“رەيحستاگقا بٸرٸنشٸ بولىپ كٸرگەن جاۋىنگەرلەردٸڭ اراسىندا جيىرما جاسار لەيتەنانت راقىمجان قوشقارباەۆ پەن 19-عا ەندٸ تولعان گريگوريي بولاتوۆ بولدى. ساربازدار قىزىل جالاۋدى ٶزدەرٸمەن بٸرگە الا كٸرگەن ەدٸ. 150-شٸ ديۆيزييانىڭ جۋرنالىنداعى جازبادا ساعات تٷسكٸ ەكٸ جارىمعا تامان قوشقارباەۆ پەن بولاتوۆ عيماراتتىڭ ورتالىق جاعىنا ٶتٸپ, كٸرەبەرٸس جەرگە جەڭٸس تۋىن ورناتقانى ايتىلعان.
بۇل رەيحستاگتا ەڭ العاش جەلبٸرەگەن قىزىل جالاۋدىڭ بٸرٸ-تۇعىن. عيماراتتىڭ تۇمسىعىنداعى قىزىل تۋ جاۋىنگەرلەرگە ەرەكشە رۋح بەردٸ. 30 سەۋٸر كەشكە تامان 674-شٸ جەنە 756-شى پولكتٸڭ كٷشتەرٸ قورعانىستاعى گيتلەر ەسكەرٸنٸڭ كٷل-پارشاسىن شىعارىپ, ٸشكە ەندٸ”, – دەپتٸ رەسەي سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ.
...
مۇنى مينيسترلٸكتٸڭ رەسمي كٶزقاراسى دەپ قابىلداۋعا بولاتىنداي. رەسمي پاراقشادا جارىق كٶرەتٸن كونتەنت ەدەتتە قاتاڭ سٷزگٸدەن ٶتەتٸنٸ بەلگٸلٸ.
ەڭ قىزىعى مەسكەۋ كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن قوشقارباەۆتىڭ ەرلٸگٸن مويىنداۋدان باس تارتىپ كەلدٸ. رەسەي شەنەۋنٸكتەرٸ رەيحستاگقا تۋ تٸككەن قازاقتى قالقادا قالدىرىپ, بۇل تاقىرىپتى قوزعاۋدان جالتارىپ جٷرەتٸن-دٸ.
رەسەيدەن تارالاتىن “نوۆايا گازەتٸنٸڭ” حابارلاۋىنشا قوشقارباەۆتىڭ ەرلٸگٸن لايىقتى باعالاعان رەسمي بيلٸكتٸڭ ٶكٸلدەرٸ بٸرەن-ساران عانا.
كرەمل يدەولوگتارى بۇل ەكەۋٸنە باتىر دەگەن اتاقتى كٶپسٸنٸپ, ەرلٸگٸن ەسكەرۋسٸز قالدىرعاندى جٶن كٶرگەن.
...
قازٸر پۋتيننٸڭ پەرمەنٸمەن بەرٸلەتٸن قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ مەمناگراداسىنان قوشقارباەۆتىڭ قاسىنداعى بولاتوۆ قۇرالاقان قالعان.
“بۇل قالاي?” دەپ شامىرقانعان قاۋىمعا كوميسسييا مٷشەلەرٸ: “بولاتوۆ? وعان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن بەرۋ ارتىق”, – دەپ شورت كەسكەن. بولاتوۆقا باتىر اتاعىن بەرۋدٸ سۇراپ, پۋتينگە دەيٸن شاعىمدانعان رەسەي تاريحشىلارى رەيحستاگقا تۋ تٸككەن قازاقتى ۇمىت قالدىرسا كەرەك. ول تۋرالى جۇمعان اۋزىن اشپاپتى.
بولاتوۆتىڭ ٶزٸ كٶزٸ تٸرٸسٸندە باتىر اتاعى بۇيىرماي, تاسادا قالعانىنا قاتتى نالىعان.
