تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸ قىزمەتكەرلەرٸ كٷن سايىن تٷرلٸ وقيعامەن بەتپە-بەت كەلەدٸ. بۇل سالاداعى ماماندار جٷرەكتٸ بولۋىمەن قاتار, تەز شەشٸم قابىلداي بٸلەتٸن ۇشقىر ويدىڭ يەسٸ بولۋى دا كەرەك. وسىنداي ۇستانىمداعى قۇتقارۋشىلاردىڭ بٸرٸ – تاراز قالاسى №2 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ بٶلٸمشە كومانديرٸ, ازاماتتىق قورعاۋ ستارشيناسى ەلٸشەر جٷكەنوۆ. ٶرتسٶندٸرۋشٸ سۇحبات بارىسىندا قىزمەتٸنٸڭ قىزىعى مەن قيىندىعى تۋرالى ەڭگٸمەلەدٸ.
– ەلٸشەر, تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنە قاشاننان باستاپ كەلدٸڭٸز? جالپى بۇل سالاداعى ەڭبەك ٶتٸلٸڭٸز قانشا جىل? نەگٸزٸ قانداي ماماندىقتى يگەردٸڭٸز?
– ٶزٸم تۋرالى قىسقاشا ايتىپ ٶتەيٸن. مەن 1991 جىلى جامبىل وبلىسى سارىسۋ اۋدانى جاڭاتاس قالاسىندا دٷنيەگە كەلدٸم. 2007 جىلى №51 قازاق ورتا مەكتەبٸن تەمامداپ, مۇحاممەد حايدار دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ جانىنداعى كٶپسالالى كوللەدجگە اۆتوجول قۇرىلىسى ماماندىعىنا وقۋعا تٷستٸم. سول ماماندىقتى 2011 جىلى اياقتاپ, 2011-2012 جىلدارى اقتاۋ قالاسى 2201 «ا» ەسكەري بٶلٸمٸندە ەسكەري بورىشىمدى ٶتەدٸم.
2014 جىلى تٶتەنشە جاعدايلار سالاسىنا جۇمىسقا ورنالاستىم. وسى سالادا 2014 جىلدان باستاپ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتىرمىن. قازٸر №2 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ بٶلٸمشە كومانديرٸ لاۋازىمىندا قىزمەت اتقارامىن.
– بۇل سالاعا ٶز قىزىعۋشىلىعىڭىزبەن كەلدٸڭٸز بە? ەلدە بالا كەزدەن ارماندادىڭىز با? جالپى تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بولۋىڭىزعا نە تٷرتكٸ بولدى?
– 2012 جىلى ەسكەردەن كەلگەننەن كەيٸن جۇمىسقا ورنالاسۋ كەرەك بولدى. سول كەزدە ەكٸ نۇسقا بولدى. بٸرٸنشٸسٸ جول پاترۋلدٸك پوليتسيياسى بولدى, ەكٸنشٸ نۇسقا تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸ بولدى.
ويلانا كەلە تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸن تاڭدادىم. سەبەبٸ تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸ ناعىز باتىلدىقتى, ادالدىقتى, كٷش-جٸگەردٸ تالاپ ەتەتٸن ماماندىق بولعاننان كەيٸن وسى سالانى تاڭدادىم.
سونىمەن قاتار, ادام ٶمٸرٸن, ادام مٷلكٸن قۇتقارۋعا كٸشكەنتاي بولسا دا ٷلەسٸمدٸ قوسسام دەگەن ويمەن وسى سالاعا كەلدٸم. بۇل ماماندىقتى ارمانداعان جوقپىن. ويدا جوقتا كەلدٸم. جاڭا ايتقانىمداي, العاشىندا كٸشكەنە حالىققا كٶمەگٸم تيسٸن دەگەن نيەتپەن كەلدٸم. قازٸر وسى ماماندىققا سٸڭٸپ, وسى ماماندىقتى سٷيٸپ كەتتٸم دەسەم دە بولادى.
