«ٶزەنمۇنايگاز» اق كومپانيياسىندا مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ بٸرنەشە جىل قاتارىنان تٶمەندەپ كەلەدٸ. بۇل جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ ەكونوميكالىق بولاشاعىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى, سەبەبٸ بۇل كومپانييا بٸردەن-بٸر قالا قۇراۋشى كەسٸپورىن. قالانىڭ كٶپتەگەن تۇرعىندارى مۇناي-گاز سالاسىندا ەڭبەك ەتەتٸنٸ بەلگٸلٸ. مۇناي ٶندٸرٸسٸ ازايۋىنىڭ سەبەپتەرٸ مەن ولاردىڭ جويۋ جوسپارلارى جايلى Dalanews.kz ماتەريالىنان وقي الاسىز.
«ٶزەنمۇنايگاز» كومپانيياسى ٶزەن جەنە قاراماندىباس كەن ورىندارىندا مۇناي ٶندٸرۋمەن اينالىسادى. ول جەردە مۇناي XX عاسىردىڭ 1960-شى جىلدارىنان باستاپ يگەرٸلٸپ كەلەدٸ. 1961 جىلى 15 جەلتوقساندا ميحايل كۋلەبياكيننٸڭ بريگاداسى العاشقى مۇناي بۇرقاعىن العان. سول سەتتەن باستاپ ٶزەن كەن ورنىنىڭ, سونىمەن بٸرگە جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ دامۋ تاريحى باستاۋ الادى.
ال «ٶزەنمۇنايگاز» كومپانيياسىنىڭ تاريحى 1964 جىلى باستالدى دەۋگە بولادى. تاپ سول جىلى «ٶزەن» مۇناي-گاز ٶندٸرۋ كەسٸپشٸلٸگٸ قۇرىلدى. سونداي-اق مۇنايشىلاردىڭ بولاشاق قالاسى – جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۆاحتالىق جۇمىسشىلار عانا تۇراتىن ەلدٸ مەكەن كەڭەيٸپ, جاڭاٶزەندٸكتەردٸڭ بٸرنەشە ۇرپاعى ٶسٸپ-ٶنگەن قالاعا اينالدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا قالادا 100 مىڭنان اسا حالىق تۇرادى.
ٶكٸنٸشكە قاراي, جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ كەن ورىندارىندا مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ جىل سايىن تٶمەندەپ كەلەدٸ. 2023 جىلى «ٶزەنمۇنايگازدىڭ» مۇناي جەنە گاز كوندەنساتى ٶندٸرٸسٸ 4,3%-عا, ياعني 4,87 ملن تونناعا ازايدى. 2020 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 5 ملن 347 مىڭ توننا بولسا, 2021 جىلى 5 ملن 332 مىڭ تونناعا تٶمەندەدٸ. ال 2022 جىلى ودان دا از 5 ملن 096 مىڭ توننا مۇناي ٶندٸرٸلدٸ.
ٶندٸرٸستٸڭ تٶمەندەۋٸنە ماڭعىستاۋ اتوم ەنەرگييا كومبيناتى تاراپىنان (ماەك) ەلەكتر قۋاتىن اپاتتىق اجىراتۋلار مەن شەكتەۋلەر سەبەپ بولدى. ونىڭ ٷستٸنە «ٶزەنمۇنايگاز» كەن ورىندارى سارقىلعان. ەسكە سالا كەتسەك, بۇل جەردە مۇناي يگەرٸلە باستالعانىنا 60 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى.
قانداي شارا قولدانۋعا بولادى?
كومپانييا نەعۇرلىم مۇنايدى از ٶندٸرسە, سوعۇرلىم كٸرٸسٸ مەن تابىسى ازايادى. بۇل كومپانيياعا مۇناي ٶندٸرۋدٸ تيٸستٸ دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن جاڭا جابدىق پەن تەحنولوگييالارعا قاراجات سالۋعا كەدەرگٸ كەلدٸرەدٸ. وسىنىڭ سالدارىنان كەسٸپورىن مۇناي سەرۆيسٸنە جەنە باسقا قىزمەتتەرگە, سونداي-اق كٷندەلٸكتٸ شىعىستارعا جۇمسالاتىن شىعىندى ٶتەۋ ٷشٸن اقشا تابۋدىڭ باسقا امالدارىن ٸزدەۋگە تۋرا كەلەدٸ.
كومپانييادا 10 مىڭنان اسا ادام ەڭبەك ەتەدٸ. ال, مەردٸگەر ۇيىمداردىڭ جۇمىسشىلارىمەن بٸرگە ساناساق, «ٶزەنمۇنايگاز» كەن ورىندارىنا جۇمىلدىرىلعان جۇمىس كٷشٸ 20 مىڭ ادامنان اسۋى مٷمكٸن. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, «ٶزەنمۇنايگاز» مەكەمەسٸندە ەڭبەك رەسۋرستارى كٶپ شوعىرلانعان, ياعني قىزمەتكەرلەر شتاتى تىم ٷلكەن. مەسەلەن, «ٶزەنمۇنايگازدىڭ» بٸر قىزمەتكەرٸ تەۋلٸگٸنە 5 باررەلگە جۋىق مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن ٶندٸرەدٸ (ٶندٸرٸس 365 كٷن ٷزبەي جٷرگٸزٸلگەن بولسا). ال شەتەل كومپانييالارىنىڭ بٸر جۇمىسشىسى تەۋلٸگٸنە 15-20 باررەل ