«كٶلساي كٶلدەرٸ» مۇتپ «پاركتەر شەرۋٸ-2025» تابيعات قورعاۋ اكتسيياسى اياسىندا 85 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلٸپ, 685 اعاش وتىرعىزىلدى, 168 ۇيا ورناتىلدى, 5,3 توننا قوقىس شىعارىلدى. شارالارعا 4252 ادام قاتىستى. بۇل تۋرالى كٶلساي كٶلٸندە ٶتكەن اكتسييانىڭ قورىتىندى جيىنىندا بەلگٸلٸ بولدى.
ونىڭ ٸشٸندە دٶڭگەلەك ٷستەل, تاقىرىپتىق كٶرمەلەر, مەكتەپ وقۋشىلارىمەن كەزدەسۋ دەرٸستەرٸ, «تازا قازاقستان», «تازا ايماق», «مٶلدٸر بۇلاق», «سۋ تٸرشٸلٸك كٶزٸ» اكتسييالارى بار.
كٶلساي كٶلٸندە ٶتكەن قورىتىندى جيىن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قولٶنەر بۇيىمدارى مەن سۋرەتتەرٸنٸڭ كٶرمەسٸنەن باستالدى. وقۋشىلار تابيعاتتى قورعاۋ, ەكولوگييا تاقىرىبىندا 50-دەن استام تۋىندى ۇسىندى. ولاردىڭ ەڭ ٷزدٸگٸن كەسٸپكەر قانات ٶسكەنوۆ ساتىپ الدى.
قالعان سۋرەت, قولٶنەر بۇيىمدارى «كٶلساي كٶلدەرٸ» مۇتپ مۋزەيٸنە قويىلماق. جيىندا ٷزدٸك سۋرەتتەر مەن قولٶنەر بۇيىمدارىنىڭ اۆتورلارى, سونىمەن قاتار تابيعات تۋرالى ٶز شىعارماشىلىعىنان ٶلەڭ شىعارۋ, بي كونكۋرستارىنىڭ دا جەڭٸمپازدارى سرنايى سىيلىقتارعا يە بولدى.
بيىل 19-شى رەت ٶتكٸزٸلگەن پاركتەر شەرۋٸنە كەگەن اۋدانىنداعى 16 مەكتەپ بەلسەنە قاتىسقان. ولاردىڭ ٸشٸندە ەڭ بەلسەندٸ 6 مەكتەپتٸ «كٶلساي كٶلدەرٸ» مەملەكەتتٸك ۇلتتىق تابيعي پاركٸنٸڭ ديرەكتورى باقىت جٷنٸسوۆ ارنايى سىيلىقتارمەن ماراپاتتادى. اتاپ ايتقاندا كەگەن ايماعى بويىنشا ٸڭكەربەك جۇماعۇلوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ 1-شٸ, بٶلەكساز ورتا مەكتەبٸ 2-شٸ, قارقارا ورتا مەكتەبٸ 3-شٸ ورىنعا, جالاڭاش ايماعى بويىنشا جامال ەرمەگيياەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ, ا.تٷركەباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-ليتسەيٸ, مايلى ورمانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبٸ 1,2,3 ورىندارعا يە بولدى.
جيىندا اكتسيياعا دەمەۋشٸلٸك كٶمەك كٶرسەتكەن جك «ماقسات», جك «البان», «ارن گرۋپپ» جشس-نە, «Pana» جشس-نە, جك بۇلاقباەۆا, «JS Travel» جشس-نە, جك «نۇرسايا», نپ كٶلساي جشس-نە, جك «تٸلەمٸسوۆ», «Saf Group De» جشس-نە دە ۇلتتىق پارك باسشىلىعى العىس بٸلدٸردٸ.
