قازاقستاننىڭ ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ نارىعى جاز سوڭىنا قاراي جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلدٸ. 2026 جىلعى قاڭتار-تامىز ايلارىندا ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارى 913 ملرد تەڭگە سىيلىقاقى جينادى. بۇل 2025 جىلدىڭ تۋرا وسىنداي كەزەڭٸندەگٸ 664 ملرد تەڭگەمەن سالىستىرعاندا 37,5%-عا ارتىق جەنە بىلتىرعى رەكوردتىق كٶرسەتكٸشتٸڭ شامامەن 90%-ىنا جەتتٸ. نەگٸزگٸ درايۆەر دەپ جاڭا, جوعارى دەڭگەيگە كٶتەرٸلگەن زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸنە دەگەن سۇرانىستى اتاسا بولادى. بۇعان قوسا جيناقتاۋ ارقىلى ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ ٶنٸمدەرٸ دە ٶسٸم كٶرسەتتٸ. ولار بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە بانك دەپوزيتتەرٸنە بالاما بولىپ كەلەدٸ. وسى قارقىن ساقتالعان جاعدايدا, 2025 جىلعى رەكورد قىركٷيەك ايىنىڭ قورىتىندىسىن شىعارعان كەزدە جاڭارۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
تامىز ايىندا ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنىڭ سىيلىقاقىلارى 173 ملرد تەڭگەگە جەتٸپ, 2026 جىلعى ەڭ جوعارى ايلىق نەتيجەنٸ كٶرسەتتٸ جەنە قاتارىنان ٷشٸنشٸ اي بويى ٶسٸم تٸركەلدٸ. شٸلدەمەن سالىستىرعاندا سىيلىقاقىلار 11%-عا, ال 2025 جىلعى تامىزبەن سالىستىرعاندا 82%-عا ٶستٸ.
جازدىڭ ٷش ايىندا ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارى 480 ملرد تەڭگە جينادى. بۇل جىلدىڭ العاشقى بەس ايىنداعى كٶرسەتكٸشتەن (433 ملرد تەڭگە) جوعارى جەنە 2025 جىلعى قاڭتار-تامىز ايلارىندا جينالعان سىيلىقاقىلاردىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ تٶرتتەن ٷشٸنە جۋىق.
2026 جىلدىڭ سەگٸز ايىنىڭ جەتەۋٸندەگٸ كٶرسەتكٸشتەر بىلتىرعى سول ۋاقىتپەن سالىستىرعاندا جوعارى بولدى. مامىر ايىنا دەيٸنگٸ ٶسٸم 10-20% شەگٸندە بولسا, ماۋسىم ايىنان باستاپ 60-80%-عا جەتتٸ. وسىلايشا, نارىق تۇراقتى ٶسٸم كەزەڭٸنەن قارقىندى جەدەلدەۋ كەزەڭٸنە ٶتتٸ: سوڭعى ٷش اي سەگٸز ايلىق جيىنتىق نەتيجەنٸ ايقىندايتىن نەگٸزگٸ فاكتورعا اينالدى.
سىيلىقاقىلار قۇرىلىمى ٶسٸمنٸڭ ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋدىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا بٸركەلكٸ بولماعانىن كٶرسەتەدٸ. مٸندەتتٸ ساقتاندىرۋ (جۇمىس ورنىنداعى جازاتايىم جاعدايدان ساقتاندىرۋ) سەگٸز اي بويى ايىنا 10-14 ملرد تەڭگە ارالىعىندا تۇراقتى دەڭگەيدە قالدى. الايدا باسقا ٶنٸمدەردٸڭ قارقىندى ٶسۋٸنە بايلانىستى ونىڭ نارىقتاعى ٷلەسٸ قاڭتارداعى 15%-دان تامىزدا 8%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.
2025-2026 جىلدارداعى ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىلارىنىڭ ديناميكاسى, ملرد تەڭگە
|
كەزەڭ |
مٸندەتتٸ |
ەرٸكتٸ جەكە |
ونىڭ ٸشٸندە كلاسسيكالىق ٶس |
ونىڭ ٸشٸندە جيناقتاۋشى ٶس (جٶس) |
ونىڭ ٸشٸندە زەينەتاقى اننۋيتەتٸ |
2026 |
2025 |
|
قاڭتار |
12,6 |
70,2 |
17,6 |
7,4 |
50,4 |
82,9 |
70,3 |
|
اقپان |
13,7 |
63,0 |
15,7 |
6,8 |
44,6 |
76,7 |
81,2 |
|
ناۋرىز |
11,7 |
69,6 |
17,4 |
6,9 |
49,1 |
81,2 |
68,3 |
|
سەۋٸر |
12,3 |
92,6 |
20,4 |
8,3 |
68,8 |
104,9 |
91,1 |
|
مامىر |
9,5 |
78,0 |
19,4 |
12,4 |
56,2 |
87,5 |
79,3 |
|
ماۋسىم |
12,7 |
138,3 |
16,9 |
8,7 |
115,2 |
151,0 |
81,3 |
|
شٸلدە |
14,2 |
142,1 |
19,1 |
10,5 |
115,4 |
156,3 |
97,7 |
|
تامىز |
13,9 |
159,1 |
26,2 |
11,9 |
125,1 |
173,0 |
95,0 |
|
بارلىعى |
913,3 |
664,2 |
دەرەككٶز: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكٸ (قر ۇب)
سەگٸز ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اننۋيتەتتەر 624,8 ملرد تەڭگە جينادى نەمەسە نارىقتاعى بارلىق سىيلىقاقىلاردىڭ 68%-ىن قۇرادى. تەك تامىز ايىنىڭ ٶزٸندە زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸ ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنىڭ بارلىق سىيلىقاقىلارىنىڭ شامامەن 72%-ىن قامتىدى. وسىلايشا, قازٸرگٸ ديناميكا ساقتاندىرۋدىڭ قامتۋ اۋقىمىنىڭ كەڭەيۋٸن عانا ەمەس, زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸنٸڭ ساقتاندىرۋ قۇرالدارىنا قايتا باعىتتالۋىن دا كٶرسەتەدٸ.
