سونىمەن قاتار «نەمٸستەردٸڭ اتادان بالاعا ايتىلاتىن ۇلتشىلدىققا تولى 10 ٶسيەتٸ» ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جارتى جىل سايىن حيت بولىپ تۇراتىنىن بٸلەمٸز. بۇل ەندٸ قازٸرگٸ كەزەڭدەگٸ قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ سيقى دەپ جازادى Dalanews.kz.
لوگيكاعا سىيمايتىن ەڭگٸمە ايتادى
يە, قازاق ۇلتشىلدىعى ەش ۋاقىتتا ساياسي ارەناعا شىعىپ, ساياساتتىڭ قۇرالى بولعان ەمەس (سوڭعى جىلدارى پەرۋاشەۆتىڭ «الاش» دەپ ۇرانداتقانى بولماسا, رەد). ٶزٸن ۇلتجاندى ساناعان ادامداردىڭ بەرٸ قاۋدالاندى, اتىلدى.
ەدەتتە بٸزدەر الاش كٶسەمدەرٸن قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ ەتالونى دەپ ەسەپتەيمٸز عوي. شىندىعىندا, ولار دەل بٸز سەكٸلدٸ ۇلتشىل بولماعانى انىق (بەلكٸم ولاردى ۇلتجاندى دەپ اتاۋ كەرەك شىعار). انىعىندا الاش ارىستارى ليبەرالدى كٶزقاراستاعى ەركٸن ويلى, بٸلٸمدٸ ازاماتتار بولعانى انىق.
ەگەر عايىپتان تايىپ, ەليحان بٶكەيحانۇلى مەن احمەت بايتۇرسىنۇلى قازٸرگٸ كٷنٸمٸزگە تاپ بولسا, بٷگٸنگٸ ۇلتشىلداردىڭ سىقپىتىن كٶرٸپ, قازاق ۇلتشىلدىعىنىڭ مۇنشالىقتى بەيشارا كٷيگە تٷسكەنٸن كٶرٸپ, كٷيٸنەر ەدٸ.
وسى رەتتە بٷگٸنگٸ ۇلتشىلدار كٸمدەر دەگەن سۇراق تۋىندايدى. مۇندايدا تٸل ۇشىنا گەرويحان قىستاۋباي, ەركٸن راقىشەۆ, تٶلەۋبەك قارامەندە, جاسارەلٸ قۋانىشەلين سەكٸلدٸ بٸرلٸ-جارىم ازاماتتار ەسكە تٷسەدٸ. سونىمەن قاتار ٸلە-شالا ويىڭىزعا ولاردىڭ ەشقانداي كومپروميسكە بارمايتىن توڭمويىن پوزيتسيياسى دا ويعا ورالا كەتەر ەدٸ.
وسى كٸسٸلەر ۇلتشىل بولاتىنداي مەملەكەتكە قانداي ەڭبەك سٸڭٸردٸ? ەشقانداي.
اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن ەڭبەكتەرٸ جوق. ولاردىڭ بٸتپەيتٸن داۋ-شاردىڭ سوڭىندا جٷرگەن كٷرەسكەر كەلبەتٸ عانا كٶز الدىڭدا كٶلبەڭدەيدٸ.
ەركٸن راقىشەۆ كٶكەمٸز ەكٸ فيلم تٷسٸرٸپ قازاق قوعامىندا قاھارمان اتانىپ, ساياساتپەن اينالىسۋعا جولداما الدى. ونداي بولسا قويانباەۆ پەن ادامباەۆتى دا ۇلتشىلداردىڭ قاتارىنا قوسۋ كەرەك شىعار.
ال گەرويحان كٶكەمٸز ايدالاداعى مۇحتار تايجانمەن تەجٸكەلەسٸپ, «پيياز داۋىنىڭ» شوعىن ٷرلەپ, اتىن قالىپتاستىردى.
ەگەر گەرويحان قىستاۋباەۆ بٸزدٸڭ زاماننىڭ «گەرويى» بولۋعا لايىقتى ەرەكەتكە بارعان كەزٸ بولسا ونى ايتىپ, ەسٸمە سالىڭىزدار. بٸلٸپ جٷرەيٸك.
ٶتكەنمەن ٶمٸر سٷرەدٸ
ەڭگٸمەنٸڭ اشىعىن ايتساق, دەل قازٸر جٸبٸ تٷزۋ بٸر ۇلتشىلدى تاپپايسىڭ.
ولار سول باياعى التىن وردا حاندارىنىڭ تابانىن سٷيٸپ, كنياز بولعان ورىستار تۋرالى ەڭگٸمەنٸ اينالدىرىپ ايتا بەرەدٸ, ايتا بەرەدٸ. كٶبٸمٸز ٶتكەننٸڭ كٷننٸڭ ەلەسٸمەن ٶمٸر سٷرەمٸز.
