قازاقستان بيلٸگٸنە پارلامەنتتٸك رەسپۋبليكا بولۋىنا, دەموكراتييالىق باعىتقا بۇرىلىپ, ليبەراليزاتسييا جٷرگٸزۋگە رەسەيدٸڭ ٶكتەم ساياساتى قولبايلاۋ بولىپ وتىر? وسى ساۋالدى Ulysmedia.kz جىلدى قورىتىندىلاعان ساياساتكەر, قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترٸ ەكەجان قاجىگەلدينگە قويىپ كٶردٸ, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"بٸز دە قىزمەتتە بولدىق قوي بٸر كەزدە. ماعان چەرنومىردين (رەسەي مينيسترلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بولعان) بولسىن نەمەسە ەلتسين (رەسەي پرەزيدەنتٸ بولعان) بولسىن, تەلەفوندى جۇلىپ الىپ, نۇسقاۋ بەرە المايتىن. مەسەلە پۋتيندە عانا ەمەس, مەسەلە بٸزدە. نامىسىڭ بولسا, جٷرەگٸڭ بولسا, مٸنەزٸڭ بولسا, قاي جەرٸ ەكەتٸپ بارا جاتىر انالاردىڭ? مەن ولاردىڭ اراسىندا بٸرگە ٶستٸم, مەكتەپتە وقىدىم, ەسكەردە بولدىم, ينستيتۋتتا وقىدىم, جاتاقحانادا جاتتىم. مٸنەزٸڭدٸ كٶرسەتسەڭ, سىيلايدى. سىيلاۋدان باسقا ەشتەڭە كەرەگٸ جوق. ولار بٸزدٸ جالعاندا جاقسى كٶرمەيتٸن دە شىعار, كەرەگٸ دە جوق بٸزگە", - دەيدٸ ول.
ساياساتكەردٸڭ ايتۋىنشا, سوندىقتان "ويباي موسكۆا, ويباي پۋتين" دەگەن ارگۋمەنتتٸ سىلتاۋ دەپ ەسەپتەيدٸ.
"ٶزٸمٸزدەن بەرٸ. دەل قازٸر ٶزگەرٸسكە بۇرىلاتىن جاعداي بولىپ جاتىر. مىنا سيرييادا جاعداي نەدەن بولدى? سيريياداعى جاعداي, ولاردىڭ ارتىندا تۇرعان ەكٸ ٷلكەن مەملەكەتتٸڭ قۋاتىن جوعالتىپ بارا جاتقان سەبەبٸنەن بولعان نەرسە. يران مەن رەسەي! مەملەكەتتٸڭ كەلەشەگٸن ساقتاۋ تۇرعىسىندا مەسەلەنٸ تالقىلايتىن بولساق, وندا قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ جاساپ جاتقان ەرەكەتتەرٸ ٶتە دۇرىس. ەكٸنشٸدەن, پايدالى. ٷشٸنشٸدەن, كٶرٸنبەسە دە, ساياسي جەتٸستٸكتەر بار", - دەيدٸ ول.
سونداي-اق اتالعان باسىلىمعا بەرگەن سۇقباتىندا قاجىگەلدين نازارباەۆپەن بولعان اراداعا ەڭگٸمەسٸنە دە توقتالادى.
– 2024 جىلى نازارباەۆ ەۋلەتٸ جايىندا از ايتىلعان جوق. سامات ەبٸش تە, قايرات ساتىبالدى دا بوستاندىققا شىقتى. جاقىندا پۋتينمەن كەزدەستٸ. قالاي ويلايسىز, نازارباەۆ مەسەلەسٸ نەگە ەلٸ بٸرجاقتى بولماي تۇر? نەگە ەلٸ شۋلاتىپ جاتىر?
– مەن سىرتتاي سوتتالعانمىن, نۇرەكەڭ ەكەۋمٸز ەۋروپادا كەزدەستٸك. سوندا تالاي ەڭگٸمەلەردٸ تالقىلادىق. مەن: "نۇرەكە, ٶمٸر-كەزەك دەگەن بار. بەتٸن اۋلاق قىلسىن, بٸراق ۋاقىتىندا كەتپەيتٸن بولساڭىز, كٷيەۋ بالاڭىزدى توقتاتپاساڭىز, ونى شەتەلگە بٸر قىزمەتكە جٸبەرمەسەڭٸز, جاعداي ٶزگەرٸپ كەتۋٸ مٷمكٸن. سول كەزدە ماڭايىڭىزدا كٸم قالاتىنىن كٶرەمٸز" دەدٸم.