اننۋيتەتتەردٸڭ ٶسۋٸنٸڭ قۇرىلىمدىق فاكتورلارىنىڭ بٸرٸ – زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ مٷمكٸندٸكتەرٸنٸڭ ٶزگەرۋٸ بولىپ وتىر. بەلگٸلٸ بٸر سوما جيناعان ازاماتتار ٷشٸن اننۋيتەت – ستاندارتتى زەينەت جاسقا جەتكەنگە دەيٸن جيناقتالعان كاپيتالدى پايدالانۋدىڭ نەگٸزگٸ ەرٸ ىڭعايلى مەحانيزمدەردٸڭ بٸرٸنە اينالىپ كەلەدٸ. بۇعان قوسا, زەينەتاقى اننۋيتەتٸ بويىنشا قاراجاتتى مۇراعا قالدىرۋ تەرتٸبٸندەگٸ ٶزگەرٸستەر دە قوسىمشا فاكتور بولۋى مٷمكٸن. مۇراگەرلٸك مەحانيزمٸنٸڭ ىڭعايلىلىعى كەلٸسٸمشارت جاساسۋ مٷمكٸندٸگٸنە جاقىنداعان ازاماتتار ٷشٸن ٶنٸمدٸ تارتى ەتە تٷستٸ.
زەينەتاقى اننۋيتەتتەرٸنٸڭ باسىم رٶلٸنە قاراماستان, تامىز ايى نارىقتاعى ٶسٸمنٸڭ اۋقىمى كەڭەيگەنٸن كٶرسەتتٸ. جەتٸ اي بويى 16-20 ملرد تەڭگە ارالىعىندا بولعان كلاسسيكالىق ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىلارى تامىزدا شٸلدەدەگٸ 19,1 ملرد تەڭگەدەن 26,2 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. ەزٸرگە بۇل كٶلەمدەر نارىقتىڭ جالپى قۇرىلىمىن ايتارلىقتاي ٶزگەرتۋگە جەتكٸلٸكسٸز. دەگەنمەن كلاسسيكالىق جەنە جيناقتاۋشى ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ سەگمەنتتەرٸنٸڭ الداعى ديناميكاسى سالانىڭ دامۋ دەڭگەيٸن باعالاۋ ٷشٸن اناعۇرلىم ماڭىزدى كٶرسەتكٸش بولماق.
جيناقتاۋشى ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋدى دا جەكە اتاپ ٶتكەن جٶن. بيىل بۇل سەگمەنت ايلىق سىيلىقاقىلار بويىنشا ەكٸ تاڭبالى كٶلەمگە شىقتى. سىيلىقاقىلار كٶلەمٸ قاڭتارداعى 7 ملرد تەڭگەدەن مامىردا 12,4 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ, ال تامىزدا 11,9 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى. ابسوليۋتتٸك كٶلەم ەزٸرگە اسا جوعارى بولماسا دا, ول ۇزاق مەرزٸمدٸ جيناق قۇرالى رەتٸندە بۇل سەگمەنتتٸڭ اۋقىمىن بٸرتٸندەپ كەڭەيتٸپ كەلەدٸ جەنە حالىقتىڭ قاراجاتى ٷشٸن باسقا ساقتاندىرۋ ٶنٸمدەرٸمەن عانا ەمەس, بانك دەپوزيتتەرٸمەن دە بەسەكەلەسەدٸ.
مەسەلەن, جەكە تۇلعالاردىڭ مەرزٸمدٸ تەڭگەلٸك دەپوزيتتەرٸ بويىنشا ورتاشا الىنعان مٶلشەرلەمەلەر شامامەن 15% دەڭگەيٸندە بولدى. وسىعان بايلانىستى جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ ٶنٸمدەرٸ ساقتاندىرۋ قورعانىسىن ۇسىنا وتىرىپ, تابىستىلىعى سالىستىرمالى تٷردە جوعارى دەپوزيتتەرگە بالاما قۇرال رەتٸندە قاراستىرىلادى.
نەتيجەسٸندە قاڭتار-تامىز ايلارىندا ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىلارى 913,3 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, ال 2025 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸندە بۇل كٶرسەتكٸش 664,2 ملرد تەڭگە بولعان. ٶسٸم شامامەن 37,5%-دى قۇرادى.
2025 جىلعى 1 065 ملرد تەڭگە نەتيجەسٸنە جەتۋ ٷشٸن نارىققا تاعى 152 ملرد تەڭگە جيناۋ قاجەت. بولجام, 1 ترلن تەڭگە مەجەسٸ قىركٷيەك ايىندا-اق ەڭسەرٸلەدٸ, ال 2025 جىلعى رەكورد قىركٷيەكتە نەمەسە كونسەرۆاتيۆتٸ ستسەناريي بويىنشا قازاندا جاڭارۋى مٷمكٸن.
بۇل 2026 جىل ٶسك نارىعى ٷشٸن قاتارىنان ەكٸنشٸ رەكوردتىق جىل بولاتىنىن جەنە سونىمەن بٸرگە نارىق قۇرىلىمىندا وڭ ٶزگەرٸستەردٸڭ بەلگٸلەرٸ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن بٸلدٸرەدٸ.