لوگيكاعا سىيمايتىن ەڭگٸمەلەردٸ WhatsApp-تا تاراتامىز, سوڭىنان نازارباەۆتى سىنايمىز, توقاەۆقا تيٸسەمٸز. كٶپتەگەن ۇلتشىلداردىڭ قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸ وسىمەن شەكتەلەدٸ.
بٷگٸندە ۇلتشىلدار الاش كٶسەمدەرٸنە ۇقساعىسى كەلەدٸ. سولار سەكٸلدٸ كەسەك تۇلعا بولۋعا تىرىسادى. بٸراق سولار سەكٸلدٸ ەڭبەكتەنٸپ, باستارىن قاتەرگە تٸگۋگە دەتتەرٸ جەتپەيدٸ.
احمەت بايتۇرسىنۇلى قازاق جازۋ-سىزۋسىز قالماسىن دەپ قازاق تٸلٸنٸڭ ەملەسٸ مەن «ەدەبيەت تانىتقىشىن» جازسا, ماعجان جۇماباەۆ اقىنمىن دەپ گۋلەتٸپ جٷرمەي ۇرپاعىنا «پەداگوگيكا» دەگەن وقۋلىقتى جازىپ قالدىردى.
الاش كٶسەمدەرٸنٸڭ ەرقايسىسى بٸر-بٸر وقۋلىق جازىپ, قازاقتىڭ بٸلٸمدٸ ۇلتقا اينالۋى ٷشٸن ەڭبەك سٸڭٸردٸ. ال قازٸرگٸ ۇلتشىلدار نە ٸستەدٸ? كەلەر ۇرپاققا «جەتٸمدەر» دەگەن كينو تٷسٸرگەن دەپ ايتامىز با?..
قازٸرگٸ ۇلتشىلداردىڭ اۋىزبەن ايتىپ, قولمەن ۇستاپ كٶرسەتەتٸن ەڭبەگٸ جوق. بٸراق ساياسي امبيتسيياسى «الاتاۋداي» – ەڭگٸمە ايتسا تاس جارىپ, تاۋ قوپارا جازدايدى.
ولار توقاەۆتى بىلاي قويىپ, ٷيدە وتىرىپ پۋتين مەن سي تسزينپينگە شٷيلٸگٸپ, ۇلتشىلدىقتى قوزدىراتىن ەر جەردەن ٷزٸپ, جۇلىپ العان تسيتاتالاردى جەلٸدە تاراتۋدى ۇلتقا قىزمەت ەتۋ دەپ ويلايدى.
قازاقشا بٸلمەيتٸندەردٸ قاس جاۋ ساناپ, ٶزەككە تەبەدٸ. ويلاڭىزشى, الاش كٶسەمدەرٸ وسىنداي ۇساق ەرەكەتكە بارار ما ەدٸ? بارماس ەدٸ. ونى بەرٸمٸز بٸلەمٸز.
تسيتاتا دەمەكشٸ, كٷنٸ كەشە عانا ۆاتساپقا گيتلەردٸڭ «ماين كامپف» كٸتابىنداعى «نەمٸستەردٸڭ اتادان بالاعا ايتىلاتىن ۇلتشىلدىققا تولى 10 ٶسيەتٸ» سوڭعى بٸر-ەكٸ كٷننٸڭ بەدەرٸندە WhatsApp-قا ون رەت كەلدٸ. بٸراق جٸبەرۋشٸلەردٸڭ بٸردە-بٸرۋٸ ونىڭ «ماين كامپفتان» ٷزٸندٸ ەكەنٸن بٸلمەيدٸ.
نەمٸستەرگە ارنالعان 10 ٶسيەتٸنٸڭ بٸرٸ مىناداي «نەمٸس يگٸلٸگٸنە تەك نەمٸستٸڭ ۇنى, نەمٸستٸڭ جەمٸسٸ, نەمٸستٸڭ ەتٸ جارايدى...» دەپ تەپسٸرلەنٸپتٸ. بٸز بٸلەتٸن بٷگٸنگٸ نەمٸستەر مۇنداي ٶسيەتپەن ٶمٸر سٷرمەيدٸ.
ولار گيتلەردٸڭ ٶسيەتٸ نەمٸستٸ عانا ەمەس, ادامزات بالاسىن قانداي قاسٸرەتكە دۋشار قىلعانىن جاقسى بٸلەدٸ.
بٷگٸنگٸ گەرمانييا تالاي حالىقتى باۋىرىنا باسىپ, ۇلتشىلدىقتى جٶرگەگٸندە تۇنشىقتىرعان ەل ەكەنٸن بٸزدٸڭ جەلٶكپە ۇلتشىلدار قايدان بٸلسٸن? وسىلايشا قول بوس شال-شاقاندارىمىز گيتلەردٸڭ ٶسيەتٸن تاراتىپ, جاستاردىڭ ساناسىن ۋلاپ جاتىر.
