Freedom Inside '26

جٷرەگٸ ەل دەپ سوعاتىن ازامات

جٷرەگٸ ەل دەپ سوعاتىن ازامات
جاقىندا اتىمتاي جومارت, بەلگٸلٸ مەتسەنات, تانىمال كەسٸپكەر ورالبەك بوتباي قر پەرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسٸپ, ٶزٸ تاعايىنداعان بٸلٸم گرانتىن جاستارعا تابىس ەتتٸ. شارا بارىسىندا ورالبەك قوجامجارۇلىنىڭ ٶمٸر جولىنان سىر شەرتەتٸن «ٶمٸر ٶزەن» دەپ اتالاتىن دەرەكتٸ فيلمنٸڭ تۇساۋى كەسٸلدٸ. كەزدەسۋدە بيزنەستٸڭ بيٸك شىڭىن باعىندىرعان ازامات جاستاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرٸپ, كٶكەيدە جٷرگەن ويلارىمەن بٶلٸستٸ.

قازٸرگٸدەي قيىن زاماندا ەل مٷٷدەسٸن كٶزدەپ, قولىنداعىسىن ٶزگەمەن بٶلٸسۋگە دايار تۇراتىن ازاماتتار كٶپ ەمەس. سولاردىڭ بٸرٸ, ھەم بٸرەگەيٸ – ورالبەك بوتباي. ەلٸمٸزدە شىعاتىن باسپاسٶز بەتتەرٸن پاراقتاعان ادام ونىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايى تٶمەن كٶپتەگەن ادامدارعا قول ۇشىن بەرٸپ, قايىرىمدىلىق شاراسىنا بەلسەنە قاتىسىپ جٷرەتٸنٸن بٸلەر ەدٸ. 27 سەۋٸر كٷنٸ ەردٸڭ جاسى 50-گە تولىپ, ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلماسى اياسىندا «50 يگٸ ٸس» جوباسىن قولعا العان اپتال ازاماتتى ەڭگٸمەگە تارتىپ, سىر سۋىرتپاقتادىق.

– بيىل مەن ٷشٸن ەرەكشە جىل بولىپ تۇر. 50 جاسقا تولىپ, جۇرتشىلىققا قاندايدا بٸر پايدامىزدى تيگٸزٸپ, ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋٸنە ٶز ٷلەسٸمٸزدٸ قوسا تٷسۋگە ىقىلاسىم اۋدى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدار ەلٸمٸز ەكونوميكالىق تۇرعىدان بارىنشا دامىپ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەلەم تانيتىن ەلگە اينالدى. وسى 26 جىل ٸشٸندە ەل-جۇرت ارقا سٷيەيتٸن كەسٸپكەرلٸك ورتا قالىپتاستى. ٶز باسىم ەلٸمٸزدەگٸ ەربٸر كەسٸپكەردٸ ەلٸمٸزدٸڭ نىعايتۋعا بار كٷشٸن جۇمساعان ازاماتتار دەپ قابىلدايمىن. وسى رەتتە تەۋەلسٸزدٸك جىلدار پرەزيدەنتٸمٸز شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا بارىنشا جاعداي جاسادى. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندا بيزنەس اشۋ, ونى جٷرگٸزۋدٸڭ بارىنشا دامىعانىن باتىس ەلدەرٸنٸڭ ٶزٸ مويىنداپ وتىر. ٶز باسىم تەۋەلسٸزدٸك جىلدار بيزنەسكە بەت بۇرىپ, بٷگٸندە جەتٸستٸككە قول جەتكٸزگەن ازاماتتاردىڭ جۇرتشىلىققا قايىرىمدىلىق جاساۋى بۇل ەلٸمٸزدە ازاماتتىق قوعامنىڭ تولىقتاي قالىپتاسقانىن ايعاقتاي تٷسەدٸ. ەندٸ ٶزٸمنٸڭ قولعا العان ٸس-شارالارىم جايىندا از-كەم ايتسام, «50 يگٸ ٸس» جوباسى اياسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دە جەنە «تۇران» كوللەدجٸندە ارنايى شەكٸرتاقى تاعايىنداپ, جاعدايى تٶمەن وتباسىنداعى جاستاردىڭ الاڭسىز بٸلٸم الۋىنا جاعداي جاساپ جاتقان جايىم بار. سونىمەن قاتار مەسكەۋدە بٸلٸم الىپ جٷرگەن بٸر قازاق بالاسىنىڭ دا وقۋ اقىسىن تٶلەۋدٸ موينىما الىپ وتىرمىن, – دەدٸ ورالبەك قوجامجارۇلى.

