پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ “ەگەمەن قازاقستان” گازەتٸنە بەرگەن كٶلەمدٸ سۇحباتى جارييالاندى. وندا ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقا ساياساتى, ەلەۋمەتتٸك-ەكونومكيكالىق جاعدايىنا كەڭٸنەن توقتالعان.
پرەزيدەنت 2022 جىلعى قاڭتار وقيعاسىنا ٶز باعاسىن بەرٸپ, ونى قاسكٶي توپ ۇيىمداستىرعاندىعىن, نازارباەۆقا جاقىن سەرٸكتەرٸنٸڭ ساياسي قيتۇرقىلىعى ەلٸمٸزدٸڭ تاس-تالقانىن شىعارا جازداعانىن اشىق ايتقاندىعىن مەلٸمدەدٸ.
قاڭتار وقيعاسىنىڭ باستى سەبەبٸ
– مەن بۇل تۋرالى كٶپ ويلاندىم, ەلٸ دە جيٸ ويلانامىن. مەنٸڭشە, قاسٸرەتتٸ قاڭتار وقيعاسىنا جىلدار بويى قوردالانعان ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق پروبلەمالار, جالپى توقىراۋدىڭ بيلٸك پەن قوعامدى ازدىرىپ-توزدىرۋى سەبەپ بولدى. بۇل – ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ جايت.
مەن 2019 جىلى پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيٸن مەملەكەتٸمٸز ساياسي جٷيەنٸ دەموكراتييالاندىرۋعا, قوعامدىق ٶمٸرگە ەركٸندٸك سيپات بەرۋگە, ەكونوميكانى مونوپولييادان ارىلتۋعا بەت بۇردى. رەفورمالاردى ەزٸرلەۋگە جەنە ونى جٷزەگە اسىرۋعا قوعام ٶكٸلدەرٸ, بەلسەندٸ ازاماتتار, ساراپشىلار قاتىستى. تٷرلٸ ديالوگ الاڭدارىندا, سونىڭ ٸشٸندە, مەنٸڭ ۇسىنىسىممەن ارنايى قۇرىلعان ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ وتىرىستارىندا كٶپتەگەن باستاما كٶتەرٸلٸپ, جان-جاقتى پىسىقتالدى.
اشىعىن ايتسام, وسى جاڭا باعدارىمىز كەيبٸر ىقپالدى ادامدارعا مٷلدە ۇناعان جوق. ولار بۇل ٶزگەرٸستٸ ەلٸمٸزدە ەبدەن تامىر جايعان جٷيەگە جەنە بيلٸك قۇرىلىمىنداعى ٶزدەرٸنٸڭ «ەرەكشە مەرتەبەسٸنە» تٶنگەن قاتەر دەپ قابىلدادى. مۇنداي ادامدار ەلدەگٸ ٶزگەرٸسكە استىرتىن, كەيدە تٸپتٸ اشىق قارسىلىق بٸلدٸرە باستادى. اقىر سوڭىندا رەفورمانىڭ بەتٸن قايتارىپ, ٶزدەرٸنە ىڭعايلى بۇرىنعى قالىپقا ورالۋ ٷشٸن بەرٸن تاس-تالقان ەتۋگە شەشٸم قابىلدادى, - دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەتكە قاۋٸپ تٶندٸرگەن قاسكٶيلەردٸڭ ماقساتى
- قاسكٶيلەردٸڭ مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساماق بولعان جوسپارىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ەكسترەميستەر, قىلمىستىق توپتار جەنە ەسٸرە دٸنشٸلدەر بٸرگە قيمىلدادى. ولاردىڭ ماقساتى ەل ٸشٸنە ٷرەي تۋعىزۋ, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ قىزمەتٸن تۇرالاتۋ, كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىمنىڭ ٸرگەسٸن شايقاۋ, اقىر سوڭىندا بيلٸكتٸ باسىپ الۋ ەدٸ.
سول كەزدەگٸ احۋال ٶتە كٷردەلٸ بولدى, ەلٸمٸز قۇردىمعا كەتۋگە شاق قالدى.
بۇعان جول بەرمەۋ ٷشٸن بارلىق ٸس-ەرەكەتتٸ كٷندٸز-تٷنٸ جەنە ساعات سايىن تٸكەلەي ٶزٸم باقىلاپ وتىردىم. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ ارقىلى اقوردا رەزيدەنتسيياسىنا تٷرلٸ شابۋىل جاسالعالى جاتىر, سوعان جٷك كٶلٸكتەرٸ پايدالانىلادى دەگەن اقپارات جەتتٸ.
