جۋاس قاسقىر بولا ما? نەمەسە موماقان سەلەفيزم!
سەلەفيزمدٸ تەك اعارتۋشىلىق جولمەن جويۋ مٷمكٸن ەمەس. مەن بۇل ويىمدى تالاي رەت باق بەتتەرٸندە دە, ەلٸمٸزدەگٸ وسى سالاداعى جاۋاپتى مەكەمە باسشىلارىنا دا اشىق ايتقان بولاتىنمىن. ەگەر تەك اعارتۋشىلىق جولمەن جويۋ مٷمكٸن بولعاندا نەبٸر اتى ەيگٸلٸ عۇلامالارعا تولى مىسىردا سەلەفيزم دەگەن مٷلدەم بولماس ەدٸ.
ساسىق سۋ اعىپ تۇرعان كراننىڭ اۋزىن جاپپاستان, تەك اينالاسىنا تولىپ, تاسىعان سۋدى عانا سٷرتٸپ الۋمەن مەسەلە شەشٸلەدٸ مە? ەرينە جوق! ەندەشە, بٷگٸن بٸزدٸڭ جاساپ جٷرگەن تٸرلٸك وسىعان ۇقسايدى. عالامتور بەتتەرٸ سەلەفيزم مەن ەكستەرميزم ٷگٸتٸنە تولىپ تۇر. ەلەكتروندى ەدەبيەتتەرٸ, اۋديو, ۆيدەو ۋاعىزدارى ٶرٸپ جٷر. تٸپتٸ سەلەفيزمدٸ ناسيحاتتايتىن "كz" دومەنٸمەن تٸركەلگەن سايتتار ەلٸ كٷنگە دەيٸن كەدەرگٸسٸز جۇمىس ٸستەپ تۇر.
عالامتور باقىلاۋدا ەكەنٸ سٶزسٸز. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پٸكٸر يەلەرٸن انىقتاۋ تەحنولوگييا دامىعان مىنا زاماندا قيىن ەمەس. ولاي بولسا, سەلەفيزمدٸ, راديكاليزمدٸ, ەكسترەميزدٸ تاراتىپ وتىرعانداردى نەگە انىقتاپ, قۇرىقتامايدى? نەلٸكتەن ولارعا كٶلدەنەڭ توسقاۋىل قويىلمايدى? نەلٸكتەن ولارعا قارجىلاي دەمەۋ بەرٸپ وتىرعان كەسٸپكەرلەر جٶنگە كەلتٸرٸلمەيدٸ? مەسەلە تٷسٸنٸكتٸ! ٶيتكەنٸ سەلەفيزم بٸزدٸڭ ەلدە زاڭمەن تىيىم سالىنباعان اعىم. تٸپتٸ, بٸزدە سەلەفيزمدٸ "قالىپتى", "راديكالدى" سەلەفيزم دەپ ەكٸگە بٶلٸپ قاراستىرىپ وتىر. قالىپتىلارىمەن راديكالىن جٶنگە كەلتٸرەمٸز دەپ, "قالىپتىلارىنا" ەركٸندٸك بەرٸلدٸ. نەتيجەسٸندە "قالىپتىلارىنىڭ" سانى كٷننەن كٷنگە ارتىپ وتىر. جالپى سەلەفيزمدٸ بۇلاي ەكٸگە بٶلۋ قاتە. "قالىپتى" دەگەن سٶز "بۇلاردان ەش قاۋٸپ-قاتەر جوق" دەگەنگە سايادى. ال بارلىق سەلەفيلٸك اعىمدارىنىڭ قاي-قايسىنىڭ بولماسىن شەيحتارى, نەگٸزگٸ دٸني كٶزقاراستارى, وقيتىن ەدەبيەتتەرٸ بٸردەي. بارلىعى شەكەرٸمٸڭدٸ شاتاستى, ابايىڭدى اداستى دەيدٸ. مەۋلٸتٸڭدٸ بيدعات, دومبىراڭدى حارام, ناۋرىزىڭدى شيرك دەيدٸ. تاريحىڭا تٷكٸرەدٸ, ەدەت-عۇرىپىڭا پىسقارمايدى. ال وسىنداي ۇستانىمداعى سەلەفيزم قالاي عانا "قالىپتى" سانالىپ, ەلٸمٸزدە