اتا-بابالارىمىز «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەپ بەكەر ايتماعان. قاراقان باسىنىڭ قامىن عانا ەمەس, قاتارىنداعىلاردىڭ بارلىعىنىڭ باقۋاتتى بولۋىنا تٸلەكتەس بولىپ جٷرەتٸن ورالبەك مىرزا جايىندا تاڭدى تاڭعا ۇرىپ ەڭگٸمە ايتۋعا بولادى. بٸزدٸڭ بٸلۋٸمٸزشە, بٷگٸن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ٶتكەن ٸس-شاراسى ورەكەڭ ۇيىمداستىرعان قايرىمدىلىق شاراسىنىڭ باسى دا, اياعى دا (قولىنداعىسىن ەلمەن بٶلٸسۋگە دايار تۇراتىن اپتال ازاماتقا اللام ۇزاق عۇمىر بەرسٸن!) ەمەس. سوندىقتان بولار, ونى بٸلەتٸندەر, تەك ٸسكەر كەسٸپكەر عانا ەمەس, ناعىز ازامات رەتٸندە قۇرمەتتەيدٸ. مەن كٶمەك بەردٸم, دەمەۋشٸلٸك جاسادىم دەپ ەڭگٸمە قىلعان ورەكەڭدٸ كٶرگەن ەمەسپٸن.

بٷگٸنگٸ شاراعا قاتىسقانىمىزدا ورالبەك قوجامجارۇلى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دٸڭ 13 فاكۋلتەتٸنە بٸر-بٸردەن بٸلٸم گرانتىن تاعايىنداپ, وقۋعا قۇشتار جاندارعا تاپسىردى. بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ باسىندا «تۇران» كوللەدجٸندە بٸلٸم الىپ جٷرگەن 30 ستۋدەنتتٸڭ وقۋ اقىسىن كٶتەرٸپ العانى جەنە بار. ورالبەك قوجامجارۇلىنان قايرىمدىلىق شاراسى جايىندا سۇراي قالساڭىز بەرٸن سانامالاپ ايتىپ جاتپايدى. تۋماسىنان تەكتٸ جان بەرگەنٸن ايتپايتىنى انىق.



بٸراق قازٸر باياعى زامان ەمەس. قايىرىمدىلىق شارالارىنا باستاماشىل بولىپ, ەلگە ەت-جٷرەگٸ بۇرىپ تۇراتىن ازاماتتاردىڭ اتقارعان ٸسٸن اتاپ-اتاپ ايتۋدىڭ تٷك تە سٶكەتتٸگٸ جوق. قايتا ورەكەڭدەي اتىمتاي جومارتتىڭ ٸس-ەرەكەتٸ ميلليونداردى قالتاسىنا باسىپ, شەتەلدەن شىقپايتىن كەسٸپكەرلەرٸمٸزگە ٷلگٸ بولارى انىق.

ورالبەك قوجامجارۇلى بۇعان دەيٸن قولعا العان قايىرىمدىلىق شارالارى جايىندا ەڭگٸمەلەيتٸن بولساق, ەڭگٸمە-بايانىمىزدىڭ بٸرنەشە ماقالاعا سوزىلاتىنى انىق. سوندىقتان ورەكەڭنٸڭ ەلدٸ ەلجٸرەتكەن بٸر-ەكٸ قايىرىمدىلىعى جايىندا ايتا كەتۋٸدٸ جٶن ساناپ وتىرمىز. ول ەر قاشان ٶزٸنٸڭ كٸندٸك قانى تامعان بەيدٸبەك اۋدانىنداعى قوشقار اتا اۋىلىنا بارىنشا قامقورلىق جاساپ كەلەدٸ. بيىلدىڭ ٶزٸندە 7 شاقىم جولعا اسفالت تٶسەپ بەردٸ. سونىمەن قاتار اۋىل ٸشٸندە 48 شاقىرىمعا سوزىلاتىن نەگٸزگٸ كٶشەلەرگە 480 شام ورناتىپ, تاۋعان اۋىلىن سامالاداي جارقىراتىپ قويدى. قازاقتىڭ دارحان دالاسىندا كەڭ پەيٸل ورەكەڭنٸڭ بويىنان جەرشٸلدٸكتٸ مٷلدە تاپپايسىز. ورالبەك مىرزا ٷشٸن «ەر قازاق ونىڭ جالعىزى» دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدٸ. سٶزٸمٸز دەلەلدٸ بولۋ ٷشٸن مىنا بٸر جايتتى دا ايتا كەتەيٸك. بٷگٸندە مەتسەنات-كەسٸپكەر اقتاۋ قالاسىنداعى 12 مٶلتەك اۋدانعا جارىق تارتىپ, جۇرتتىڭ ريزاشىلىعىنا بٶلەندٸ. الداعى ۋاقىتتا ورەكەڭ ماڭعىستاۋدىڭ شالعايدا جاتقان اۋداندارىنداعى اۋىلدارعا جارىقتاندىرىپ, ٶزٸنٸڭ قايىرىمدىلىق شاراسىن جالعاستىرماقشى.

جومارت كٸسٸنٸڭ جٷرەگٸ ٶز بايلىعىنا بايلانباۋى ماڭىزدى. سوندىقتان ەل ٸشٸندە جٷرەگٸ ەل دەپ سوققان ورالبەك بوتباي سىندى اپتال ازاماتتار كٶبەيگەنٸ ەل بولىپ قالىپتاسقانىمىزدىڭ بەلگٸسٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. ەلٸنە سٷيەنٸش بولاتىن ازاماتتارىمىز كٶپ بولسىن!

ن.ەۋبەكٸر.