مارحابات بايعۇت: «اتامباەۆتىڭ سٶزٸنە نازار اۋدارۋدىڭ قاجەتٸ جوق»
قىرعىزستان باسشىسى المازبەك اتامباەۆتىڭ ايتقان ۋەجٸنە قاتىستى وڭتٷستٸكتٸڭ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, ويلارىن ورتاعا سالدى. سولاردىڭ بٸرازىن سايتىمىزدىڭ وقىرماندارىنىڭ نازارىنا ۇسىنامىز.
مارحابات بايعۇت, جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, حالىقارالىق «الاش» جەنە «تٷركٸ ەلەمٸنە قىزمەتٸ ٷشٸن» سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى:
– قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ المازبەك اتامباەۆتىڭ ەلدەگٸ پرەزيدەنتتٸك سايلاۋدا قازاق-قىرعىز ەلدەرٸنٸڭ تاتۋ كٶرشٸلٸگٸنە سىزات تٷسٸرٸپ, اعايىندىق قاتىناستارعا زاردابىن تيگٸزەتٸن مەلٸمدەمە جاساۋى ەل باسشىسى ٷشٸن ٶرەسكەل ەرەكەت بولدى. دەگەنمەن, دەۋرەنٸ ٶتكەن اتامباەۆتىڭ سٶزٸنە نازار اۋدارۋدىڭ قاجەتٸ جوق. «قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ المازبەك اتامباەۆتىڭ سپەكۋلياتسييالىق ٷندەۋلەرٸنە قاراماستان, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ قازاق-قىرعىز ىنتىماقتاستىعىن جەنە ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸگٸن بەلسەندٸ تٷردە كەڭەيتٸپ, نىعايتادى", – دەگەن قازاقستان ٷكٸمەتٸ باسشىسىنىڭ ب.ساعىنتاەۆتىڭ ورىندى پٸكٸرٸمەن قۇپتايمىن. بٸز قىرعىز ەلٸندەگٸ سايلاۋدىڭ بەيبٸت جولمەن, ىڭ-شىڭسىز ٶتكەنٸن قالايمىز. سايلاۋ قورىتىندىسىندا جەڭگەن كانديداتپەن دۇرىس قارىم-قاتىناس ورناتۋ, الداعى 15-20 جىلعا ستراتەگييالىق كٶكجيەكتەرٸمٸزدٸ ايقىنداۋ, الداعى تۇرعان مٸندەت.
مەكەمتاس مىرزاحمەتۇلى, ابايتانۋشى عالىم, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قر مەملەكەتتٸك جەنە حالىقارالىق «تٷركٸ ەلەمٸنە قىزمەتٸ ٷشٸن» سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى:
– قىرعىز ەلٸ – جاراتقاننىڭ ٶزٸ و باستا كٶرشٸ ەتٸپ قويعان, قازاقستان ٷشٸن اسا ماڭىزدى مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸ. قازاقتا «كيٸز ساتساڭ – كٶرشٸڭە سات, بٸر شەتٸندە ٶزٸڭ وتىراسىڭ» دەگەن ماقال بار. سول سەبەپتٸ كٶرشٸ ەلدٸڭ ۇتىلىپ, ىدىراۋىنان, بٷلٸنۋٸنەن بٸزگە ەشقانداي پايدا جوق. ەگەر قىرعىزستاندا اۋعانستانداعىداي احۋال قالىپتاسسا, ونىڭ زارار-زاردابى بٸزدٸ دە شارپيتىنى بەلگٸلٸ. ەندەشە, قىرعىز ەلٸندەگٸ سايلاۋدىڭ بەيبٸت جولمەن, تٶڭكەرٸسسٸز, ايقاي-شۋسىز ٶتكەنٸن تٸلەيٸك. جاسىراتىنى جوق, قازاق ەليتاسى قىرعىز اعايىندارعا جوعارىدان قاراپ, قايسىبٸر جىلدارداعى ەلدەگٸ ساياسي احۋالدى "اقىماقتاۋ, داراقىلاۋ باۋىرلارىمىزدىڭ تٸرلٸگٸ» دەپ ايىپتاۋىمىز, داتتاۋىمىز قىرعىزدىڭ قازاققا دەگەن كٶزقاراسىن جاقسارتقان جوق. سول سەبەپتٸ قازاق ەليتاسى ٶزٸنٸڭ مەنمەندٸگٸنەن ارىلىپ, باۋىرلاس حالىققا دەگەن ستراتەگييالىق كٶزقاراستاردى ٶن بويىنا دارىتۋى تيٸس.