تايراڭداپ جٷر? بٷگٸنگٸ راديكالدارى كەشە قالىپتىلاردىڭ سابىندا بولعانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. راديكالدارىن ۋاعىز ارقىلى "قالىپتىلاردىڭ" قاتارىنا ٶتكٸزەمٸز دەيدٸ "قالىپتى" سەلەفيزمدٸ اقتاپ الاتىن بازبٸرەۋلەر. راديكالدىڭ "قالىپتىعا" اينالۋ مٷمكٸنشٸلٸگٸ بار بولسا, "قالىپتىنىڭ" دا راديكالعا اينالۋى دا سونداي ىقتيمال. بۇلاردىڭ نەگٸزگٸ كٶزقاراستارىندا اناۋ ايتارلىقتاي ايىرماشىلىقتىڭ جوقتىعىن جوعارىدا ايتتىق. ايىرماشىلىق تەك سەلەفيزم يدەولوگيياسىن جايۋداعى تەسٸلدەرٸندە عانا. بٸرەۋٸ "رەۆوليۋتسييا" دەسە, ەكٸنشٸسٸ "ەۆوليۋتسييا" دەيدٸ. قايسىسى قاۋٸپتٸ? قايسىسى نەتيجەلٸ?! جۋاس قاسقىر بولمايدى!
بٷگٸندە جاۋاپتى مەكەمەلەر جوعارى جاققا جىل سايىن پەلەنشە جٷز ادام سەلەفيزمنەن باس تارتتى دەپ جالعان ەسەپ بەرۋدە. بۇل تيٸستٸ ورىنداردى "اعارتۋشىلىق ارقىلى سەلەفيزمدٸ تولىقتاي جويۋعا بولادى" دەگەن قاتە تۇجىرىمعا يتەرمەلەيتٸن ەرەكەت. "مەنٸڭ باسشىلىق كەزٸمدە تىنىش بولسىن, ەرتەڭ نە بولسا, و بولسىن" دەگەن ٶزٸمشٸل كٶزبوياۋشىلىقتىڭ كٶرٸنٸسٸ.
جالپى سەلەفيزممەن كٷرەس ەكٸ باعىتتا قاتار جٷرگٸزٸلۋٸ تيٸس. بٸرٸنشٸسٸ زاڭمەن تىيىم سالۋ. ونىڭ تەتٸكتەرٸ بار. تەك باس قاتىرۋ كەرەك. ەكٸنشٸسٸ اعارتۋشىلىق. قازٸر بۇل باعىتتا جاقسى جۇمىستار جاسالىپ جاتىر. بٸراق جەتكٸلٸكسٸز. ٶيتكەنٸ جوسپار جوق. قارجى تاپشى. سوندىقتان ەڭ ەۋەلٸ قارجى كٶزٸ قاراستىرىلىپ, سوسىن عىلىمي ورتالىق, ارنايى يستيتۋت قۇرىلىپ, سول جەرگە شەتەلدٸك جەنە جەرگٸلٸكتٸ بٸلٸكتٸ مامانداردى شوعىرلاندىرۋ لەزٸم. سەلەفيزم مەن تەكفيريزم يدەولوگيسىنا, ولاردىڭ بارلىق ۋەجدەرٸنە قارسى جالپىلاما ەمەس, عىلىمي تۇرعىدا, جوسپارلى تٷردە, جەكە-جەكە دەيەكتٸ جاۋاپ بەرۋ كەرەك. كٸتاپ, بروشيۋرا, ۆيدەو, اۋديو ماتەريالدار دايىندالۋى قاجەت. تٸپتٸ مەملەكەت تاراپىنان ارنايى كٶركەم فيلمدەر تٷسٸرٸلۋٸ تيٸس. ەلٸمٸزدەگٸ مەدرەسە, ۋنيۆەرسيتەت شەكٸرتتەرٸنە ارنايى باعدارلاما تٷزٸلۋٸ كەرەك. تاعىسىن تاعى...
تەجٸكستان, ٶزبەكستان سەكٸلدٸ بٸز دە تٷبٸندە زاڭعا جٷگٸنەمٸز. تەك ول كەزدە كەش بولىپ جٷرمەسە...
قايرات جولدىبايۇلى
دەرەككٶزٸ: islam.kz
