كەز-كەلگەن سəتتە دٷنيەنٸڭ استاڭ كەستەڭٸ شىعۋى مٷمكٸن. دۇشپانىڭىز دامىلدامايدى ٶيتكەنٸ. قاستاندىق جاساۋى مٷمكٸن. بۇل جٷزەگە اسپاسا تٶڭكەرٸس ۇيىمداستىرۋ مٷمكٸن.
اتىڭىزدى لاستاپ, ابىرويىڭىزدى بىلعاۋى مٷمكٸن. ماقساتى ما? ماقساتى سٸزدٸ تاقتان تايدىرۋ.
"قويشى..." دەرسٸز.
"ديكتاتوردىڭ دۇشپانى - دەموكراتييا ەمەس پە?
دەموكراتييانى تۋ ەتكەندەردٸ بەسٸگٸندە تۇنشىقتىرادى ەمەس پە بۇلار? ديكتاتۋرالى ەلدە وپپوزيتسييا جوق", – دەپ قارسى ۋəج ايتۋىڭىزعا دا بولادى.
ول دا راس.
Əككٸ ديكتاتور مۇنىڭ بəرٸنە əزٸر جٷرەدٸ انىعىندا. تولقۋعا دا, تٶڭكەرٸسكە دە دايىن مۇنداي ديكتاتورلار.
"دەموكراتييالىق رەفورما جٷرگٸزبەدٸڭ", – دەپ قىڭقىلداعان اقش پەن باتىسقا دا قولدانار ايلاسى بار. ايلاسى بولماسا ٶمٸر بويى تاعىندا تاپجىلماي وتىرماس ەدٸ, تاعىندا ٶلمەس ەدٸ...
Əككٸ ديكتاتور ساياسي وپپوزيتسييانى تۇنشىقتىرۋدىڭ سان تٷرلٸ امالىن بٸلەدٸ. تالاي رەت سىننان ٶتكەرگەن. تəجٸريبەلەگەن.
سونىڭ بٸرٸ قول استىنداعى قاۋىمدى, حالىقتى تاڭنىڭ اتىسى كٷننٸڭ باتىسى قورقىنىشتا ۇستاۋ. ٷنەمٸ ٷرەيدە ٶمٸر سٷرەتٸن ادام سٸزدٸڭ ساياسي وپپونەنتٸڭٸزدٸڭ قاتارىنا ٶتۋگە جٷرەگٸ داۋالامايدى. ساياسي قارسىلاستارىڭىزدىڭ كٶزٸن قانداي قانٸشەرلٸكپەن جويعانىڭىزدى كٶرگەن ول. كٶرگەن دە تٷسٸنگەن...
ولاردىڭ وپپوزيتسييا قاتارىنا ٶتسەم دەگەن وي-قۇلقىن سٸز, مىنا سٸز كٷل-تالقان ەتكەنسٸز.
جوق, مۇنى سٸز ويلاپ تاپقان جوقسىز. بۇل ديكتاتۋرانىڭ كلاسسيكالىق ستيلٸ.
شىنىمەن سولاي. ديكتاتور ٷشٸن ساياسي قارسىلاسىن جەڭۋدٸڭ بٸر جولى – ونى جەر بەتٸنەن جوعالتىپ جٸبەرۋ. تىپ-تيپىل. ٸس تٷسسٸز. زىم زييا قىلۋ...
تۋرا ماعىناسىندا ايتىپ وتىرمىز. لاتىن امەريكاسىنداعى اۆتوريتارلى ەلدەردٸڭ باسشىلارى بۇل تəسٸلدٸ بەرتٸنگە دەيٸن پايدالانىپ كەلدٸ.
"بٸرەۋدٸ جوق قىلۋدى نەمەسە جوعالتىپ جٸبەرۋدٸ" مۇنداعى ديكتاتورلار ٷيرەنشٸكتٸ دٷنيەگە اينالدىرعان.
ٶلٸ-تٸرٸسٸ بەلگٸسٸز. ٷيٸنەن شىققان ورالماعان...
1976-81 جىلداردىڭ اراسىندا ارگەنتينانى بيلەپ تٶستەگەن رافاەل ۆيدەلا (سۋرەتتە) 2012 جىلى ٶزٸنٸڭ بيلٸگٸ تۇسىندا 7000-8000 ادامدى "جوعالتىپ" جٸبەرگەنٸن مويىندايدى. ٶكٸنبەيدٸ بٸراق.
"جٷيەنٸ ساقتاپ قالۋدىڭ جالعىز جولى وسى ەدٸ.
جۇرت كٶزٸنەن جاسىردىق. ەل دٷرلٸكپەۋ ٷشٸن, سىرت كٶز كيلٸكپەۋ ٷشٸن بۇلاردى جوعالتىپ جٸبەرۋٸمٸزگە (ٶلتٸرۋٸمٸزگە) تۋرا كەلدٸ" دەيدٸ ول.
مۇنىسى بەر جاعى. جوعالعانداردىڭ شيەتتەي بالالارىن ۇرلاپ əكەتٸپ بٶتەن وتباسىنىڭ باعىپ قاعۋىنا تاپسىرعان ەلگٸ ديكتاتور. مۇنداعى ويى ەرتەڭ əلگٸ ۇل ەرجەتكەندە əكەسٸنٸڭ جولىن, əكەسٸنٸڭ كەگٸن الماسىن دەگەن ماقسات-تۇعىن...
(جالعاسى بار)
دايىنداعان, دۋمان بىقاي
