جارقىن بولاشاقتىڭ باعدارلاماسى ٸسپەتتٸ
پرەزيدەنت اتاپ ٶتكەندەي, پاندەمييا ەلەم حالقىنا, ونىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ قازاقستان جۇرتشىلىعىنا دا, ٷلكەن سىناق بولدى. «ٸندەتتٸڭ سالدارىنان دٷنيەجٷزٸندە ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸك كٷرت تٶمەندەگەنٸن كٶرٸپ وتىرسىزدار, – دەدٸ ق.توقاەۆ وسى سۇحباتىندا. – ەرينە, مۇنداي داعدارىستان كەيٸن ەكونوميكانى قالپىنا كەلتٸرۋ وڭايعا تٷسپەيدٸ. شۇعىل ەرەكەت ەتپەسە, ەلەمدٸك رەتسەسسييا كٷردەلەنە بەرمەك. سوندىقتان شاماسى جەتەتٸن ەلدەر ٶز ازاماتتارىنا قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن ناقتى جۇمىستار جٷرگٸزۋدە».
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندا داعدارىسقا قارسى شارالار كەشەندٸ تٷردە جاسالىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل شارالار ەكونوميكا جەنە بانك سەكتورىن دامىتۋمەن بٸرگە ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى باعىتتاردى قامتيدى. بٸرٸنشٸدەن, 4,2 ميلليون ادامعا 42 500 تەڭگەدەن ارنايى كٶمەك پەن 1 ميلليونعا جۋىق جانداردى ازىق-تٷلٸكپەن جەنە قاجەتتٸ زاتتارمەن قاماتاماسىز ەتۋ وسى كەزەڭدە جۇمىسسىز قالعان جەنە مۇقتاج كٸسٸلەرگە ٷلكەن كٶمەك بولدى.
ەكٸنشٸدەن, ەكونوميكانىڭ تٷرلٸ سالالارى مەن كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋعا ٷلكەن كٷش سالىنۋدا. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىنا بٶلٸنگەن 1 تريلليون تەڭگە جاڭا جوبالاردى قايتا قارجىلاندىرۋعا, جەڭٸلدٸك شارتتارى مەن نەسيە بەرۋگە جۇمسالاتىن بولدى. بٸر جارىم ميلليوننان استام كەسٸپكەردٸڭ سالىقتار مەن مٸندەتتٸ تٶلەمدەر مەرزٸمٸ ۇزارتىلىپ, نەسيەسٸن قايتارۋ مەرزٸمٸن كەيٸنگە شەگەرۋ تٶتەنشە جاعداي كەزٸندەگٸ قىزمەتتەرٸ تۇرىپ قالعان كٸشٸ جەنە ورتا بيزنەسكە ٷلكەن كٶمەك بولىپ جاتىر.
ٷشٸنشٸدەن, ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىندا ەرەكشە ورىن الاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى باستى نازار اۋدارىلۋدا. پرەزيدەنت بٷگٸنگٸ كٷنٸ باستى مٸندەت ەگٸس ناۋقانىن ۋاقتىلى ٶتكٸزۋگە قاجەتتٸ جاعداي جاسالعانىن كٶرسەتتٸ. بۇل باعىتقا 200 ميلليارد تەڭگە, ونىڭ 70 ميللياردى تۇقىم ٶندٸرٸسٸن دامىتۋعا, تىڭايتقىش ساتىپ الۋعا بٶلٸنگەنٸ ديحاندار مەن شارۋا قوجالىقتارىنا كٶپ جەڭٸلدٸك بەرەتٸن بولدى.
سۇحباتتا ايتىلعان بانك جٷيەسٸن قولداۋ, تەڭگە باعامىن تۇراقتاندىرۋ, حالىقتى ازىق-تٷلٸكپەن, باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋدٸ جاقسارتۋ, سارابدال سىرتقى ساياسات جٷرگٸزۋ ارقىلى حالىقارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ سيياقتى ٶزەكتٸ مەسەلەلەر ەلٸمٸزدٸڭ ستراتەگييالىق دامۋىنىڭ باسىمدى باعىتتارىن ٸسكە اسىرۋدى ايقىن ايعاعىن كٶرسەتەدٸ.
مەملەكەت باسشىسى پاندەمييامەن كٷرەسٸپ جٷرگەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنە جاسالىپ وتىرعان قولداۋ-كٶمەك تۋرالى دا ناقتى ايتتى. تٶتەننەن كەلگەن ٸندەت دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە مەديتسينا عىلىمى سالاسىندا شەشٸمٸن كٷتكەن كٶپتەگەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ, دەرٸگەرلەرگە بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸك اياسىن كەڭەيتٸپ, ىنتالاندىرۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ قاجەت. ەكٸنشٸدەن, ەلٸمٸزدە مەديتسينالىق-بيولوگييالىق زەرتتەۋلەرگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنۋٸ تيٸس. وسىلاي دەگەن ق.توقاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ ايبىندى ەسكەرمەن بٸرگە مەملەكەتتٸڭ نەگٸزگٸ قالقانى, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ماڭىزدى بٸر سالاسى ەكەنٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.
