سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا رەيدەرلٸكپەن اينالىسىپ, شارۋالاردى توناپ, ەگٸستٸكتەردٸ ٶرتەپ, مال بارىمتالايتىن بانديتتٸك توپتار پايدا بولعان. بۇل تۋرالى, «بارس» شارۋا-فەرمەرلٸك قوجالىعىنىڭ باسشىسى جەنە «سالاحادين» جشس-ٸڭ ديرەكتورى باري اموەۆ ارنايى باسپاسٶز-مەسليحاتىندا مەلٸمدەدٸ.
ماعجان جۇماباەۆ اۋدانىندا ەگٸن دالالارىن ٶرتەپ, مال مەن تەحنيكانى ۇرلاپ, مەحانيزمدەر مەن اگرەگاتتاردى ٸستەن شىعارىپ, شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسشىلارى مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا قوقان-لوقى كٶرسەتەتٸن قىلمىستىق توپ پايدا بولعان. وسى بانديتتەردەن ٶتكەن عاسىردىڭ 80-شٸ جىلدارىنىڭ سوڭىنان بەرٸ دەندٸ داقىلدار ٶسٸرٸپ, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ كەلە جاتقان باري اموەۆ تا زارداپ شەگٸپ وتىر.
قازٸرگٸ كەزدە ول باسقاراتىن شارۋاشىلىقتاعى ەگٸستٸكتەرٸنٸڭ اۋماعى 20 مىڭ گەكتاردان اسادى. قوجالىقتىڭ اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسى مەن ماتەريالدىق بازاسى, ٶندٸرٸستٸك جەنە قويما جايلارى دا بار. اۋىل شارۋاشىلىق كەسٸپورنى پەتروپاۆلوۆسكتەن 200 شاقىرىمداي جەردەگٸ ماعجان جۇماباەۆ اۋدانىنداعى «زولوتايا نيۆ»ا اۋىلىندا ورنالاسقان. باري اموەۆتىڭ ايتۋىنشا ول جەنە ونىڭ ادۆوكاتتارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن مەملەكەتتٸك اتقارۋشى بيلٸك قۇرىلىمدارىنا كٶپتەگەن ارىز, ٶتٸنٸش شاعىمدار تٷسٸرگەن. الايدا, اۋدانداعى قىلمىس تيىلۋدىڭ ورنىنا ٶرشي تٷسٸپ, تٸپتٸ شەكتەن شىعا باستادى.
- جەرگٸلٸكتٸ قاراقشىلار مەنٸ ەكٸ رەت ٶلتٸرمەك بولدى, كەزدەيسوق وقيعالاردىڭ سالدارىنان ولاردىڭ پيعىلى جٷزەگە اسپاي قالدى. مەسەلەن, 2000 جىلى تٷنگٸ ۋاقىتتا ٷيٸمٸزدٸڭ ەسٸگٸن سىرتىنان تٸرەپ قويىپ, ٶرتەپ جٸبەردٸ. دەنەمدٸ كٷيٸك شالعانىمەن امان قالدىم, - دەيدٸ باري اموەۆ.
وسى ٸسكە كٷدٸكتٸ ٷش ادام ۇستالعان. ولار: 1984 جىلى تۋعان كەنجەبيەۆ نازىمبەك, 1997 جىلعى پاپاندوپول ۆيتاليي جەنە ونىڭ قۇرداسى الي سۋلەيمانوۆ. ولاردىڭ بەرٸ دە مولودوگۆاردەيسكوە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى. ٷي ٶرتەگەندەرٸ ٷشٸن قىلمىسكەرلەر 2021 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا سوت ٷكٸمٸمەن ٷش جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ەدٸ. سونىمەن بٸرگە قۇجاتتاردا ولار ٷيدٸ ەمەس, مونشانى ٶرتەگەن دەپ كٶرسەتٸلگەن. شىن مەنٸندە مونشا ٷيدٸڭ ٸشٸندە ەكەنٸن سوتقا دەيٸن تەرگەۋ كەزٸندە دە, سوت وتىرىسى كەزٸندە دە ەسەپكە الىنبادى.
https://youtu.be/XnOYqcsWczI?si=ZHQam5dzmi-7vCRQ
تٸپتٸ, ادام ٶلتٸرۋ تۋرالى تۋرا قاۋٸپتٸڭ بارى تۋرالى دەرەكتەر دە نازاردان تىس قالدى. 2022 جىلدىڭ سەۋٸر ايىندا سوت ٷكٸمٸنەن كەيٸن 10 اي وتىرىپ شىققان كەنجەبيەۆ نازىمبەك ٶرت ٷشٸن سوتتالعان ۆيتاليي پوپاندوپولدىڭ ەكەسٸ ۆيكتورمەن, 1966 جىلى تۋعان جٸكەمۇرات بۋبەشوۆپەن جەنە «بۋرجۋي» دەگەن لاقاپ اتپەن تانىلعان الەكساندر كنيتسەلمەن بٸرگە باري اموەۆتٸ ۇرىپ-سوعىپ, دەنساۋلىعىنا زاقىم كەلتٸرگەن. ال, بيىل مامىر ايىندا باري اموەۆتىڭ ٶندٸرٸستٸك جايلارى, قويمالارى, تەحنيكاسى مەن قۇرال-جابدىقتارى, 730 توننا استىعى ٷش بٸردەي قاساقانا ٶرت قويۋدىڭ كەزٸندە جانىپ كەتتٸ. وسى ٷش ٶرتەۋدٸڭ بٸرٸ بويىنشا پوليتسييا ا. كينتسەلدٸ («بۋرجۋي») ۇستاپ, تەرگەۋ يزولياتورىنا قامادى. الدىن الا ەسەپتەۋ بويىنشا ٶرتتەن كەلگەن شىعىننىڭ كٶلەمٸ 700 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ تٷسكەن. ٶرتەۋلەر ەگٸن ەگۋ ناۋقانى قىزعان شاقتا جٷرگەندٸكتەن, كٶكتەمگٸ ەگٸس جۇمىستارى توقتاپ قالعان.
- مەن اۋىل تۇرعىندارىمەن جيٸ كەزدەسەمٸن. ولاردان ٷنەمٸ ا. كينتسەل («بۋرجۋي»), ن. كەنجەبيەۆ, ۆ. پاپاندوپول جەنە تاعى بٸرنەشە ادام «زولوتايا نيۆا» جەنە «مولودوگۆاردەيسكوە» اۋىلدارىن قورقىتىپ ۇستاپ وتىرعانى تۋرالى شاعىمداردى كٶپ ەستيمٸن. وسى توپ مٷشەلەرٸ ولارعا مورالدىق قىسىم كٶرسەتٸپ, ۇرىپ-سوعاتىندىقتان اۋىل تۇرعىندارى مەنٸڭ شارۋاشىلىعىمدا جۇمىس ٸستەگٸلەرٸ كەلمەيدٸ, – دەيدٸ باري اموەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ول بٸرنەشە رەت ٶز شارۋاشىلىعىنا قازاقستاننىڭ ٶزگە وبلىستارىنان جۇمىسكەرلەردٸ وتباسىلارىمەن بٸرگە شاقىرىپ, ولارعا ٷي-جاي بەرٸپ, العاشقى ۋاقىتتا اقشالاي كٶمەكتەسٸپ, مال بەرٸپ, جاڭا جەردە ٷيرەنٸسۋٸنە جاعداي جاساعان. الايدا, ولاردىڭ ٷيلەرٸنە تٷن ٸشٸندە ەڭگەزەردەي جاس ادامدار كەلٸپ, بالاعاتتاپ, قورقىتىپ ٷركٸتكەندٸكتەن ادامدار وتباسىلارىن الىپ, ٷيلەرٸن تاستاپ قاشقان ەدٸ. اۋىلدا شارۋاشىلىقتا جۇمىس ٸستەي الاتىن ەڭبەككە جارامدى ادامدار بولعانىمەن شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسىنا كومباينەرلەردٸ, شوپىرلاردى, مەحانيكتەردٸ جەنە باسقا مامانداردى قازاقستاننىڭ ٶزگە ٶڭٸرلەرٸنەن شاقىرىپ, ولار ٶزدەرٸن قورعاي الاتىنداي بٸر جەرگە ورنالاستارىپ قويۋعا تۋرا كەلەدٸ.
- بٸزدٸڭ شارۋاشىلىقتا جۇمىس ٸستەيتٸن ادامدار جالاقىنى ۋاقتىلى الىپ تۇرادى. جاقىن ماڭداعى شارۋاشىلىقتارمەن سالىستىرعاندا بٸزدٸڭ جالاقى دا جوعارى, تۇرعىن ٷي مەن تاماق تا تەگٸن. الايدا, ولاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مەنٸڭ قولىمنان كەلمەيدٸ. جٷگەنسٸز كەتكەندەردٸ اۋىزدىقتاۋ جالعىز ۋچاسكەلٸك پوليتسەيدٸڭ دە قولىنان كەلمەيدٸ, - دەپ مۇڭ شاقتى باري اموەۆ.
تٶرت دەنەلٸ جٸگٸت 70 جاستاعى باري اموەۆتى ۇرىپ تاستاعاننان كەيٸن دە جازاعا تارتىلمادى. قىلمىسكەرلەردٸڭ كەيبٸرٸ شارتتى جازا السا, كەيبٸرٸنە سوت ٷكٸمٸ دە شىققان جوق. شەكتەن شىققان قىلمىسكەرلەر اۋىل ادامدارىن قورقىتىپ ٷركٸتۋٸن قويار ەمەس. قازٸرگٸ باري اموەۆتىڭ ادۆوكاتتارى بٸرٸنشٸ جەنە ەكٸنشٸ سوت ينستانتسييالارىنىڭ سوت اكتٸلەرٸن كٷتۋمەن بٸرگە قر جوعارعى سوتىنا كاسساتسييالىق شاعىم ەزٸرلەپ جاتىر.
