باعىتتاردى ايقىندادى: «الداعى تٶرتٸنشٸ ونجىلدىقتىڭ بٸزگە جٷكتەيتٸن مٸندەتٸ – قۋاتتى ەلدٸڭ يەسٸ جەنە كەمەل حالىق بولۋ. بۇل جولدا ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جەنە سانانى جاڭعىرتۋ ٷدەرٸسٸن جالعاستىرىپ, زامان تالابىنا بەيٸمدەلگەن ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت».
سارابدال ويلار قوزعالعان سانالى ماقالادا رۋحاني قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاۋ جەنە تٶل تاريح مەسەلەسٸ دە قوزعالدى. «شىنىنا كەلسەك, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا بٸرنەشە رەت قولعا الىنعانىنا قاراماستان, ۇلتتىق مٷددەمٸزگە ساي كەلەتٸن كٶپ تومدىق جاڭا تاريحىمىز ەلٸ تولىق جازىلعان جوق. ونىڭ تۇجىرىمداماسىن بۇعان دەيٸنگٸ ولقىلىقتاردى ەسكەرە وتىرىپ قايتا قاراپ, جاڭا عىلىمي ۇستانىمدار مەن جاڭالىقتاردىڭ نەگٸزٸندە تىڭنان جازاتىن ۋاقىت ەلدەقاشان كەلدٸ. بارلىق وقۋلىقتار وسىنداي ٸرگەلٸ ەڭبەككە نەگٸزدەلٸپ ەزٸرلەنەدٸ. بۇل – ۇلت شەجٸرەسٸن دەرٸپتەۋ تۇرعىسىنان العاندا ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مەسەلە. سوندىقتان, قازاقستاننىڭ اكادەمييالىق ٷلگٸدەگٸ جاڭا تاريحىن جازۋدى دەرەۋ باستاۋ كەرەك. تٷپتەپ كەلگەندە, تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ مەسەلەسٸنٸڭ تٷيٸنٸ – وسى».
سونىمەن قاتار, جالىن يەلەرٸ جاستار دا نازاردان تىس قالمادى. قويناۋى ەن بايلىقتىڭ بەسٸگٸندەي, قۇت دارىپ, باق قونعان ەلٸمٸزدٸڭ ەرتەڭٸ – جاسامپاز جاستاردىڭ قولىندا دەپ جيٸ ايتامىز.
ەلەمدٸك تەجٸريبەدە جاستار بارلىق ٶزگەرٸستەر مەن جاڭاشىلدىقتاردىڭ قوزعاۋشىسى ەكەندٸگٸ ەلدەقاشان مويىندالعان. جاستاردىڭ كٶزقاراسى, ەر جالىنداعان جٷرەك پەن جٸگەرلٸ سانادان تۋىنداعان جاڭا يدەياسى بولاشاقتىڭ باستى ينۆەستيتسيياسى بولىپ تابىلادى. ەلٸمٸز ٷشٸن جاستار قاۋىمى ەر كەزدە ستراتەگييالىق ەرٸ كادرلىق رەسۋرس ساناتىنان تىسقارى بولعان ەمەس. بۇل سٶزٸمدٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تٶمەندەگٸ سٶزدەرٸ ايعاقتاي تٷسەرٸ سٶزسٸز. «جاس كەلسە – ٸسكە» دەيدٸ حالقىمىز.
جاستار – قاشاندا تىڭ يدەيالاردىڭ قاينار كٶزٸ, وڭ ٶزگەرٸستەردٸڭ قوزعاۋشى كٷشٸ. سوندىقتان ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ وسىنداي ەلەۋەتٸن دۇرىس ارناعا باعىتتاپ, تيٸمدٸ پايدالانۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا پرەزيدەنت جانىنداعى جاستار كەڭەسٸنٸڭ قىزمەتٸن جانداندىرعان جٶن. ونى بٸلٸكتٸ ەرٸ بٸلٸمدٸ جاستاردى جۇمىلدىراتىن جٷيەلٸ جۇمىس الاڭىنا اينالدىرامىز. بۇدان بٶلەك, مەن ازاتتىق جىلدارىندا دٷنيەگە كەلگەن, ەلٸ تانىلىپ ٷلگەرمەگەن تالانتتى جاستاردى قولداۋ ماقساتىندا «تەۋەلسٸزدٸك ۇرپاقتارى» اتتى گرانت تاعايىنداۋدى ۇسىنامىن». ەل تاراپىنان وسىنداي قولداۋدى سەزٸنگەن جاستار دا ەڭبەك پەن ٶرلەۋ جولىندا ايانىپ قالماسى انىق.
بارشا ٶڭٸردەگٸ جاستار اتىنان, بٸز دە ٶز كەزەگٸمٸزدە دارا جولدا جالتارمايتىنىمىزدى ايتقىم كەلەدٸ. ەرتەڭگٸ كٷنگە قارىشتى قادام باسىپ, مەرتەبەلٸ دە تۇعىرلى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ نىعايا تٷسۋٸ جولىندا قىزمەت اتقارۋعا دايىن ەكەنٸمٸزدٸ بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ. مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي «تەۋەلسٸزدٸك بەرٸنەن قىمبات» دەگەن ەڭ قاستەرلٸ ۇران ەر قازاقستاندىق جاستىڭ ساناسىندا سالتانات قۇرادى.
ەلدار ساپاروۆ, الماتى وبلىسىنىڭ جاستار ساياساتى مەسەلەلەرٸ باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
