يسپانييا پرەمەر-مينيسترٸ پەدرو سانچەس ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە سەۋتاعا ميگرانتتاردىڭ جاپپاي اعىلۋىنا ىقپال ەتكەن دەزينفورماتسييا تاراعانىن مەلٸمدەپ, ونى رەسەي جەنە يزرايلمەن بايلانىستى جەلٸلەرمەن, سونداي-اق حالىقارالىق ۋلتراوڭشىل توپتارمەن بايلانىستىردى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
«30 جەنە 31 شٸلدەدەن كەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە رەسەيمەن دە, يزرايلمەن دە بايلانىستى, سونداي-اق ميگراتسييا تاقىرىبىن يسپانيياعا عانا ەمەس, ەۋروپاعا دا شابۋىل جاساۋ جەنە ونى بٶلشەكتەۋ ٷشٸن ٷنەمٸ پايدالاناتىن حالىقارالىق ۋلتراوڭشىل قوزعالىسقا قاتىستى قاۋەسەتتەر مەن دەزينفورماتسييا تارادى», – دەدٸ سانچەس Cadena SER راديوسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
يسپانييا پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, سەۋتاداعى ميگرانتتاردىڭ جاپپاي اعىلۋىنا نە سەبەپ بولعانى ەلٸ دە تەرگەلٸپ جاتىر. ول بيلٸكتٸڭ ينتەرنەتتە جالعان اقپاراتتىڭ تارالعانىن كٶرسەتەتٸن دەرەكتەرٸ بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. الايدا بۇل جاعدايدىڭ ارتىندا مٸندەتتٸ تٷردە بەلگٸلٸ بٸر مەملەكەت تۇر دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸنٸن ايتتى.
سەۋتادا نە بولدى?
30 جەنە 31 شٸلدەدە شامامەن 70-72 مىڭ ادام ماروككودان يسپانييانىڭ افريكانىڭ سولتٷستٸگٸندەگٸ اۆتونومدى قالاسى سەۋتاعا زاڭسىز ٶتۋگە ەرەكەت جاساعان. سەۋتا ماروككومەن قۇرلىق ارقىلى شەكتەسەدٸ. يسپانييا بيلٸگٸ بۇل جاعدايدى ميگرانتتاردىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاپپاي اعىلۋى دەپ اتادى. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, شەكارادان ٶتۋ ەرەكەتٸ كەزٸندە كەمٸندە 100 ادام قازا تاپقان.
كەيٸن كەلگەندەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ ماروككوعا قايتارىلدى. سانچەستٸڭ ايتۋىنشا, شامامەن 70 مىڭ ادامنىڭ 90 پايىزى ٶز ەركٸمەن قايتقان, الايدا شامامەن 5 مىڭ ميگرانت ەلٸ دە سەۋتادا قالىپ وتىر. ولاردىڭ شامامەن 1,2 مىڭى – كەمەلەتكە تولماعاندار.
جاعداي قالادا ەلٸ دە شيەلەنٸستٸ. جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار نارازىلىق اكتسييالارىن ٶتكٸزۋدە, ال ميگرانتتارعا ارنالعان ۋاقىتشا لاگەر ماڭىندا جەكەلەگەن قاقتىعىستار مەن شابۋىلدار ورىن العان. يسپانييا بيلٸگٸ سەۋتانىڭ ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتٸرۋگە جەنە داعدارىستىڭ سالدارىن جويۋعا قوسىمشا قاراجات بٶلٸنەتٸنٸن جارييالادى.
دەزينفورماتسييا قالاي تارادى?
سانچەس داعدارىستىڭ نەگٸزگٸ فاكتورلارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە يسپانييا جوعارعى سوتىنىڭ شەشٸمٸن بۇرمالاپ تٷسٸندٸرۋدٸ اتادى.
ەڭگٸمە سەۋتا مەن مەليلياعا تەڭٸز ارقىلى كەلگەن ميگرانتتاردى قايتارۋ تەرتٸبٸنە قاتىستى سوت شەشٸمٸ تۋرالى بولدى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە ەگەر ادام سەۋتاعا جٷزٸپ ٶتسە, يسپان بيلٸگٸ ونى ەلدەن شىعارا المايدى دەگەن اقپارات تاراعان.
سانچەس بۇل اقپاراتتىڭ شىندىققا سەيكەس كەلمەگەنٸن ايتتى. الايدا ونىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە بەلسەندٸ تارالعانىن جەنە ادام ساۋداسىمەن اينالىساتىن قىلمىستىق ۇيىمدار ونى پايدالانعانىن مەلٸمدەدٸ.
بۇعان دەيٸن اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸ تالداۋ بارىسىندا TikTok, Facebook جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە يسپانييا شەكاراسى اشىق جەنە ەلگە كەلگەن ادامداردىڭ وندا كەدەرگٸسٸز قالا الاتىنى تۋرالى جارييالانىمدار تاراعانى انىقتالعان. سونىڭ سالدارىنان ىقتيمال ميگرانتتار اراسىندا شەكارادان ٶتۋ باعىتتارى مەن تەسٸلدەرٸ تۋرالى نۇسقاۋلىقتار تٸزبەگٸ پايدا بولعان.
جەكەلەگەن زەرتتەۋلەر رەسەيدٸڭ اقپاراتتىق جەلٸلەرٸمەن بايلانىستى اككاۋنتتاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸن دە كٶرسەتكەن. دەزينفورماتسيياعا قارسى 411 توبىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, جاپپاي ميگراتسييا باستالعاننان كەيٸن رەسەيمەن بايلانىستى اككاۋنتتار وقيعانى يسپانيياعا ۇيىمداستىرىلعان «شابۋىل» رەتٸندە كٶرسەتەتٸن حابارلامالار تاراتقان. كەيبٸر جارييالانىمداردىڭ قارالىمى جٷزدەگەن مىڭعا جەتكەن.
