«تٸلگە قۇرمەت – ەلگە قۇرمەت». مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا الماتى وبلىسىندا اۋقىمدى تٸرلٸكتەر اتقارىلۋدا. مەكەمەلەر مەن كەسٸپورىنداردا, ۇيىمداردا مەملەكەتتٸك تٸلدە ٸس جٷرگٸزۋدٸ جەتٸلدٸرۋ, سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك تٸلگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ بويىنشا جٷيەلٸ جۇمىستار قولعا الىنعان. بۇل تۋرلى سالتاناتتى جيىندا الماتى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايدار باشباەۆ مەلٸم ەتتٸ.
باسقارما باسشىسى سالتاناتتى جيىنعا انا تٸلٸمٸزدٸ قادٸرلەپ, قاستەرلەيتٸن قوعام ٶكٸلدەرٸ جينالىپ وتىرعانىن ايتتى.
ەلباسىمىز ايتقانداي «ەندٸ ەشكٸم ٶزگەرتە المايتىن بٸر اقيقات بار! انا تٸلٸمٸز مەڭگٸلٸك ەلٸمٸزبەن بٸرگە مەڭگٸلٸك تٸل بولادى. ونى داۋدىڭ تاقىرىبى ەمەس, ۇلتتىڭ ۇيىتقىسى ەتە بٸلگەنٸمٸز جٶن». بٸر ايتا كەتەتٸن مەسەلە – تٸلدەر كٷنٸ ەلەمنٸڭ ەشبٸر مەملەكەتٸندە اتاپ ٶتٸلمەيدٸ. بۇل – ەلٸمٸز ٷشٸن تٸل ساياساتىنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن ايعاقتايدى», – دەگەن ايدار كاربوزۇلى ٶز سٶزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ لاتىن قارپٸنە كٶشۋ مەسەلەسٸن دە تٸلگە تيەك ەتتٸ. لاتىن قارپٸنە كٶشۋدە ۇلتىمىزدىڭ ۇتارى كٶپ ەكەنٸن, جاڭعىرۋدىڭ ٶزٸ جازۋدان باستالاتىنىن, بۇل مەسەلەگە ەل بولىپ قولداۋ بٸلدٸرۋ قاجەت ەكەنٸن باسا ايتتى.
سالتاناتتى شارا بارىسىندا باسقارما باسشىسى تٸلٸمٸزدٸ دامىتۋعا ٶزٸندٸك ٷلەس قوسىپ جٷرگەن ازاماتتارعا قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸلدەردٸ دامىتۋ جەنە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتٸنٸڭ قۇرمەت گراموتاسىن, الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ قۇرمەت گراموتاسى مەن العىس حاتتارىن جەنە تٸل باسقارماسىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىن تابىس ەتتٸ.
كٶپشٸلٸككە تەرەڭ وي سالعان تاماشا ارناۋدان كەيٸن ساحنا تٶرٸنە قر مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنت باسشىسى سەرٸكباي نۇرعيساەۆ شىعىپ, مەرەكەگە وراي جىلى لەبٸزٸن بٸلدٸرٸپ, تٸل مەرەيٸن اسقاقتاتۋدا سٷبەلٸ ٷلەس قوسىپ كەلەتٸن ازاماتتاردى دەپارتامەنتتٸڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتادى.
سالتاناتتى جيىندا وبلىسىمىزداعى قازاق تٸلٸن مەڭگەرگەن ەتنوس ٶكٸلدەرٸ دە ٶزدەرٸنٸڭ اق جارما تٸلەگٸن بٸلدٸردٸ. ارنايى بەينەجازبادا ايتىلعان ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ «قازاق تٸلٸ – ٶز تٸلٸم», «ۇلتىم ورىس بولسا دا, تٸلٸم – قازاق» دەۋٸنٸڭ ٶزٸ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ قۇرمەتتەۋٸ دەپ بٸلەمٸز.
«تٸل - تاتۋلىق تٸرەگٸ». ولاي بولسا, كٶپ ۇلت پەن ۇلىستار مەكەندەگەن ەلٸمٸزدە تٸل قادٸرٸن جەتە تٷسٸنٸپ, ونىڭ مەرەيٸ مەن مەرتەبەسٸن ٶسٸرۋ جولىندا بٸرلٸك تانىتۋ – ٶزەكتٸ.
«كٸل جٷيرٸكتەن, كٸم جٷيرٸك». ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى اياسىندا قازاق پوەزيياسىنىڭ كٶرنەكتٸ اقىنى تۇمانباي مولداعاليەۆ جىرلارىن ۇرپاققا ٶنەگە ەتۋ, مول مۇراسى ارقىلى جاستاردى وتانسٷيگٸشتٸككە تەربيەلەۋ, ٶلەڭ قۇدٸرەتٸ ارقىلى مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرۋ ماقساتىندا الماتى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسى جەنە «قازكونتەنت» اق «ەدەبيەت پورتالى» ينتەرنەت-جوباسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «جٷرەگٸ جىردان جارالعان» اتتى جازبا اقىنداردىڭ رەسپۋبليكالىق ونلاين-مٷشەيراسىن ٶتكٸزگەن بولاتىن.
«مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ مەڭگٸلٸك تٸلٸ» اتتى سالتاناتتى شارادا ونلاين-مٷشەيراسىنا قاتىسىپ, وزا شاپقان اقىندار ماراپاتتالدى.
