يران زىمىراندارىن اتقىلاماي-اق 1 قازاندا كەشكە قاراي مۇناي نارىعىندا دٷربەلەڭ بۇرق ەتتٸ. تاياۋ شىعىستا سوعىس وتىنىڭ تۇتانعالى جاتقانىن, بٸرٸنشٸ بولىپ اق ٷي مەن پەنتاگونداعى دەرەككٶزدەرگە سٸلتەمە جاساي وتىرىپ, امەريكالىق ٸسكەرلٸك باق-تار دابىل قاعا حابارلادى. سول-اق ەكەن, لوندون بيرجاسىندا 1 قازاندا كەشكە قاراي ابىر-سابىر باستالىپ كەتتٸ: Brent مۇناي فيۋچەرستەرٸ 2,84%-عا ٶسٸپ, قارا التىننىڭ بٸر باررەلٸ 73,74 دوللاردى قۇرادى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
ارادا ەكٸ ساعات ٶتەر-ٶتپەس ۋاقىتتا شىنىمەن دە يران يزرايلعا قاراي 400 زىمىراندى باعىتتاي جاۋدىردى. بۇدان سوڭ بيرجادا تٸزگٸن قاعىپ ٷلگەرگەن Brent ماركالى مۇناي باعاسىنىڭ ٶسٸمٸ ەندٸ 5,01%-دى قۇراپ, بٸر باررەلٸ 75, 29 دوللارعا جەتتٸ. جالپى, ماماندار تاياۋ شىعىستاعى شيەلەنٸس بۇدان ەرٸ ۋشىقسا, باعا 100 دوللارعا (!) دەيٸن بارادى دەگەن ويدا.
نەگٸزٸ, سوڭعى ەكٸ اپتا بويىندا حالىقارالىق نارىقتاعى مۇنايدىڭ باعاسى تەك تٶمەندەپ وتىرعان بولاتىن. ٶيتكەنٸ وپەك+ پەن ليۆان ەلدەرٸ باعانى جوعارى ۇستاۋ ٷشٸن مۇنايدى شەكتەپ ٶندٸرۋ امالىنان باس تارتۋعا قۇلىقتى ەكەندەرٸن جارييالاعان. وسى جاڭالىقتان كەيٸن قارا التىن باعاسى اقىرىنداپ تٶمەندەپ جاتقان بولاتىن. ال ەندٸ جىل باسىنان بەرٸ ماماندار كٷدٸكتەنە كٷتكەن جاعداي ورىن الدى. يران يزرايلگە اشىق قاقتىعىسقا شىقسا, مۇناي باعاسىنىڭ قىمباتتايتىنىن ساراپشىلار جىل باسىنان بەرٸ ايتىپ كەلەدٸ. نەگە دەيسٸزدەر مە?
ٶيتكەنٸ بۇل ارادا مەسەلە يراننىڭ سولتٷستٸگٸن جەنە وماننىڭ وڭتٷستٸگٸن تۇيىقتاپ جاتقان ورمۋز بۇعازىندا بولىپ تۇر. سەبەبٸ وسى بۇعاز ارقىلى پارسى شىعاناعىندا مۇناي ٶندٸرەتٸن مەملەكەتتەردٸڭ مۇنايى تاسىمالدانادى. كەيبٸر دەرەكتەرگە قاراعاندا, ونىڭ جالپى كٶلەمٸ ٶندٸرٸلگەن "قارا التىننىڭ" 20 پايىزىنان اسادى. سول سەبەپتەن ساراپشىلار ورمۋز بۇعازىن يران بيلٸگٸنٸڭ ٶزگەلەرگە دوق كٶرسەتەتٸن قۇرالىنا بالايدى. قاقتىعىس باستالسا, يران وسى بۇعازدى جاۋىپ تاستاۋى مٷمكٸن. ەرەگەسسە يزرايل دا وسى بۇعازدى اتقىلاۋى ىقتيمال. مۇنداي جاعدايلاردا مۇناي تاسىمالى مەسەلەسٸنٸڭ باسى قىلتيىپ شىعا كەلەدٸ, كەيبٸر جەرلەردە تاپشىلىق ورىن الادى, ەسەسٸنە باعا شارىقتايدى.