سوعىستان كەيٸن قوشقارباەۆقا جولداعان حاتىندا:
“مۇنىڭ بەرٸ قالاي جالعان بولۋى مٷمكٸن? بٸزگە قاراتا “رەيحستاگقا تۋ تٸگٸپ, تٸرٸ قالساڭدار ومىراۋلارىڭ وردەنگە تولادى” دەگەن زينچەنكو مەن ٶزگە وفيتسەرلەردٸڭ ايتقانى ٶتٸرٸك بولعانى ما? ٶلٸمگە باس تٸگٸپ, وق پەن وتتىڭ ورتاسىنان ورالعانىمىزدىڭ ٶتەۋٸ وسى ما?!” , – دەيدٸ قىنجىلىسىن جاسىرا الماي.
...
ايتقانداي بولاتوۆ پەن قوشقارباەۆقا بەرٸلگەن “قىزىل جۇلدىز” وردەنٸندە بٸر شيكٸلٸك بار سىندى. رەسەي قورعانىس مينيسترٸلٸگٸ جانىنداعى سوعىس جىلدارىن زەردەلەيتٸن مەكەمە مەلٸمەتٸنشە “قىزىل جۇلدىز” بولاتوۆقا رەيحستاگقا تۋ تٸككەنٸ ٷشٸن ەمەس, سوعىستاعى ساربازدىق مٸندەتٸن مٷلتٸكسٸز ورىنداعانى ٷشٸن بەرٸلٸپتٸ. دەل وسىنداي اتاق قوشقارباەۆقا دا “بۇيىرعان” بولاتىن.
سوعىستان كەيٸن كسرو پروپاگانداسى بولاتوۆقا قارا كٷيە جاعىپ, باتىردىڭ اتىن جاماناتتى قىلادى. ورىس قوعامى رەيحستاگتى باعىندىرعان جاۋىنگەردٸ كەۋدەسٸنەن كەرٸ يتەرەدٸ. باتىر تابالاۋ مەن قارالاۋعا ۇشىرايدى. كٸم كٶرٸنگەننٸڭ مازاعى مەن ەجۋاسىنا قالادى.
بولاتوۆ اقىر سوڭى ٶز-ٶزٸنە قول سالىپ ٶلدٸ.
ال قوشقارباەۆتىڭ ەرلٸگٸ قازاقستان تەۋەلسٸز العاندا عانا ەلەپ ەسكەرٸلدٸ. 2001 جىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ول تۇستا ٶمٸردەن ٶتٸپ كەتكەن باتىرعا “حالىق قاھارمانى” اتاعىن بەردٸ. قازاقستاندا قوشقارباەتىڭ اتىمەن اتالاتىن اۋىلدار مەن كٶشە اتاۋلارى كٶپ.
“ال 19 جاسار بولاتوۆ كٶزدەن دە, كٶڭٸلدەن عايىپ بولدى. جەتٸ ساعات بويى جەر باۋىرلاپ رەيحستاگقا جەتكەن باتىردىڭ ەرلٸگٸ تۋرالى ەش جەردە ايتىلمايدى. تٸپتٸ تاريح پەنٸندە جوق. بۇعان قالاي نالىمايسىڭ?!”, – دەيدٸ رەسەيلٸك تاريحشىلار.
رەسەي باسىلىمدارى دا بٸراۋىزدان وسى ويدى قوشتاپ وتىر. تەك قوشقارباەۆتى تٸلگە تيەك ەتكەندٸ جٶن كٶرمەپتٸ.
ەگەر ەلەمجەلٸدەگٸ جازبا مەسكەۋدٸڭ تاراپىنان رەسمي راستالسا (نەمەسە مويىندالسا), قوشقارباەۆتىڭ اتى بولاتوۆپەن قاتار اتالاتىنى ايدان انىق. بٸراق بۇعان كرەمل يدەولوگتارى جول بەرە مە قويار ما?
رەيگحستاگقا تۋ تٸككەن قازاقتىڭ رەسەي وقۋلىعىنا ەنۋٸ, وسى كٷنگە دەيٸن جەڭٸستٸ ورىستىڭ اتىمەن بايلانىستىرىپ كەلگەن پۋتيننٸڭ پروپاگانداسىنا قايشى كەلمەس پە ەكەن?..
ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي
