اتاپ ايتقاندا, مينيسترلٸك رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تٷسٸمدٸ مولايتۋ ٷشٸن بٸرقاتار سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەردٸ الىپ تاستاۋدى ۇسىندى. الايدا كەڭەس تٶراعاسى, مەجٸلٸس دەپۋتاتى امانجان جامالوۆتىڭ ايتۋىنشا, سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەردٸ الىپ تاستاۋ باعانىڭ كٷرت ٶسۋٸنە جەنە ينۆەستيتسييالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن. مۇنداي شارالاردىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ٷشٸن پايداسى ماردىمسىز.
– مينيسترلٸكتٸڭ باياندامالارىن تىڭداساڭ, كٶپ ٸس اتقارىلىپ جاتقان سەكٸلدٸ, بٸراق اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي دٷنيە جوق. بۇل جەڭٸلدٸكتەردٸ نە ٷشٸن الىپ تاستاۋ كەرەك ەكەنٸ تٷسٸنٸكسٸز. دەرٸلٸك زاتتار ٷشٸن قوسىمشا قۇن سالىعى بويىنشا بۇل جەڭٸلدٸكتٸڭ ەكونوميكالىق ەسەرٸ جوق. بٸراق قوسىمشا قۇن سالىعى تاۋاردىڭ باعاسىنا كٸرمەي مە? جەڭٸلدٸكتەردٸ الىپ تاستاۋ دەرٸ-دەرمەك باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە ەكەلەتٸنٸ انىق, – دەدٸ امانجان جامالوۆ.
پارتييانىڭ سايلاۋالدى ۋەدەلەرٸ اياسىندا ققس مٶلشەرلەمەسٸن سارالاۋ قاراستىرىلعان. ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ ازامات ەمرين حابارلاعانداي, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلارعا ققس-نىڭ تٶمەندەتٸلگەن مٶلشەرلەمەسٸن ەنگٸزۋ, وسى سالىق تٷرٸنٸڭ جالپى مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ ٶسۋٸنە الىپ كەلەدٸ. الايدا, امانجان جامالوۆ بۇل مەسەلەلەردٸ بٸر-بٸرٸمەن بايلانىستىرۋعا بولمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
– ٶتكەن جىلى قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلارعا ققس 8%-عا تٶمەندەتٸلگەن مٶلشەرلەمە قولدانىلدى. وسىلايشا, باعانىڭ ٶسۋٸنە جول بەرٸلمەدٸ. قازٸر ينفلياتسييانىڭ ٶسۋٸن ەسكەرسەك, بۇل مەسەلە اسا ٶزەكتٸ. نەتيجەسٸنە كەلسەك, سالىق جينالىمى تٸپتٸ ارتتى. ال ناقتى ققس تٶمەندەتٸلگەن مٶلشەرلەمەسٸنەن بولعان شىعىندار, مينيسترلٸكتٸڭ باعالاۋى بويىنشا, بار بولعانى 9 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى. سوندىقتان جالپى مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋ بويىنشا تالاپ قويۋدىڭ قاجەتٸ جوق, سٸزدەرگە ونداي تاپسىرما بەرٸلمەگەن, – دەدٸ كەڭەس تٶراعاسى ازامات ەمرينگە قاراتىپ.
ٶز كەزەگٸندە قارجى ۆيتسە-مينيسترٸ باقتييار قوجاحمەتوۆ سالىقتىق جەنە كەدەندٸك ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى.
– ٶتكەن جىلدان باستاپ ونلاين باقىلاۋ-كاسسا ماشينالارىن (بكم) پايدالانۋعا كٶشۋ جٷرگٸزٸلدٸ. بيىل «E-salyq-Business» موبيلدٸ قوسىمشاسى ارقىلى پيلوتتىق جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا. بارلىق جەردە تاۋار اينالىمىن باقىلاۋ ٷشٸن تاۋارعا ٸلەسپە جٷكقۇجات (تٸج) ەنگٸزٸلۋدە, – دەدٸ باحتييار قوجاحمەتوۆ.
بۇل رەتتە, كەڭەس تٶراعاسى 2015 جىلدان بەرٸ ەلٸمٸزدە 660 مىڭنان استام قاتىسۋشى تٸركەلگەن ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار جٷيەسٸ (ەشف) قارقىندى جۇمىس ٸستەيتٸنٸن ەسكە سالدى.
– سٸز ونلاين باقىلاۋ-كاسسالىق ماشينا, ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرا, تاۋارعا ٸلەسپە جٷكقۇجات, ۆيرتۋالدى قويما جٷيەلەرٸ تۋرالى اۋىز تولتىرا ايتتىڭىز. بٸراق كەسٸپكەرلەردەن بۇل جٷيەلەردٸڭ جۇمىسىنا قاتىستى ٷنەمٸ شاعىم تٷسەدٸ. ٶيتكەنٸ ولار بٸر-بٸرٸنەن كٶشٸرەدٸ. ەگەر ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار تاۋارلاردى باقىلاۋدىڭ نەگٸزٸ بولسا, وندا سونىڭ نەگٸزٸندە جۇمىس جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك.
جاڭا جٷيەلەر مەن پيلوتتىق جوبالار ويلاپ تابۋدىڭ قاجەتٸ جوق. بيزنەسكە ولاردى پايدالانۋ ىڭعايلى بولۋى ٷشٸن جٷيەلەردٸ وڭايلاتۋ قاجەت. ال قازٸر سٸزدەر تەك كەسٸپكەرلەردٸڭ ٷرەيٸن الىپ جٷرسٸزدەر, – دەدٸ امانجان جامالوۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنە ۇسىنىلعان سالىق جەڭٸلدٸكتەرٸنٸڭ تٸزبەسٸن قايتا قاراۋ, سونداي-اق ٶندٸرٸستٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلارعا ققس مٶلشەرلەمەلەرٸن سارالاۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى.
قارجى مينيسترلٸگٸنە قولدانىستاعى جٷيەلەر مەن پيلوتتىق جوبالاردى جەڭٸلدەتۋگە نازار اۋدارۋ جەنە باسقا جٷيەلەرمەن قايتالانۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا «ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار» اقپاراتتىق جٷيەسٸ نەگٸزٸندە تاۋارلاردىڭ قاداعالانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ۇسىنىلادى.