باسقارمانىڭ ارنايى جٷلدەسٸن «جەتٸسۋ» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ ەمٸرە ەرٸن تابىس ەتتٸ.
مٷشەيرانىڭ باس جٷلدەسٸ التىنعادىس كٷنتۋعانۇلىنا ( 100 000 تگ.) تابىستالسا, بٸرٸنشٸ ورىندى ورازاي جەڭٸسۇلى ( 80 000 تگ) يەلەندٸ. جٷلدەلٸ ەكٸنشٸ ورىن مەرلەن عيلىمحانعا (70 000 تگ) بۇيىردى. ال جەتٸسۋلىق جاس اقىن ماعريپا ساندۋعاش ٷشٸنشٸ ورىنعا (60. 000تگ) لايىق دەپ تابىلدى.
كٸتاپ – عاجايىپ قازىنا, كٸتاپ – ٶمٸرسەرٸك. كٸتاپتى سٷيمەگەن, قۇدايدى دا سٷيمەيدٸ (ش. مۇرتازا).
الماتى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «جەتٸسۋ – كٸتاپقۇمارلار ٶلكەسٸ» اتتى «بۋكروسسينگ» وبلىستىق جوباسى قولعا الىنعان بولاتىن.
قوعامداعى «ۋاقىت جوق» دەگەن ستەرەوتيپتٸ بۇزىپ-جارعان جاڭا باستاما – «بۋككروسسينگ» – ەركٸن كٸتاپ الماسۋ اكتسيياسىنىڭ ٶتكٸزٸلٸپ جاتقانىنا ەكٸ ايدىڭ جٷزٸ بولدى. بٷگٸندە كٶشپەلٸ كٸتاپحانا حالىقتىڭ كٸتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋعا ايتارلىقتاي ٷلەس قوسۋدا.
جىلجىمالى كٸتاپحانا سٶرەلەرٸنە قويىلعان 700-دەن استام كٸتاپتىڭ 100-گە جۋىعىن وقىرماندار ٷيدەگٸ كٸتاپتارىن الىپ كەلٸپ, اۋىستىرىپ السا, 70-تەن اسا كٸتاپ «وقىپ, قايتا الىپ كەلەمٸن» دەگەن وقىرماندارعا بەرٸلدٸ. مەسەلەن, تەك «قاراتال» جاعالاۋى بويىندا ورىن تەپكەن كٶشپەلٸ كٸتاپحاناعا ەكٸ اي ٸشٸندە قالا تۇرعىندارى 200-گە جۋىق كٸتاپتى سىيعا تارتتى.
اتالمىش جوبا اياسىندا بەلسەندٸلٸك تانىتقان قالا تۇرعىندارىن تٸلدەر مەرەكەسٸ كٷنٸ ماراپاتتالاتىنىن وسىعان دەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قۇلاعققاعىس ەتٸپ, جازىپ كەلدٸك. مەرەكەلٸك شارا بارىسىندا جوبا اياسىندا بەلسەندٸلٸك تانىتقان قالا تۇرعىندارى ارنايى ٷش نوميناتسييا بويىنشا ماراپاتتالىپ, سىي-سيياپات تابىس ەتٸلدٸ.
«ەڭ ٷزدٸك جاس وقىرمان» نوميناتسيياسىمەن تالدىقورعان قالاسىنداعى باقتىباي جولبارىسۇلى اتىنداعى №18 مەكتەپ ليتسەيٸنٸڭ 3 سىنىپ وقۋشىسى جاننا قاسەن, «ەڭ ٷزدٸك كٸتاپقۇمار وقىرمان» نوميناتسيياسى بويىنشا وبلىستىق «جەتٸسۋ» گازەتٸنٸڭ جۋرناليسٸ قوزىباي قۇرمان, ال وسى اكتسييا اياسىندا ەڭ كٶپ كٸتاپ ٶتكٸزگەن قالا تۇرعىنى گٷلزادا سىدىقوۆا «ەڭ كٶپ كٸتاپ ٶتكٸزگەن وقىرمان» نوميناتسيياسىمەن جٷلدەلٸ بولدى.
وسى شارا اياسىندا ٶلەڭٸن ٶمٸربايانىنا, ٶمٸربايانىن ٶلەڭٸنە اينالدىرعان, ەدەبيەت ايدىنىندا ٶزٸندٸك قولتاڭبالارى قالىپتاسقان جەتٸسۋدىڭ دارىندى دا, جالىندى اقىندارى ساعىنىش نامازشاموۆا, گٷلباقىت قاسەن, جانگەلدٸ نەمەرەباەۆ, تورعىن تۇرلىباەۆا, ازامات نۇرمۇحانوۆ جٷرەكجاردى جىرلارىن وقىپ, كٶشپەلٸ كٸتاپحاناعا ٶز كٸتاپتارىن تارتۋ ەتتٸ.
«مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ مەڭگٸلٸك تٸلٸ» اتتى سالتاناتتى شارانى «التىن قالام», «التىن توبىلعى» ەدەبي سىيلىقتارىنىڭ يەگەرٸ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ, جازۋشى ەسبولات ايدابوسىن جەنە الماتى وبلىسى تٸلدەردٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باسقارماسى تٸل بٶلٸمٸنٸڭ باس مامانى ەسەم كەنجەعۇلوۆا جٷرگٸزدٸ.