سۇحباتتا بٸلٸم بەرۋ سالاسى دا نازاردان تىس قالمادى. پرەزيدەنت ەلٸمٸزدٸڭ وقۋ ورىندارى قاشىقتىقتان وقىتا باستاعان كەزدە كٶپتەگەن قيىندىققا تاپ بولعانىمىزدى ەسكە الدى. «تەلەساباق, ينتەرنەت-پلاتفورماداعى ساباقتار ۇيىمداستىرىلدى. جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار مۇعالٸمدەر مەن وقۋشىلاردى كومپيۋتەرمەن, موبيلدٸ ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋدە. وسىنىڭ نەتيجەسٸندە قاشىقتىقتان وقىتۋ قازٸر قالىپقا تٷستٸ», - دەدٸ پرەزيدەنت. وسى سٶزدەردٸڭ ارتىندا قاشىقتىقتان وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋداعى ۇستازداردىڭ, بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸ, سالانىڭ جەنە ايماق باسشىلارىنىڭ وراسان ەڭبەگٸ جاتقانى بەلگٸلٸ. سول سەبەپتٸ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ «شەكٸرتتەرٸنە قاشىقتان بٸلٸم بەرٸپ جاتقان ۇستازدار قاۋىمىنا ريزاشىلىق بٸلدٸرەمٸن» دەگەن سٶزدەرٸن بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ ايرىقشا ىنتامەن قارسى الدى. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى بۇل ريزاشىلىعى ۇستازداردىڭ بەكزات تا قادٸرلٸ ٸستەرٸنە بەرٸلگەن ٶتە جوعارى باعا عانا ەمەس حالقىمىزعا سول ەڭبەكتٸ باعالاۋدىڭ ٷلگٸسٸن كٶرسەتەدٸ. بٸز وسى باعالاۋ بارلىعىمىزعا وراسان جٸگەر بەرەتٸن كٷش ەكەنٸن اتاي كەلە, پرەزيدەنتٸمٸزگە زور العىسىمىزدى بٸلدٸرەمٸز.
مەملەكەت باسشىسى ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارى قاشىقتىقتان وقىتۋ ەدٸسٸن بٸرازدان پايدالانىپ كەلە جاتقانىن, سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا بٸزدە دە ونلاين جٷيەسٸن جەتٸلدٸرە تٷسۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ. يە, وسى ايتىلعان كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە بايلانىستى ەلٸمٸزدە تٶتەنشە جاعداي جارييالانعالى بەرٸ بٸزدٸڭ اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ دە ستۋدەنتتەرٸن ٷيلەرٸنە قايتارىپ, ولارمەن ونلاين دەرٸستەر ٶتكٸزۋدە. قاشىقتىقتان وقىتۋ جاعدايىندا وقۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ ساپالى جٷرگٸزٸلۋٸ بٸزدٸڭ باستى نازارىمىزدا. قازٸر الداعى سەسسييا مەن قورىتىندى ەمتيحانداردى تالاپ دەڭگەيٸندە ٶتكٸزۋگە تولىعىمەن ەزٸرلٸك جٷرگٸزٸلدٸ. سوندىقتان بٸز وقۋ جىلىنداعى بارلىق جوسپارلارىمىزدى تولىق اياقتايمىز.
پرەزيدەنت ٶتكەن جولعى مەلٸمدەمە جەنە وسى سۇحباتىندا ەلٸمٸزدەگٸ ينتەرنەت بايلانىسىن دامىتۋ جەنە جالپى «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنا ساپالى ٶزگەرٸستەر جاساپ ٸسكە اسىرۋ مٸندەتٸ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قۇزىرىندا بولاتىنىن ايتتى. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالاسىنىڭ ونىڭ ٸشٸندە بٸلٸم بەرۋدٸڭ (ەسٸرەسە قاشىقتىقتان وقىتۋدىڭ) دامۋىنا ەرەكشە ٷلەس قوساتىنى سٶزسٸز.
جالپى, مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتٸڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸنە بەرگەن سۇحباتىندا قازٸرگٸ تاڭدا ەل ٶمٸرٸنە قاتىستى قامتىلماعان مەسەلە كەمدە-كەم. مەسەلەنٸ قويا وتىرىپ,ونىڭ شەشٸمٸن بٸردەن ۇسىنعان پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ سٶزدەرٸ ەل دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭگە ارنالعان باعدارلاماسى ٸسپەتتٸ.
تاكير بالىقباەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى, پروفەسسور.