قورىتىندى جيىنعا كەگەن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ نۇرباقىت تەڭٸزباەۆ, «ٶرلەۋ» الماتى وبلىسى بويىنشا كەسٸبي دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قايسار نۇرلىباەۆ, كەگەن اۋدانى ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەسٸنٸڭ ديرەكتورى ايبولات ەسكەربەكۇلى جەنە مەكتەپ وقۋشىلارى مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
ايتا كەتەيٸك, 22 ناۋرىز بەن 05 ماۋسىم ارالىعىندا رەسپۋبليكا بويىنشا قورىقتار مەن ۇلتتىق پاركتەر اراسىندا «پاركتەر شەرۋٸ» اكتسيياسى ٶتەدٸ. اكتسييانىڭ ماقساتى — ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸنە ادامزاتتىڭ جاناشىرلىق كٶزقاراسىن قالىپتاستىرۋ. اكتسييا كەزٸندە تٷرلٸ بايقاۋلار, دٶڭگەلەك ٷستەل, ەكولوگييالىق اكتسييالار (تازالىق جۇمىستارى, اعاش وتىرعىزۋ, بۇلاق كٶزدەرٸن تازالاۋ), تاقىرىپتىق كٶرمەلەر مەن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرىلدى.
«كٶلساي كٶلدەرٸ» مەملەكەتتٸك ۇلتتىق تابيعي پاركٸ 2007 جىلدان بەرٸ اكتسييا اياسىندا تۋعان جەر تاريحى مەن مەدەنيەتٸن ناسيحاتتاۋعا, تابيعاتقا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى ۇيىمداستىرىپ كەلەدٸ.
«كٶلساي كٶلدەرٸ» مۇتپ 2007 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ٷكٸمەتٸنٸڭ 07 اقپانداعى قاۋلىسىمەن قۇرىلعان. قازٸرگٸ تاڭدا ۇلتتىق پارك 161 045 مىڭ گەكتار اۋماقتى الىپ جاتىر.
پارك اۋماعىندا تەڭٸز دەڭگەيٸنەن 1800-3500 مەتر بيٸكتٸكتە ٶسەتٸن ٶسٸمدٸكتەر مەن جانۋارلار ەلەمٸ, كەرەمەت ٶزەندەرٸ مەن كٶلدەرٸ, قىرلى لاندشافتارى ەلٸ دە بولسا, ادام اياعى باسپاعان, شارۋاشىلىق تٸرشٸلٸگٸ جٷرگٸزٸلمەگەن, ەرەكشە تابيعي ورتا كەزدەسەدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە اسا قۇندى تابيعي ەسەمدٸلٸگٸمەن كٶز تارتاتىن كٶلساي, قايىڭدى, ساتى, كٷرمەتٸ, قۇدىرعى, كٸشٸ ٶرٸكتٸ, ٷلكەن ٶرٸكتٸ سەكٸلدٸ بارلىعى ٷلكەندٸ — كٸشٸلٸ 20-داي ٶزەن, سولتٷستٸك تيان-شان تاۋىنىڭ كٷنگەي الاتاۋ سٸلەمدەرٸندەگٸ شەلەك ٶزەنٸنە قۇيادى.
«كٶلساي كٶلدەرٸ مۇتپ 2024 ج. بويىنشا قىسقاشا قورىتىندىسى
ۇلتتىق پاركتٸڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸنەن بٶلەك, رەكرەاتسييالىق قىزمەت تٷرلەرٸنەن 2024 جىلى 260 262 804,51 تەڭگە قاراجات تٷسكەن. پارك اۋماعىنا 2024 جىلى 395 386 ادام كەلگەن. 2025 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 400 000-نان اسادى دەپ كٷتٸلۋدە. ٶتكەن جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋجەتكە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتى پايدالانۋدان 84 394 700 تەڭگە قاراجات قۇيىلعان. جىل سوڭىنا دەيٸن پارك اۋماعىنان 103 توننا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار شىعارىلعان.