– مامان رەتٸندە تٶتەنشە جاعداي دەگەندٸ قالاي تٷسٸندٸرەسٸز? شاقىرتۋ تٷسكەندە سٸزدەرگە ەڭ بٸرٸنشٸ قانداي وي كەلەدٸ?
– تٶتەنشە جاعداي – ادام ٶمٸرٸنە, ادام دەنساۋلىعىنا ەسەر ەتٸپ, تٸپتٸ ادام ٶلٸمٸنە ەكەپ سوعاتىن, قورشاعان ورتاعا زييان كەلتٸرەتٸن بەلگٸلٸ بٸر جەردە بولاتىن وقيعا. ال تٶتەنشە جاعداي بويىنشا شاقىرتۋ تٷسكەندە, مىسالى, ٶرت وقيعاسى بولسا, ەڭ بٸرٸنشٸ ول جەردە ادام بار-جوعى, ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن گاز بالون, باسقا دا جارىلعىش زاتتار بار-جوعىن ويلاناسىڭ. بارلاۋ جۇمىسىنان باستاپ ٶرتتٸ سٶندٸرۋگە دەيٸن وسى وي بولادى.
– قانداي ٸرٸ تٶتەنشە جاعدايلار ەسٸڭٸزدە قالدى? بٸر-ەكەۋٸن بايانداپ بەرە الاسىز با?
– 2014 جىلدان باستاپ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتىرمىن, بيىل ون جىل بولدى. وسى ون جىل ٸشٸندە تٷرلٸ تٶتەنشە جاعدايعا قاتىستىم. جامبىل وبلىسىندا قىستىگٷنٸ كٷيٸك اسۋىندا قار قاتتى جاۋىپ, جولدا ادامدار مەن اۆتوكٶلٸكتەر قالىپ قويادى. سول جەرلەرگە قاتىستىق. تاراز قالاسىنىڭ ٸشٸندە بولعان ٸرٸ كٶلەمدەگٸ ٶرت وقيعالارىنا قاتىستىم.
2023 جىلى مەركٸ, لۋگوۆوە ەلدٸمەكەندەرٸندە سۋ تاسۋ قاۋپٸ بولدى, سول جەرلەردەگٸ تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا ٶز ٷلەسٸمدٸ قوستىم. سول تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ ٸشٸندە بٸر وقيعا ەلٸ كٷنگە دەيٸن ەسٸمدە.
قاراۋىل باستىعى ەڭبەك دەمالىسىنا كەتٸپ, ورنىنا قاراۋىل باستىعى بولىپ قالعانمىن. شٶلدالا دەگەن سۋسىز اۋدان بار, سول جەردە ٷي ٶرتەنٸپ جاتقانى تۋرالى حابار تٷستٸ. اقپارات تٷسكەن بويدا تەز ارادا ەكٸ بٶلٸمشەمەن سول جەرگە اتتاندىق. سول جەردە ٶرتتٸ سٶندٸرٸپ جاتقان كەزدە ٸشٸنەن ادام شىعىنى بولدى, بٸر ەر ازامات قايتىس بولدى. سول ادامدى الىپ شىقتىق جەنە ٸشٸندەگٸ گاز بالونى جارىلۋعا دەيٸن باردى. سونى الىپ شىقتىق. ەڭ ەستە قالعان ٶرت وقيعاسىنىڭ بٸرٸ وسى بولدى. ٶيتكەنٸ گاز بالونى جارىلىپ كەتە مە دەگەن قاۋٸپ بولدى.
– وسىنداي ٶرت وقيعالارى كەزٸندە كٶپشٸلٸك دٷربەلەڭگە سالىنىپ كەتەتٸنٸ جاسىرىن ەمەس. ازاماتتارعا قانداي كەڭەس بەرەسٸز?
