شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدەگٸ ٷلەسٸ 2025 جىلعا قاراي 35 پايىزعا دەيٸن, ال جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانى 4 ميلليون ادامعا دەيٸن كٶبەيۋٸ كەرەك. بۇل وسى سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان جۇمىستاردىڭ ناقتى نەتيجەسٸ بولماق.
قاسىم-جومارت توقاەۆ, "جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ٸس-قيمىل كەزەڭٸ"
«الاقاي» دەگەن تاماشا ساۋدا ماركاسىمەن 2010 جىلى تەتتٸ توقاشتار شىعارا باستاعان «تەكەلٸ كونديتەر» زاۋىتىنا دا 10 جىلدىڭ جٷزٸ بولدى. وسى جىلدار ٸشٸندە ەش ٸركٸلٸسسٸز جۇمىس ٸستەپ, نارىقتان ٶز ورنىن تابا بٸلگەن كەسٸپورىندا بٷگٸندە 50-دەن استام ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. نارىق زاڭىندا باسشىلىققا الىناتىن «بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك» دەگەن مٸنە وسى!
بۇل – كەسٸپورىندى كەسٸبيلٸكپەن باسقارۋدىڭ, سونىمەن بٸرگە, تۇتاس ۇجىمنىڭ بەرەكە-بٸرلٸكپەن ەڭبەك ەتۋٸنٸڭ ناقتى نەتيجەسٸ.
«مەتاللۋرگ» شاعىناۋدانىندا ورنالاسقان كەسٸپورىن كٷنٸنە 1-1,5 توننا تەتتٸ توقاش ٶندٸرۋگە قاۋقارلى. مۇندا «الاقاي» ساۋدا بەلگٸسٸمەن تەتتٸ توقاشتىڭ 12 تٷرٸ شىعارىلادى. ٶنٸمدەر نۇر-سۇلتان, الماتى, ٶسكەمەن قالالارىنا جٶنەلتٸلەدٸ, قالامىزداعى بارلىق ازىق-تٷلٸك دٷكەندەرٸندە ساتىلادى. قالا تۇرعىندارى دەمدٸ دە سەندٸ توقاشتاردى كٷندەلٸكتٸ تۇتىنۋمەن بٸرگە, سىيلى قوناق داستارقانىنا, سەلەم-ساۋقاتقا ٶزٸمٸزدٸڭ جەرگٸلٸكتٸ ٶنٸم رەتٸندە پايدالانادى. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, «الاقاي» ٶنٸمدەرٸنە سۇرانىس بار جەنە ول ەشقاشان قۇلدىراعان ەمەس.
مىڭ قۇبىلعان نارىقتان ٶزٸنە لايىقتى ٶرٸس اشىپ, قيىندىقتاردى ەڭسەرە وتىرىپ, نىق قاداممەن العا ٸلگەرٸلەپ كەلە جاتقان كەسٸپورىن بولاشاعىنا قىزمەتكەرلەر سەنٸممەن قارايدى, كٷندەلٸكتٸ تابىسىن تاۋىپ جٷرگەن كەسٸبٸن سٷيەدٸ. سوندىقتان دا, ولار جۇمىسقا سەرگەك شىعىپ, ٷيگە كٶڭٸلدٸ ورالادى. ۇجىمنىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸ بەكەم. ٶنٸمدٸلٸككە سەرپٸن بەرٸپ كەلە جاتقان بٸرلٸكتٸڭ, سەنٸمنٸڭ وراسان زور رٶلٸ جايىندا كەسٸپورىن ديرەكتوكتورى تالعات تٶڭكەرٸس بىلاي دەيدٸ:
«ەرينە, قىزمەتكەرلەردٸڭ مٷددەسٸن ٷنەمٸ نازاردا ۇستايمىز. تۇراقتى جەنە لايىقتى جالاقى – ولاردىڭ ٶز كەسٸپورنىنا دەگەن سەنٸمٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزٸ. ايتا كەتەرلٸگٸ, پاندەميياعا بايلانىستى جارييالانعان تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە ٷيدە وتىرعان قىزمەتكەرلەرمەن ٷنەمٸ بايلانىستا بولىپ, ولارعا كەسٸپورىن قورىنان ازىق-تٷلٸكتەر, ۇن, سۇيىق ماي ٷلەستٸرٸلٸپ, كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. مٸنە, وسىنداي ادامگەرشٸلٸكتٸ ۇستانىم, ريياسىز كٶمەك قىزمەتكەرلەردٸ ٶز كەسٸپورنىنا جاقىنداتا تٷسەدٸ. وسىندا ەڭبەك ەتەتٸندەردٸڭ بەرٸ قالامىزدىڭ تۇرعىندارى. ولار جاقىن جەردەن تابىس تاۋىپ, بالاشاعاسىنىڭ, وتباسىنىڭ قاسىندا بولعانىنا دەن ريزا. حالقىمىزدا: «الىستان اربالاعانشا جاقىننان دوربالا» دەيتٸن سٶز بار عوي. جاقىنداعى جۇمىس ادامدى كٶپ مٷمكٸندٸكتەرگە جاقىنداتا تٷسەدٸ. ايتالىق, ولار بوس كەزٸندە ساياجاي
باپتاپ نەمەسە باسقا دا قوسىمشا جۇمىس ٸستەۋٸنە ۋاقىت تابادى. جان قالاۋىن تاپقان ادام جٸگەرلٸ, بەلسەندٸ بولىپ كەلەدٸ».
كەسٸپورىن, سونداي-اق, ٶندٸرٸستٸ جاڭا تەحنولوگييامەن جابدىقتاپ, ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا باسا مەن بەرۋدە. بۇل تۋرالى ت.تٶڭكەرٸس: «زاۋىت العاش اشىلعان كەزدە جۇمىستار نەگٸزٸنەن ادام كٷشٸمەن, قولمەن ٸستەلدٸ.قىزمەتكەرلەردٸڭ سانى دا بٸرشاما كٶپ بولدى. دەسە دە, ۋاقىت ٶتە كەلە بارلىعى سۇرىپ-تالىپ, ەڭبەككٷشكە دەگەن قاجەتتٸلٸك پەن تٷسەتٸن تابىس اراسىنداعى تەڭگەرٸمدٸلٸك نەگٸزٸندە قىزمەتكەرلەردٸ لايىقتى ەڭبەك-اقىمەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋگە كٷش سالىندى. ول ٷشٸن ٶنٸمدٸلٸگٸ جوعارى, ٷنەمدٸ جاڭا تەحنولوگييا قاجەت بولدى. وسى ماقساتتا 2018 جىلى كەسٸپورىن ٶز قارجىسىنا رەسەيدەن توقاش پٸسٸرۋگە ارنالعان ارنايى پەش ساتىپ الىپ, ٸسكە قوستى» دەپ, زاماناۋي قۇرىلعىنىڭ ۋاقىتتى ٷنەمدەپ, جۇمىستى بارىنشا جەڭٸلدەتە تٷسكەنٸن العا تارتتى.
پەشتٸڭ ۇزىندىعى 32 مەتردٸ قۇرايدى. ارنايى قۇراممەن يلەنگەن قامىر كومپيۋتەرلەنگەن تەحنولوگييانىڭ باسقارۋىمەن اۆتوماتتى تٷردە بەلگٸلٸ ٶلشەممەن جەنە كٶلەممەن جىلجىمالى تابالارعا تٷسەدٸ. تابالار سودان ارى بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ ىستىق پەش ٸشٸنە قاراي جىلجىپ, ەر 12 مينۋتتا 70 كگ قامىر پەشتٸڭ ەكٸنشٸ جاعىنان حوش يٸسٸ اڭقىپ, بٸركەلكٸ قىزىل سارى بولىپ پٸسكەن دەمدٸ توقاشتارعا اينالىپ شىعا كەلەدٸ. سودان سوڭ «الاقاي» ماركالى قاپشىقتارعا, قوراپتارعا سالىنىپ, دٷكەن سٶرەلەرٸنە, تۇتىنۋشىلارعا جول تارتادى.
بەرٸن ٶزٸڭ ٶندٸرە العان كەزدە عانا ٶز قولىڭ ٶز اۋزىڭا جەتەدٸ. شىنايى قۋانعاندا عانا ايتىلاتىن «الاقاي» دەيتٸن بالا تٸلٸنٸڭ مەنٸ دە وسىندا سەكٸلدٸ...
مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا باسا ماڭىز بەرگەن – ازىق-تٷلٸك, كيٸم-كەشەك, تٸپتٸ باسقا دا تۇتىنۋ بۇيىمدارىن ٶندٸرەتٸن اۋىر جەنە جەڭٸل ٶنەركەسٸپتٸ ٶزٸمٸز مەڭگەرٸپ, حالقىمىزدى ٶز ٶنٸمدەرٸمٸزبەن قامتاماسىز ەتۋدەن اسقان قانداي يگٸ ٸس بولماق. باسىندا تاڭداعان باعىتىمىزدان اداسپاي, العا قويعان ۇلى ماقساتىمىزعا ەندٸ ەل بولىپ كٸرٸسەتٸن كەز كەلدٸ. مەملەكەتٸمٸزدە بۇعان قاجەتتٸ بارلىق مٷمكٸندٸكتەر بار.
ۇلجان ۇلداحانقىزى,
تەكەلٸ قالاسى ەكٸمٸنٸڭ
باسپاسٶز حاتشىسى
