كٷن سايىن كوفە, تاكسي, فاست-فۋد پەن تٷرلٸ ونلاين سەرۆيستەرگە جۇمسالاتىن ازىن-اۋلاق اقشا ەلەۋسٸز كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. الايدا وسى شىعىنداردى بٸر جىلعا ەسەپتەگەندە قوماقتى سوما جينالادى. "قارجىلىق ساۋات" telegram ارناسى "لاتتە فاكتورى" ۇعىمىن تٷسٸندٸرٸپ, اقشانى باسقارۋداعى كٷندەلٸكتٸ ەدەتتەردٸڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ارنا اۆتورى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن كٶرگەن پودكاست ٷزٸندٸسٸن مىسالعا كەلتٸرەدٸ. باعدارلاما قوناقتارىنىڭ بٸرٸ «ٶمٸردٸڭ مەنٸ اقشادا ەمەس» دەسە, ەكٸنشٸ سپيكەر قازٸرگٸ قوعامدا قاراجاتسىز كٷندەلٸكتٸ قاجەتتٸلٸكتٸڭ ٶزٸن ٶتەۋ قيىن ەكەنٸن ايتقان.
"قالتاڭدا ەكٸ مىڭ تەڭگە بولماسا, كٶشەدەن كوفە الىپ ٸشە المايسىڭ. اۆتوبۋسقا مٸنۋ مەن قوعامدىق دەرەتحاناعا كٸرۋدٸڭ ٶزٸنە اقشا قاجەت", – دەگەن ول.
راسىندا, نارىقتىق زاماندا تابىستىڭ ماڭىزى زور. دەگەنمەن قارجىلىق جاعداي تەك قانشا اقشا تاباتىنىمىزعا ەمەس, ونى قالاي جۇمسايتىنىمىزعا دا بايلانىستى. مامانداردىڭ پٸكٸرٸنشە, اقشا جيناۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە ميلليونداپ تابۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ەڭ باستىسى – قولداعى قاراجاتتى دۇرىس باسقارا بٸلۋ.
"لاتتە فاكتورى" دەگەن نە?
"لاتتە فاكتورى" ۇعىمىن امەريكالىق جازۋشى ەرٸ قارجى ساراپشىسى دەۆيد باح كەڭٸنەن تانىتقان. بۇل تەرمين ادامنىڭ كٷن سايىن مەن بەرمەي جۇمسايتىن ۇساق شىعىندارىنىڭ ۋاقىت ٶتە كەلە قوماقتى سوماعا اينالاتىنىن بٸلدٸرەدٸ.
اڭىزعا اينالعان مىسال بويىنشا, دەۆيد باح كٷن سايىن قىمبات كوفە ساتىپ الاتىن ادامدارمەن ەڭگٸمەلەسەدٸ. ولار باسپانا الۋعا نەمەسە ينۆەستيتسييا جاساۋعا قاراجاتى جەتپەيتٸنٸن ايتادى. سوندا ساراپشى كٷندەلٸكتٸ كوفەگە كەتەتٸن اقشانى ەسەپتەپ, ونى ٷنەمدەپ ەرٸ تيٸمدٸ باعىتتاعان جاعدايدا بٸرنەشە جىلدا ەلەۋلٸ كاپيتال جيناۋعا بولاتىنىن تٷسٸندٸرەدٸ.
مۇندا مەسەلە كوفەدەن تولىق باس تارتۋدا ەمەس. كوفەنٸڭ ورنىنا شوكولاد, فاست-فۋد, تاكسي نەمەسە پايدالانىلمايتىن اقىلى قوسىمشا بولۋى مٷمكٸن. نەگٸزگٸ وي – كٷندەلٸكتٸ قايتالاناتىن شىعىنداردى باقىلاۋ.
مەسەلەن, كٷنٸنە جۇمسالاتىن 1 500 تەڭگە بٸر ايدا 45 مىڭ تەڭگەگە, ال بٸر جىلدا 540 مىڭ تەڭگەگە جەتەدٸ. بۇل قاراجاتقا قاجەتتٸ تەحنيكا ساتىپ الۋعا, دەمالىسقا شىعۋعا نەمەسە جيناق قورىن قالىپتاستىرۋعا بولادى.
ۇساق شىعىن نەگە بايقالمايدى?
كٶپ جاعدايدا بٸر-ەكٸ مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ تٶلەمدٸ ەلەۋلٸ شىعىن دەپ قابىلدامايمىز. كٷن سايىن تاكسيمەن جٷرۋ, سىرتتان تاماقتانۋ نەمەسە قولدانىلمايتىن سەرۆيستەردٸڭ اقىسىن تٶلەۋ ەدەتكە اينالىپ كەتەدٸ. ەر تٶلەم جەكە العاندا از كٶرٸنگەنٸمەن, اي سوڭىندا بيۋدجەتكە ايتارلىقتاي سالماق تٷسٸرەدٸ.
"لاتتە فاكتورىنىڭ" نەگٸزگٸ ماقساتى – ادامدى سٷيٸكتٸ كوفەسٸنەن نەمەسە شاعىن قۋانىشتارىنان ايىرۋ ەمەس. بۇل تەسٸل كٷندەلٸكتٸ ەدەتتەردٸڭ جەكە بيۋدجەتكە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن كٶرسەتٸپ, شىعىنعا سانالى قاراۋعا ٷيرەتەدٸ.
"قارجىلىق ساۋات" ارناسىنىڭ جازۋىنشا, قاجەتسٸز شىعىنداردى قىسقارتىپ, ٷنەمدەلگەن قاراجاتتى ارنايى شوتقا سالىپ نەمەسە تابىس ەكەلەتٸن قۇرالدارعا باعىتتاۋ ارقىلى بٸرنەشە جىلدا قوماقتى قور جيناۋعا بولادى.
دەمالىس كٷندەرٸ دٷكەن ارالاپ, ساۋدا جاساۋ كٶبەيەتٸنٸ بەلگٸلٸ. سوندىقتان كەزەكتٸ زاتتى ساتىپ الماس بۇرىن ونىڭ شىنىمەن قاجەت ەكەنٸن جەنە سول اقشاعا قانداي بالاما بارىن ويلانعان جٶن. "لاتتە فاكتورىنىڭ" باستى ساباعى دا وسى – مەسەلە اقشانىڭ ازدىعىندا عانا ەمەس, ونىڭ قايدا كەتٸپ جاتقانىن بٸلۋدە.