شىڭعىسحاننىڭ رۋىن تەرمەلەپ, مولاسىن ٸزدەيدٸ
دەل قازٸر تۇيىقتالاتىن كەز ەمەس. بٷگٸندە ەلەمگە قۇشاعىن اشقان ەلدەر دامىپ جاتقانىن كٶزٸمٸز كٶرٸپ وتىر.
بٸزدەگٸ ٶندٸرٸستٸڭ دامىماي قالعانىنا ۇلتجاندىلىقتىڭ تٷك قاتىسى جوق. بۇعان كٸنەلٸ جەمقورلىق. سونىمەن قاتار بٷگٸنگٸ بيلٸك باسىنداعىلاردى ۇلتشىل ەمەس دەپ ايىپتاۋ دا ورىنسىز. كٶپۇلتتى ەلدە تۇرىپ مۇنداي تالاپ قويۋ تٸپتٸ اقىلعا سىيماسى انىق.
قازٸرگٸ دامىعان زاماندا بيلٸكتٸڭ ۇلتشىل بولۋى قاۋٸپتٸ قۇبىلىس ەكەنٸن سەزٸنبەيمٸز. بٸز بيلٸكتەن زاڭدى ورىنداۋدى عانا تالاپ ەتۋٸمٸز كەرەك. زاڭ ورىندالعاندا تٸل دە, ۇلتتىق قۇندىلىق تا ٶزٸنٸڭ تۇعىرىنا قونادى.
«ورىستى ۇشپاققا شىعارام» دەپ الاسۇرعان پۋتين بٷگٸندە ورمانداي ورىستى يمپەرييالىق دەرتكە شالدىقتىرىپ, باتپاققا بەلشەدەن باتىرعانىن نەگە كٶرمەيمٸز?
كٶپشٸلٸگٸمٸز قازاقتى شىڭعىسحاننىڭ ميراسقورى سانايمىز. سول ٷشٸن جاتساق تا, تۇرساق تا شىڭعىسحاندى قازاق قىلۋعا كٷش سالامىز. ونىڭ رۋىن تەرمەلەپ, جٷرٸپ ٶتكەن جولىن سٶز ەتٸپ, مولاسىن ٸزدەيمٸز. بۇل جاقسىلىقتىڭ نىشانى ەمەس.
ودان قالسا, «قىتايدىڭ انا جەرٸ, ورىستىڭ مىنا جەرٸ بٸزدٸكٸ. ٶزبەك پەن قىرعىز بٸز بولماساق ەل بولماس ەدٸ» دەپ بوس ەڭگٸمەنٸڭ تٸزگٸنٸن قاعىپ, ونىمىزدى شەجٸرەمەن دەلەلدەۋگە تىرىسامىز.
ەسٸرەسە وسى بٸر ەڭگٸمەگە شال-شاۋقاندار ٷيٸرسەك. جاستار وسىنداي بوس ەڭگٸمەدەن اۋلاق بولۋى كەرەك. بۇدان مەملەكەتٸمٸز نىعايىپ كەتپەيدٸ. مەملەكەتتٸ نىعايتاتىن ناقتى ٸس. جاستارىمىز بٸلٸم الىپ, ٶز سالاسى بويىنشا كەسٸپكەر بولۋى كەرەك. سول كەزدە عانا ماڭدايىمىز جارقىراپ, باعىمىز اشىلادى.
ايعا ۇشىپ, مارستى يگەرۋدٸ الدىنا ماقسات ەتٸپ قويعان تەحنولوگيياعا قۇلاش ۇرعان ەلدەرگە بٸزدٸڭ اتا-بابالارىمىزدىڭ مىقتى بولعانى نە كەرەك? ولارعا ادامنىڭ ناق قازٸر مىقتى بولعانى كەرەك قوي. وسىنى ەستەن شىعارمايىق.
نۇرلان جۇماحان
ەستٸدٸڭٸز بە?
"ورىس ەلەمٸ" يدەولوگيياسىن جٷرگٸزەتٸن روسسوترۋدنيچەستۆو ۇيىمى قازاقستاندا رەسەيدٸ قولدايتىن ازاماتتاردىڭ باسىن قوسىپ, پارتييا قۇرۋ مٷمكٸندٸگٸن ويلاستىرا باستادى.
تولىعىراق مىنا جەردە: https://t.me/dalainside/1091
https://dalanews.kz/news/85766-resey-askerin-synagan-bayqongyr-turgy
https://dalanews.kz/del-qazir/85753-bir-zhigit-asylyp-qaldy-ilia-ilin
https://dalanews.kz/news/85733-turkiia-ush-birdey-fregattyng-qurylysyn