– سٶيتٸپ اشىق ايتتىڭىز با?
– اشىق ايتتىم. "مەن ولاردى نە ٸستەۋٸم كەرەك", - دەدٸ ول كٸسٸ. "مۇساەۆ پەن ر.ەليەۆتٸ ٷكٸمەتتٸك جۇمىستان بوساتىپ, سونىمەن قۇتىلىڭىز" دەدٸم. ال ەڭ دۇرىس جول – راحاتتى اۋستراليياعا, جاڭا زەلاندييا, چيلي نەمەسە ارگەنتيناعا ەلشٸ رەتٸندە تاعايىنداپ جٸبەرسەڭٸز, سوندا عانا ٶزٸڭٸز دە, ەل دە تىنىش بولادى دەدٸم. ەرينە, تٷسٸنٸپ وتىرمىن عوي تۋىس ەكەنٸن. سوندا ول كٸسٸ كەلٸسكەندەي بولدى دا, بٸراق مەنٸڭ اقىلىمدى التى جىلدان كەيٸن قابىلدادى. مەن مۇنى نەگە ايتىپ وتىرمىن. ەرينە, ول كٸسٸ 30 جىلداي وتىردى عوي بيلٸكتە. بٷگٸنگٸ حالىقارالىق اقپاراتتى وقىساڭىز, پرەزيدەنت قاتارلى پرەزيدەنتتەر اراسىندا ول ەڭ باي ادام. ونىڭ بايلىعى ساۋد ارابييا كورولٸنٸڭ بايلىعىمەن شامالاس. سوندىقتان ونى بٸز بولماساق تا, شەتەلدەگٸ باق اتاپ وتىرادى. بٸراق ول كٸسٸ دەل وسىنداي كٷيگە تٷسٸپ قالامىن دەپ ويلاماسا كەرەك. ماڭايىندا بولىپ جاتقان بار جاعداي ول كٸسٸنٸڭ ٶز قولىندا. مىسالى, 2019 جىلى ٶزٸ تاعايىنداپ, بيلٸكتٸ بەرگەن توقاەۆتى ٶزٸ تٷرتپەكتەپ, مازاسىن قاشىردى. نەگە 2022 جىلى قاڭتار وقيعاسىنا دەيٸن جەتكٸزدٸ? ال سامات پەن قايراتتى مەسكەۋ مەن مينسكٸنٸڭ قولداۋىمەن الىپ شىقتى تٷرمەدەن. ەكٸ باسشى سول كٸسٸنٸڭ سٶزٸن سٶيلەپ, قاسىم-جومارتقا ايتا بەرٸپ, قايراتتى اباقتىدان سولاي الىپ شىقتى. ەرينە, ٶز قانى, تۋعانى عوي. تۋعان بالاسىنداي بولىپ كەتكەن قوس ٸنٸسٸن شىرىلداپ قورعاپ جٷرگەنٸ بٸر جاعىنان جاراساتىن سيياقتى. بٸراق وسى جولعى بارعانىنىڭ ار جاعىندا نە تۇرعانىن كٸم بٸلسٸن? انىق نەرسە, ول جەردە قازاقستاننىڭ كەلەشەگٸ تۋرالى ەڭگٸمە بولعان جوق. مٷمكٸن تاعى دا بٸردەڭەنٸ سۇراعان شىعار. بۇل جاعدايدى رەسەي دە قولداندى. قايتا-قايتا زۆانداپ, قويماعان سوڭ قابىلدادى دەدٸ, بۇل – بٸر. ەكٸنشٸدەن, بۇل – كرەملدٸڭ استاناعا جٸبەرگەن مەسسەندجٸ. ق.توقاەۆ دەنساۋلىعى جاقسى بولسا, قىزمەتتەن كەتپەيدٸ, بٸزگە ول كٸسٸنٸڭ قىزمەتتەن كەتكەنٸنٸڭ كەرەگٸ جوق. توقاەۆ نازارباەۆ ەمەس. سوندىقتان 2029 جىلعا دەيٸن پرەزيدەنت بولىپ وتىرعانىن قالاۋىمىز كەرەك. سٸزدەر 2029 جىلعا دايىندالۋلارىڭىز كەرەك, - دەيدٸ قاجىگەلدين.