سونىمەن بٸرگە زەرتتەۋشٸلەر ميگرانتتاردىڭ ٶز اراسىندا اقپاراتتىڭ نەگٸزٸنەن قاراپايىم قولدانۋشىلاردىڭ اككاۋنتتارى ارقىلى تاراعانىن اتاپ ٶتتٸ. ياعني بارلىق اقپاراتتىق ناۋقاننىڭ ناقتى باستاپقى كٶزٸ بٸر ورتالىقتان باسقارىلعان دەگەن قورىتىندى جاساۋعا ەزٸرگە نەگٸز جوق.
مادريد ماروككونىڭ قاتىسىن جوققا شىعاردى
شەتەلدٸك اقپاراتتىق جەلٸلەرگە تاعىلعان ايىپتار اياسىندا سانچەس ميگرانتتاردىڭ جاپپاي شەكارادان ٶتۋٸن ماروككو بيلٸگٸ ۇيىمداستىردى نەمەسە ەدەيٸ جول بەردٸ دەگەن بولجامداردى دا جوققا شىعاردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, يسپانييانىڭ قاۋٸپسٸزدٸك كٷشتەرٸندە, ۇلتتىق بارلاۋ ورتالىعىندا جەنە باسقا دا بارلاۋ قىزمەتتەرٸندە ماروككو بيلٸگٸنٸڭ جاپپاي شەكارادان ٶتۋدٸ ۇيىمداستىرۋعا قاتىسى بار ەكەنٸن كٶرسەتەتٸن اقپارات جوق.
سانچەس يسپانييا مەن ماروككو اراسىنداعى ميگراتسييالىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى وڭ باعالادى. ونىڭ سٶزٸنشە, داعدارىس باستالعاننان كەيٸن ماروككو بيلٸگٸ سەۋتاعا قاراما-قارسى ورنالاسقان كاستيلەحوس قالاسىنىڭ ماڭىندا پوليتسييا كٷشتەرٸن جەدەل كٷشەيتٸپ, ادامداردىڭ جاڭا لەگٸن توقتاتۋعا تىرىسقان.
الايدا يسپانييا وپپوزيتسيياسى بۇل تٷسٸنٸكتەمەگە كٷمەن كەلتٸردٸ. حالىقتىق پارتييا ٶكٸلٸ بورحا سەمپەر ونداعان مىڭ ادامنىڭ بٸر ۋاقىتتا شەكاراعا قاراي بەت العانىن ماروككو بيلٸگٸنٸڭ بايقاماۋى قيىن ەكەنٸن ايتتى. وپپوزيتسييا سونداي-اق سانچەس ٷكٸمەتٸن داعدارىسقا جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە دايىن بولمادى دەپ سىنادى.
يزرايل ايىپتاۋدى جوققا شىعاردى
يزرايل تاراپى سانچەستٸڭ مەلٸمدەمەسٸنە جاۋاپ بەردٸ.
يزرايلدٸڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ گيدەون ساار يسپانييا پرەمەر-مينيسترٸن ٶتٸرٸك ايتۋعا ايىپتاپ, يزرايل سەۋتاداعى وقيعالارعا قاتىستى دەزينفورماتسييا تاراتپاعانىن مەلٸمدەدٸ.
رەسەي تاراپى دا مادريدتٸڭ ايىپتاۋلارىن مويىنداعان جوق. ال سانچەس سٸلتەمە جاساعان ەۋروپالىق سىرتقى ٸس-قيمىل قىزمەتٸ رەسەي جەنە يزرايلمەن بايلانىستى جەلٸلەرگە قاتىستى قورىتىندىلارىنىڭ نەگٸزٸندە جاتقان بارلىق مەلٸمەتتٸ ەزٸرگە تولىق جارييالاعان جوق.
وسىلايشا, شٸلدەدە سەۋتادا بولعان داعدارىستىڭ ناقتى سەبەپتەرٸن انىقتاۋ بويىنشا تەرگەۋ جالعاسىپ جاتىر. قازٸرگٸ تاڭدا يسپانييا ٷكٸمەتٸ وقيعانى بٸرنەشە فاكتوردىڭ جيىنتىعىمەن بايلانىستىرادى. ولاردىڭ قاتارىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋى, ادام ساۋداسىمەن اينالىساتىن قىلمىستىق توپتاردىڭ قىزمەتٸ, ەكونوميكالىق مەسەلەلەر جەنە ايماقتاعى كٷردەلٸ ميگراتسييالىق احۋال بار.
سونىمەن قاتار سانچەستٸڭ مەلٸمدەمەسٸ ميگراتسييالىق داعدارىستى تاعى بٸر حالىقارالىق اقپاراتتىق قاقتىعىسقا اينالدىردى. مادريد شەتەلدٸك مەملەكەتتەرمەن بايلانىستى جەلٸلەر ميگراتسييا تاقىرىبىن يسپانييا مەن ەۋروپادا ساياسي تۇراقسىزدىق تۋعىزۋ ماقساتىندا پايدالانۋعا تىرىستى دەپ سانايدى. الايدا بۇل ايىپتاۋلار ەزٸرگە سوت ارقىلى نەمەسە اياقتالعان تەرگەۋ نەتيجەسٸندە دەلەلدەنگەن فاكت ەمەس.