ماعان باس ساۋعالاپ, رەزيدەنتسييادان كەتۋ, تٸپتٸ شەتەل اسۋ تۋرالى ۇسىنىس بٸرنەشە رەت ايتىلدى. بٸراق مەن بۇعان ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ قارسى بولدىم. تەلەديدار ارقىلى جاساعان مەلٸمدەمەلەرٸمنٸڭ بٸرٸندە قانداي جاعداي بولسا دا جۇمىس ورنىمدا قالاتىنىمدى اشىق ايتتىم. ەكٸ اپتا بويى تاپجىلماي, اقوردادا بولدىم, كٷن-تٷن دەمەي, شۇعىل جينالىستار ٶتكٸزدٸم. سول الاساپىران كٷندەردە مەملەكەتٸمٸزدٸ ساقتاپ قالۋ, ەلدەگٸ زاڭ مەن تەرتٸپ ٷستەمدٸگٸن قالپىنا كەلتٸرۋ ەڭ باستى مٸندەت ەدٸ, - دەدٸ پرەزيدەنت سۇحباتىندا.
قوسارلانعان بيلٸك جٷيەسٸ كٸمگە كەرەك بولدى
- بەزبٸرەۋلەر قوسارلانعان بيلٸك جٷيەسٸن ورناتۋعا تالپىنعانى, تٸپتٸ, مۇنداي ەرەكەتتەردٸ ەدەيٸ ەرٸ مۇقييات ۇيىمداستىرعانى راس. «بيلٸك ترانزيتٸ» كەزٸندەگٸ احۋالدى ساياساتتاعى ايلاكەرلەر ٶز مٷددەسٸنە پايدالانىپ, قوسامجارلانعان بيلٸك ورتالىعىن قۇرۋعا تىرىستى. ەلٸمٸزدە پرەزيدەنت ەرٸ جوعارعى باس قولباسشى لاۋازىمى بٸر بٶلەك, بۇرىنعى پرەزيدەنت يەلەنگەن قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى لاۋازىمى بٸر بٶلەك بولدى. وسى ەكٸ لاۋازىمنىڭ يەلەرٸ بٸر مەزەتتە قاتار قىزمەت اتقاردى. تٷپتٸڭ تٷبٸندە بۇل جاعدايدىڭ بيلٸكتە قاتاڭ تەكەتٸرەس تۋعىزباي قويماسى انىق ەدٸ.
مۇنى از دەسەڭٸز, دەل وسى جاعداي قاڭتار داعدارىسىنا ەكەپ سوقتىرعان العىشارتتىڭ بٸرٸ بولدى. ٶيتكەنٸ ىمىرالاسقان قاسكٶيلەر ٶزدەرٸ ويلاپ تاپقان قوسارلانعان بيلٸك, ياعني «تاندەم» يدەياسىن دەرٸپتەپ, ونى ٶز مٷددەسٸنە پايدالانعىسى كەلدٸ. كەيبٸر لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ, ونىڭ ٸشٸندە بۇرىنعى ەدٸلەت مينيسترٸنٸڭ مەرتەبە جاعىنان ەلباسى پرەزيدەنتتەن جوعارى تۇراتىنىن ايتقانى ەستەرٸڭٸزدە شىعار. كەيبٸر شەنەۋنٸكتەر بٸرەسە انا, بٸرەسە مىنا كابينەتتٸ جاعالاپ جٷردٸ. ولار ويناقتاپ جٷرٸپ, اقىرى وت باستى. مەن كەيٸنٸرەك نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆقا ونىڭ جاقىن سەرٸكتەرٸنٸڭ ساياسي قيتۇرقىلىعى ەلٸمٸزدٸڭ تاس-تالقانىن شىعارا جازداعانىن اشىق ايتتىم.
قالاي دەسەك تە, مەملەكەتتە ٷلكەن جەنە كٸشٸ پرەزيدەنت دەگەن بولماۋى كەرەك دەپ سانايمىن. «كەتتٸڭ بە – قايىرىلما!» بولاشاقتا ەل تٸزگٸنٸن ۇستايتىن ازاماتتار وسى جاعدايدان ساباق الىپ, مۇنداي نەرسەدەن قاشىق بولۋعا جەنە تەك قانا مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸ مەن قوعامنىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸن ويلاۋعا تيٸس, - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ سۇحباتىندا.