مەسەلەن, 2024 جىلدىڭ باسىندا Bank of America جارييالاعان بولجامعا سەيكەس, يزرايل مەن يران اراسىنداعى قارۋلى قاقتىعىس ايدان ايعا جالعاسا بەرەتٸن بولسا, وندا يران مۇنايىنىڭ تاسىمالى كٸلت تەجەلەدٸ.
"ونداي جاعدايدا اقش-تا ٶندٸرەلەتٸن WTI مۇنايىنىڭ بٸر باررەلٸ 123 دوللارعا باعالانۋى مٷمكٸن. ال قاقتىعىس كەڭ كٶلەمدٸ سيپاتقا ۇلاسسا, وندا يرانداعى مۇناي ٶندٸرٸسٸ تەۋلٸگٸنە 1,5 ملن باررەلگە دەيٸن قىسقارماق. ٶيتسە وپەك+ ەلدەرٸ مۇناي ٶندٸرٸسٸن ارتتىرادى, بٸراق تاسىمال جاعىنان كٷردەلٸلٸكتەر تۋىندايدى. تٷيٸندەي كەلگەندە, 2025 جىلى Brent ماركالى مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ 100 دوللاردان, ال WTI 93 دوللاردان ساتىلۋى مٷمكٸن, دەلٸنگەن بولجامدا".
گەوساياسي احۋالعا ٷڭٸلسەك, قوس تاراپ تا قازٸر قاھارىنا مٸنٸپ العان. ٶتكەن اپتانىڭ باسىنان باستاپ يزرايل ليۆاننىڭ وڭتٷستٸگٸ مەن بەيرۋتقا ەۋەدەن شابۋىلدار جاساپ كەلەدٸ. حالىقارالىق ەۋە تاسىمالىنا ۇشاقتاردىڭ بۇل اۋماقتان اينالىپ ٶتۋٸ تيٸستٸگٸ دە قۇلاقتاندىرىلعان. يراننىڭ بۇل رەتتە جاۋاپ قاتۋى ىقتيمال ەكەنٸ بولجانىپ, نارىقتار سول كەزدە-اق تاقىمىن قىسا باستاپتى.
مەسەلەن, Price Futures Group-تىڭ اعا ساراپشىسى فيل فلينن "ايۋلار" (بيرجا تٸلٸندەگٸ بالاما - رەد.) مەن حەدج-قورلار ٶتكەن اپتادا ابىر-سابىر بولا باستاعانىن ايتادى. "ەگەر يران شابۋىل جاساسا, يزرايل مٸندەتتٸ تٷردە جاۋاپ قاتادى, ٶز كەزەگٸندە تەگەران, تٸپتٸ يراننىڭ ٶندٸرۋشٸ جەنە ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىندارىن قاتاردان شىعارىپ تاستاۋى مٷمكٸن", - دەيدٸ ول. ال مۇندايدا نارىقتارداعى دٷربەلەڭ, تٸپتٸ الاساپىرانعا دا ۇلاسۋى بەك ىقتيمال.
مۇناي ٶندٸرۋشٸ ەل رەتٸندە قازاقستانعا بۇل جايتتار قالاي ەسەر ەتەدٸ, مۇنىڭ تالقىسىمەن كەلەسٸ ماتەريالدا تانىسا الاسىزدار...
PS كەشە كەشكٸسٸن التىننىڭ دا باعاسى كٶتەرٸلدٸ. وعان قوسا, قارۋ-جاراق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ اكتسييالارى دا قىمباتتادى, دەپ جازادى MarketWatch. Lockheed Martin-نٸڭ باعالى قاعازدارى 3,64%-عا قىمباتتاپ, 605,86 دوللاردى قۇرادى. Northrop Grumman اكتسيياسى - 2,99%-عا (543,88 دوللارعا دەيٸن), L3Harris Technologies - 3,12%–عا (245,29 دوللارعا دەيٸن) ٶستٸ.