– ٶرت كەزٸندە ەڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتە دەرەۋ 101 نەمەسە 112 نٶمٸرٸنە قوڭىراۋ شالۋ كەرەك. قازٸر ٶرت بولسا, ٶزٸمٸز سٶندٸرەمٸز دەپ ەرەكەت جاسايتىندار دا بار. اسقىنىپ كەتكەننەن كەيٸن عانا 101 نەمەسە 112 نٶمٸرٸنە حابارلاسادى. ەڭ بٸرٸنشٸ 101, 112 نٶمٸرٸنە حابارلاسۋ كەرەك, ەرٸ قاراي ٶرت سٶندٸرۋشٸلەر كەلەمٸن دەگەنشە قولدان كەلسە, قاجەت قۇجاتتاردى الىپ, سٶندٸرۋگە بەرۋگە تىرىسا بەرۋ كەرەك. ەرينە, قولدان كەلسە عانا.
– قىزمەتٸڭٸز, ەڭبەگٸڭٸز ەلەنٸپ جاتىر ما? كەيدە بۇل سالادان كەتەمٸن دەپ ويلامايسىز با? سونىمەن قاتار, ٶزٸڭٸزدەن كەيٸنگٸ جاس بۋىنعا, جاس قۇتقارۋشىلارعا نە ايتا الاسىز? تٶتەنشە جاعداي سالاسىندا ەڭبەك ەتەمٸن دەيتٸن ادامدار نە بٸلۋٸ قاجەت?
– ٶزٸم قاتىسقان ٸرٸ تٶتەنشە جاعدايلاردان كەيٸن كٶپتەگەن العىس حات الدىم. دەپارتامەنت باستىعىنان دا تٷرلٸ العىس حاتتار بەرٸلدٸ.
ال تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرٸ بولۋ مەن ٷشٸن باتىلدىق, كٷش-جٸگەر بەرەدٸ. ٶيتكەنٸ تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرٸ بولۋ ٷشٸن دە ٷلكەن جٷرەكتٸلٸك, باتىلدىق كەرەك. سول ٷشٸن قورشاعان ورتادا دا, جٷرگەن جەرٸمٸزدە دە تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرٸمٸز دەپ ماقتانىپ, مارقايىپ جٷرەتٸن جايىمىز بار.
تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸن تاڭداعان كەزدە العاشقى جىلدارى قورقىنىش بولدى. جالىنداپ تۇرعان وتتىڭ ٸشٸنە كٸرٸپ, ادامدى الىپ شىعۋعا نەمەسە گاز باللونىن الىپ شىعۋعا كٸرۋدٸڭ ٶزٸ باسىندا قورقىنىشتى ەدٸ. ۋاقىت ٶتە كەلە باتىلدىعىمىزدى جيناپ, ٶز-ٶزٸمٸزدٸ ٷيرەتتٸك.
جۇمىسىمىز وسىنداي قاۋٸپپەن بايلانىستى بولعاننان كەيٸن ٶزٸمٸزدٸ سول قاۋٸپكە بەيٸمدەدٸك. تٶتەنشە جاعدايعا بارعان كەزدە ەڭ بٸرٸنشٸ ادام ٶمٸرٸن ويلايسىڭ. قازٸر ونداي قورقىنىش جوق.
سوندىقتان تٶتەنشە جاعدايلار سالاسىنان بۇيىرسا, اللا قالاسا زەينەتكە شىعىپ قانا كەتەمٸن دەگەن وي بار. ال بۇل سالاداعى قىزمەتكەر ەڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتە فيزيكالىق جاعىنان جاقسى بولۋى كەرەك, ەكٸنشٸدەن, پسيحولوگييالىق جاعىنان مىقتى بولۋى قاجەت.
ٷستٸڭە كيەتٸن جاۋىنگەرلٸك كيٸمٸڭ, تىنىس الاتىن اپپاراتتارىڭ بار, سولاردىڭ سالماقتارىنىڭ ٶزٸ 30 كەلٸدەي بولادى. سوندىقتان فيزيكالىق جاعىنان مىقتى بولۋ ماڭىزدى. پسيحولوگييالىق جاعىنان مىقتى بولۋ كەرەك دەيتٸنٸمٸز, جالىندى كٶرگەن كەزدە ٸشٸندە ادام بارىن, جارىلۋ قاۋپٸ بولىپ جاتقانىن بايقاعاندا, مىقتى بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل ەكەۋٸ جاقسى بولسا, تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸ – سول ادامنىڭ ماماندىعى.
