وقۋشى سيىر تەزەگٸنەن بيوگاز ٶندٸرۋدٸ قولعا الدى
بوبروۆكا ورتا مەكتەبٸنٸڭ وقۋشىسى «ٷي جاعدايىندا بيوگاز ٶندٸرۋ» اتتى جوبانى «جاس تەحنيكتەر ستانساسىنداعى» جەتەكشٸسٸ يۋريي رەزۆيتسكييدٸڭ نۇسقاۋىمەن سەتتٸ جٷزەگە اسىرعان.
14 جاستاعى تەحنيك بۇل تەورييامەن كٶپتەن بەرٸ ەۋەستەنٸپتٸ. ايتۋىنشا, تەزەكتەن گاز ٶندٸرۋ العاش قىتايدا پايدا بولىپ, كەيٸن ەۋروپاعا تاراپتى. تٸپتٸ, لوندوننىڭ بٸر كٶشەسٸ تٷگەلدەي تەزەكتەن الىنعان قۋاتپەن جارىقتاندىرىلعان ەكەن.
كەيٸن ەلەكتر پايدا بولىپ, بۇل تەحنولوگييا ۇمىت قالادى. بالامالى ەنەرگييا كٶزدەرٸنە سۇرانىس ارتقان تۇستا بيوگازدىڭ مٷمكٸندٸگٸنە قايتادان كٶڭٸل اۋىپ وتىر. ال نيكيتانىڭ جوباسى سول بيوگازىڭىزدى ٷي جاعدايىندا الۋعا ارنالعان.
ەڭ كٶپ كٷيٸس قايتاراتىن مال بولعاندىقتان گاز الۋعا ەڭ قولايلى شيكٸزات سيىردىڭ تەزەگٸ سانالادى. نيكيتا تەزەكتٸ اشىتىپ, بوجىتۋ ٷشٸن ەمۋلسييالىق بوياۋلاردان بوساعان پلاستيك ىدىستاردى پايدالانىپتى.
بٸرنەشە كٷن اۋا ٶتپەيتٸندەي ەتٸپ بىقتىرعاننان كەيٸن تەزەك قۇرامىنداعى مەتان مەن كٶمٸر قىشقىلىنان گاز بٶلٸنٸپ, تۇمشالانعان ىدىستىڭ بەتٸنە قالقىپ شىعادى. ونى گاز قۇبىرىنا جالعاۋ ٷشٸن نيكيتا ىدىستىڭ قاقپاعىنا كەرٸز كرانىن ورناتىپتى. ن.دجەپاروۆ اتالمىش قۇرىلعى ارقىلى ونداعان تەجٸريبەلەر جٷرگٸزٸپ, بٸر سيىردان تەۋلٸگٸنە شامامەن 4,2 تەكشە مەتر گاز الۋعا بولاتىنىن ەسەپتەپ شىعارىپتى.
– بٸر شارشى مەتر اۋماقتى تەۋلٸك بويى جىلىتۋ ٷشٸن 0,2 تەكشە مەتر بيوگاز كەتەتٸن كٶرٸنەدٸ. دەمەك, كٶلەمٸ 60 شارشى مەتر عيماراتتى جىلىتۋعا ٷش سيىردىڭ تەزەگٸ ارتىعىمەن جەتەدٸ, – دەيدٸ ٶنەرتاپقىش.
بيوگاز ەكولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ جاعىنان تابيعي گازدان دا تيٸمدٸ. ونىڭ ٷستٸنە ودان قالعان قالدىقتىڭ قۇرامىندا ازوت كٶپ بولعاندىقتان تىڭايتقىش رەتٸندە توپىراقتىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن 30 پايىزعا دەيٸن ارتتىرادى.
– بٸزدٸڭ ەسەبٸمٸز بويىنشا قازاقستانداعى بٷكٸل مالدىڭ تەزەگٸنەن بٸر ۋاقىتتا 40 بەسقاباتتى تۇرعىن ٷيدٸ جىلىتۋعا بولادى, – دەيدٸ نيكيتا. قاجەتتٸگٸنە قاراي نيكيتانىڭ قۇرىلعىسىن اسا ٷلكەن كٶلەمدە جاساۋعا دا بولادى. ال رەسەيلٸك عالىمدار قالانىڭ كەرٸز جٷيەسٸن تازارتۋ عيماراتىنان وسى تەسٸلمەن بيوگاز ٶندٸرۋگە تالپىنۋدا.
ەسٸمجان ناقتىباي