تۋريستەر مەن كەلۋشٸلەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا اباتتاندىرۋ مەن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تٷردە جٷرگٸزٸلۋدە. 2024 جىلى الماتى وبلىسى تۋريزم باسقارماسىنان قايىڭدى كٶلٸنەن 450 م. باسپالداق جولدار سالۋ ٷشٸن قاراجات بٶلٸنٸپ, جاسالىندى. وعان دەيٸن كٶلساي كٶلٸ ماڭىندا باسپالداق جولدار سالىنعان. كٶلساي باقىلاۋ ٶتكٸزۋ توسپاسىنا كارتاسىمەن تٶلەم قابىلداۋ جٷيەسٸ ٸسكە قوسىلدى. قايىڭدى باقىلاۋ ٶتكٸزۋ توسپاسىنا ەلەكتروندىق شلاگباۋم ورناتىلدى. تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸنە 3 جەرگە تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى جيناقتايتىن قالقالار جاسالىندى.
ۇلتتىق پارك اۋماعىنداعى سانيتارلىق گيگيەنالىق توراپتار سانى – 11. كٶلساي كٶلٸندە – 6, قايىڭدى كٶلٸندە -5 داناسى ورناتىلعان.
تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸندەگٸ اۆتو تۇراقتان كٶلدٸڭ جاعاسىنا دەيٸنگٸ جولدارعا 8 دانا كٶشە جارىقتاندىرۋ شامدارى ورناتىلادى.
تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸنە توو «Freedom» كومپانيياسى 9 دانا سەرگەك جەنە 15 دانا بەينەباقىلاۋ كامەراسىن ورناتتى.
«كٶلساي كٶلدەرٸ» مۇتپ اۋماعىندا «جاسىل دامۋ» باعدارلاماسى پيلوتتىق جوباسى جٷزەگە اسىرىلۋدا. ماقساتى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتا تازالىقتى ساقتاۋ, ادامداردىڭ تابيعاتقا دەگەن قارىم-قاتىناسىن ٶزگەرتۋ بولىپ تابىلادى. تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸنە قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٸرٸكتەپ جيناۋعا ارنالعان 2 دانا فاندومات, 14 دانا كٷل-قوقىس جينايتىن ٷلكەن كونتەينەر, 10 دانا باننەر, 3 دانا ەر تٷرلٸ قوقىس سالاتىن جەشٸك ورناتىلىپ جەنە 120 مىڭ دانا بيوىدىرايتىن پاكەتتەر بەرٸلدٸ.
ۇلتتىق پارك اۋماعىنا كەلگەن دەمالۋشىلارعا مارشرۋت پەن جٷرٸپ ٶتۋ ٷشٸن ارنايى 9 تۋريستٸك مارشرۋتتىڭ ۇلى تەلەفون ارقىلى جٷرٸپ ٶتۋگە ارنالعان وفلاين كارتاسى جاسالىندى.
«كٶلساي كٶلدەرٸ مۇتپ 2025 جىلدىڭ جازعى تۋريزم ماۋسىمىنا دايىن
بۇل جۇمىستار 2025 جىلى دا جالعاسىن تابادى. اتاپ ايتقاندا, ورتالىق كەڭسەدە ورنالاسقان مۋزەي مەن كٶلساي بٶت-نىڭ جوبالىق سمەتالىق قۇجاتتاماسىن جاساۋ. سانيتارلىق گيگيەنالىق قوندىرعىلار (سگۋ) جۇمىسىن قاداعالاۋ جەنە ورناتۋ. قايىڭدى كٶلٸنە پيرستار سالۋ. تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸنەن ورتاڭعى كٶلساي كٶلٸنٸڭ ارالىعىندا تۋريستٸك سوقپاق سالۋ (7100 شاقىرىم) اباتتاندىرۋ, جاڭا اقپاراتتىق تاقتالار ورناتۋ.تاڭبالى تاس, سۋىقتوعاي شاتقالى تۋريستٸك باعىتىندا بٶت-نا شلاگباۋم ورناتۋ. تٶمەنگٸ كٶلساي كٶلٸنە, تاڭبالى تاس, سۋىقتوعاي شاتقالى, كايىڭدى, تقق جينايتىن قالقالار ورىنىن دايارلاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ.