جەڭٸسبەك مەۋلەنقۇلوۆ, وقو ارداگەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى:
– ەكٸ ەلدٸڭ بٸر-بٸرٸنە دەگەن پەيٸلٸ اق. ٶكٸنٸشكە قاراي, المازبەك اتامباەۆ ٶزٸنٸڭ پرەزيدەنتتٸك دەرەجەسٸنە جاراسپايتىن, اعات مەلٸمدەمە جاسادى. پرەزيدەنتتٸك ينستيتۋتتىڭ حالىقارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى باستى فۋنكتسيياسى نەگٸزٸنەن ىنتىماقتاستىق, سەرٸكتەستٸكتٸ نىعايتۋ, ەكٸ ەل اراسىنداعى دوستىققا دەنەكەر بولۋ سەكٸلدٸ جايتتاردان تۇرادى. ەسٸرەسە, ٶز قىزمەتٸنەن كەتكەندە باسشى ٶزٸنەن كەيٸنگٸ ەل باسقاراتىن تۇلعالار ٷشٸن جاقسى جاعداي جاساپ كەتۋٸ كەرەك, ەكٸ كٶرشٸلەس مەملەكەتتٸڭ دوستىق باعىتىنان اجىراماۋىنا سەپتەسۋٸ كەرەك. ال, اتامباەۆتىڭ ەرەكەتٸ بۇعان قاراما-قايشى بولىپ وتىر. دەگەنمەن, بۇل مەلٸمدەمەنٸڭ شىندىققا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن ەكٸ ەلدٸڭ حالقى دا بٸلٸپ وتىر. حالىقارالىق قاۋىمداستىق تا قازاقستاننىڭ جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸن مويىندايدى. بيىل 1 جەلتوقساننان باستاپ قىرعىزستاندى باسقا ادام باسقارادى. جەنە دە قازاق-قىرعىز قارىم-قاتىناسى رەتكە كەلەدٸ دەپ ويلايمىن.
ەبٸلقاسىم دوسبولوۆ, وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىستىق مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى:
– سايلاۋدا ٶز كانديداتىنىڭ جەڭٸلٸپ قالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن سەزگەن اتامباەۆ ەڭ كٶرگەنسٸز ەرەكەتتەرگە بارا باستادى. كٶرشٸ مەملەكەتتٸڭ ٸشكٸ ٸسٸنە ارالاسىپ, تۇتاس ەل مەن ونىڭ باسشىسىنا نەگٸزسٸز ايىپ تاعىپ, قارا كٷيە جاعۋ ەرەكەتٸ ديپلوماتييادا جول بەرۋگە بولمايتىن كٶرگەنسٸزدٸك. قازاقستاندا حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايى جىلدان جىلعا جاقسارىپ كەلە جاتقانىن بٷكٸل دٷنيەجٷزٸ كٶرٸپ, بٸلٸپ وتىر. سوندىقتان اتامباەۆتىڭ زەينەتاقى مەن تاريفتەرگە قاتىستى ايتقاندارى شىندىققا سەيكەس كەلمەيدٸ. دەگەنمەن, بۇل مەلٸمدەمەگە قاتىستى ەلٸمٸزدٸڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ رەسمي تٷردە لايىقتى جاۋاپ بەردٸ. ولاي بولسا, بٸر ساياساتكەردٸڭ جاڭساق پٸكٸرٸ ٷشٸن بٷكٸل قىرعىز حالقىن ايىپتاۋعا بولمايدى. ەكٸ ەل اراسىنداعى دوستىق پەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ساقتاپ قالۋعا تيٸسپٸز.
