باسقوسۋ بارىسىندا باقتييار كامالوۆ ەلٸمٸزدەگٸ, سونىمەن قاتار قىتاي, جاپونيياداعى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ شىعۋ سەبەپتەرٸن جەنە ولارعا قارسى كٷرەس جولدارى جايىندا كەڭٸنەن ەڭگٸمەلەپ بەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, وتانىن شىن سٷيگەن ادام عانا سىبايلاس جەمقورلىققا بارمايدى. ٶيتكەنٸ, جەمقورلىق – وتانعا وپاسىزدىق جاساعانمەن بٸردەي.
– جاستاردىڭ بويىنا وتانعا دەگەن ماحاببات سەزٸمٸن ۇيالاتۋ, سونىمەن قاتار ٶز ورتاسىن قۇرمەت تۇتۋعا, تابيعاتتى ايالاۋعا, بٸلٸمدٸلٸككە, ادالدىققا باۋلاۋ – جەمقورلىققا قارسى مەدەنيەت قالىپتاستىرادى. بۇل جەردە ەربٸر اتا-انا, ەربٸر وقىتۋشى جاستارعا بٸرٸنشٸ كەزەكتە ٶزٸ ٷلگٸ بولۋى تيٸس. ياعني, ەركٸم بٸرٸنشٸ ٶزٸنەن باستاعانى جٶن, – دەدٸ ول.
ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العان كٷننەن باستاپ سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس مەملەكەتٸمٸز ساياساتىنىڭ باسىمدى باعىتىنا اينالعانى بەلگٸلٸ. قازاقستان تمد ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە ەڭ العاشقىلار قاتارىندا «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس تۋرالى» جەنە «مەملەكەتتٸك قىزمەت تۋرالى» زاڭداردى قابىلداپ, كوررۋپتسييامەن كٷرەسەتٸن ارنايى مەملەكەتتٸك ورگان قۇرىپ, جەمقورلىققا قارسى زاڭنامانىڭ جەتٸلدٸردٸ. بۇدان كەيٸن باقتييار كامالوۆ ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن ٶتكەن جىل سوڭىندا قابىلدانعان «2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييا», ونىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ العىشارتتارى, ونى تۋدىراتىن سەبەپتەرمەن كٷرەسۋگە ارنالعان كەشەندٸ شارالار تۋرالى جينالعان قاۋىمعا ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
سىبايلاس جەمقورلىق قوعامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنٸمٸنە سەلكەۋ تٷسٸرەدٸ, ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە رۋحاني ٶرلەۋٸنە ايتارلىقتاي كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ, مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن تٶمەندەتەتٸنٸ بەلگٸلٸ.
«قازاقستان – 2050» ستراتەگيياسىنىڭ ماڭىزدى مٸندەتتەرٸن ٸسكە اسىرۋ بارىسىندا جەنە قازاقستاننىڭ 30 دامىعان ەل قاتارىنا كٸرۋ ماقساتىندا ەلٸمٸزدەگٸ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەرەكەتتٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋىمىز كەرەك. سىبايلاس جەمقورلىق قوعامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنٸمٸنە سەلكەۋ تٷسٸرەدٸ, ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە رۋحاني ٶرلەۋٸنە ايتارلىقتاي كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ, مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن تٶمەندەتەتٸنٸ بەلگٸلٸ.
جاستار ساياساتى جٶنٸندەگٸ باسقارمانىڭ جوو-مەن جەنە جاستار ۇيىمدارىمەن جۇمىس بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى مەرۋەرت تٸلەۋبەكوۆا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەرەكەت ەتۋ تەك مەملەكەتتٸڭ عانا ەمەس, قوعاممەن ەر ازامات جاۋاپكەرشٸلٸگٸندە ەكەندٸگٸن, مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بٸرتۇتاستىعى مەن جەمقورلىققا قارسى تۇرا الاتىندىعىمىزدى ايتتى. قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەت تاراپىنان ستۋدەنتتەرگە, جاس ماماندارعا جاسالىنىپ جاتقان جاعدايلارعا توقتالىپ, ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ جاستارعا ٷلكەن سەنٸم ارتىپ وتىرعاندىعىن جەتكٸزدٸ.
سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋ قازاقستاننىڭ بٷگٸنگٸ كٷنگٸ كٷردەلٸ مەسەلەسٸ بولىپ وتىر. ٷلكەن ەلەۋمەتتٸك قاسٸرەت بولىپ تابىلاتىن ول ساياسي دامۋ تۇرعىسىنان بٸر-بٸرٸنە ۇقسامايتىن ەلەمدەگٸ بارلىق ەلدەردٸڭ قاي-قايسىسىن دا قاتتى الاڭداتاتىنى انىق. سول ٷشٸن قوعامنىڭ بارلىق كٷش-جٸگەرٸن بٸرٸكتٸرٸپ, وسى دەرتتٸڭ ودان ەرٸ ۋشىقپاۋى ٷشٸن, ونى توقتاتۋدىڭ بارلىق امالدارىن قولدانۋ ارقىلى عانا بۇل قۇبىلىسقا تيٸمدٸ تٷردە قارسى تۇرۋعا بولادى.ٶز كەزەگٸندە قازۇتۋ-دىڭ تەربيە جۇمىسى جٶنٸندەگٸ پرورەكتور گ.ا.سەرسەنبەكوۆا:
– ەر قازاقستاندىق, ەر وتباسى سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسكە – جالپى قوعامنىڭ, ەر ازاماتتىڭ ازاماتتىق بورىشى دەپ بٸلۋ كەرەك. اتا-انا بالالارىنا وتانعا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸكتٸ, ورتا مەن دەستٷرگە دەگەن سىيلاستىقتى, بٸلٸم مەن ەدٸلەتتٸلٸككە ۇمتىلۋدى ەرتە باستان دارىتۋ قاجەت. تەربيە مەن بٸلٸم بەرۋ ٷردٸسٸ ادامنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس مەدەنيەتٸنٸڭ قۇرىلۋ نەگٸزٸ بولىپ تابىلادى. بۇل جەردە ەڭ باستى تەرتٸپ وتباسى مەن بٸلٸم بەرۋ سالاسىنان باستالادى. سوندىقتانەر اتا-انا, ەر وقىتۋشى بالالارعا ٷلگٸ بولىپ, ناقتى قۇندىلىقتى دۇرىس تاڭداۋعا باعدار كٶرسەتۋ تيٸس, – دەدٸ. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەستە جاستارمەن جۇمىس جاساۋ ماڭىزدى رٶل اتقارادى. سول سەبەپتٸ قازٸرگٸ كەزدە جاستار ۇيىمىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىقپەن قارسى كٷرەستٸ ناسيحاتتاۋداعىالاتىن ورنى ەرەكشە, ال 2016جىلدان باستاپ «قۇقىق نەگٸزدەرٸ» وقۋ پەنٸ ەنگٸزٸلەتٸن بولادى. جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار اگەنتتٸكتٸڭ الماتى قالاسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنٸڭ ماماندارىنا وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر سۇراقتارىن قويىپ, ناقتى جاۋاپتار الدى.
ريمما ابدىقادىرقىزى, قازۇتۋ اقپاراتتىق-ساراپتاۋ ورتالىعىنىڭ باس مامانى.
