استانا كٷنٸ مەرەكەسٸ كەزٸندە تۋعان جەرٸمٸز جازيرالى جەركەنت ٶڭٸرٸندەگٸ ەۋليەاعاش اۋىلىنا بارىپ قايتتىق. ٸرگەدەگٸ كٶرشٸمٸز قاسىمنىڭ توزىعى جەتكەن توقال تامى جارقىراعان قاڭىلتىرمەن شاتىرلانىپتى. تٷسكٸ شاي ٷستٸندە قاسىمنىڭ ٷيٸنە جاسالعان جٶندەۋ جۇمىستارى سٶز بولدى.
كٶرشٸمٸز قاسىم, كٶرشٸ-قولاڭنىڭ قولداعى ازىن-اۋلىق مالىن باعىپ, وتباسىن اسىرۋشى ەدٸ. بيىل دەنساۋلىعى بولماي, مال دا باعا الماي قالىپتى. وتاعاسىنىڭ جۇمىسقا جارماسىز بولىپ قالعاننان كەيٸن جاعدايلارىنىڭ دا كٷرت تٶمەندەپ كەتٸپتٸ. بالالارى بولسا جاس.
«سويىل تيسە, سورماڭدايعا تيەدٸ» دەمەكشٸ, تاياۋدا اۋىلىمىزدا نٶسەر جاۋىپ جاۋىپ, قاسىمنىڭ ەسكٸ توقال تامىنىڭ تٶبەسٸنەن سۋ سورعالاپ, قامىس پەن قارا لايدان جاسالعان ەسكٸ ٷيدٸڭ تٶبەسٸ وپىرىلىپ ورتاسىنا تٷسٸپتٸ. ابىروي بولعاندا ەشكٸم زارداپ شەكپەگەن.
قاسىم كٶرشٸمٸز تۋمىسىنان جۋاس جان بولعاندىقتان «وسىنداي جاعدايعا تاپ بولدىم» دەپ اعايىن-تۋىس پەن اۋىل ەكٸمٸن دە مازالاماعان. بٸراق سول جاقتاعى كٶرشٸمٸز شولپان اپايمىز بۇل ٸستٸ ەلەۋسٸز قالدىرماپتى. ول توقال تامنىڭ تٶبەسٸ وپىرىلىپ ورتاسىنا تٷسكەنٸنە بٸرنەشە كٷن ٶتسە دە ەشكٸمگە جاعدايىن ايتىپ, شاعىمدانباعان قاسىمنىڭ ٷيٸنە كٶرشٸلەردٸ جيناپ, اۋىل ەكٸمٸنٸڭ اتىنا قاسىمنىڭ وتباسىنا قاندايدا بٸر... كٶمەك كٶرسەتۋ تۋراسىندا ٶتٸنٸش جازىپ, وعان كٶرشٸ-قولاڭ تەگٸس قول قويىپتى.
سودان شولپان اپايىمىز اۋىل ەكٸمٸنە حاتتى اپارىپ, قاسىمنىڭ باسىنداعى جاعدايدى بايانداپ, كٶمەك كٶرسەتۋٸن ٶتٸنگەن. قولى قىسقا اۋىل ەكٸمٸ تابان استىندا قانداي كٶمەك بەرە قويسىن. ٷي سالىپ بەرەتٸن قاراجاتى جوق. سودان:
– ٶزدەرٸڭٸز بٸردەڭە قىلىڭىزدار, بٸزدٸڭ كٶمەك قولىن سوزاتىنداي ەشقانداي مٷمكٸندٸگٸمٸز جوق, – دەپ ەكٸم شاراسىزدىق تانىتقان عوي. اۋىل ەكٸمٸنەن قايىر بولمايتىنىن بٸلگەننەن كەيٸن شولپان اپايمىز كٶرشٸ-قولاڭدى جيناپ, 500-1000 تەڭگەدەن جيناپ, قاسىمنىڭ ٷيٸن جٶندەۋ تۋراسىندا ۇسىن ايتىپتى.
قالادا تۇراتىن حالىق ٷشٸن 500-1000 تەڭگە سونشالىقتى كٶپ اقشا بولىپ كٶرٸنبەۋٸ مٷمكٸن. ال اۋىل حالقى ٷشٸن بۇل ەجەپتەۋٸر اقشا. سودان نە كەرەك كٶرشٸلەر شامالارى جەتكەنشە اقشا جيناپ, بٸراز زاتتاردى ساتىپ الادى. سول ارالىقتا الماتىدان اۋىلعا قىدىرىپ كەلگەن قاسىمنىڭ ٸنٸسٸ ەدٸل جاركەنتتەن قاڭىلتىردى ساتىپ ەكەلٸپ, قاسمىنىڭ ٷيٸن جٶندەۋدٸ باستاپ كەتەدٸ.
اۋىلمىزداعى بيرجانىڭ ادامدارى (جۇمىسسىز رەتٸندە تٸركەۋدە تۇرعاندار) جينالىپ, بٸر كٷننٸڭ ٸشٸندە ۇسقىنى قاشقان توقال تامدى جاماپ, جاسقاپ رەتكە كەلتٸرٸپتٸ.
وسى بٸر جاعدايدى ەستٸگەندە اينالامىزداعى باياعى كٶرشٸلەرٸمە قاتتى ريزا بولدىم. الدا-جالدا اۋىلىمىزدا ەكٸم سايلاۋى ٶتكٸپ جاتسا, سول جاق قاپتالداعى كٶرشٸمٸز شولپان اپايىمىزدى ەكٸمدٸككە ٷمٸتكەر رەتٸندە ۇسىنعىم دا كەلٸپ كەتتٸ.
يە, ەر اۋىلعا وسىنداي جۇرتتى ورتاق ٸسكە باعىتتايتىن ادام كەرەك قوي. ال قازٸرگٸ ەكٸمدەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ «بٸردەڭە قىلىڭدار» دەپ شاراسىزدىق تانىتۋدان ەرٸگە اسپايدى. بٸزگە تاياققا تال جالعاپ, قيىندىقتان شىعۋعا كٷش سالاتىن ەكٸم كەرەك.
P.S. سۋرتتە كٶرگەندەرٸڭٸزدەي كٶرشٸم قاسىمنىڭ ٷيٸ تولىقتاي جٶندەلٸپ كەتتٸ دەپ ايتۋعا كەلمەيدٸ. ٶتكەندە پافيلوۆ اۋدانىندا سۋ تاسىپ بٸراز ٷي زارداپ شەككەنە-دٸ. سول كەزدەگٸ نٶسەر جاۋىننىڭ كەسٸرٸنەن قاسىمنىڭ ٷيٸ دە قاتتى بٷلٸندٸ. جوعارىدا ايتقانداي كٶرشٸمنٸڭ دەنساۋلىعى بولماعاندىقتان, ەكٸمدٸككە ٶتٸنٸش ايتىپ, زاڭدى كٶمەك الۋعا مٷمكٸندٸگٸ جوق. پانفيلوۆ اۋدانى ەكٸمٸ بەردەۋلەت ابدۋلداەۆ ەۋليەاعاش اۋىلىنىڭ ەكٸمٸنەن قاجەتتٸ اقپارتتاردى الىپ, قيىن جاعدايعا تاپ بولعان اۋىل تۇرعىنىنا كٶمەك قولىن سوزادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز.
نۇرلان جۇماحان
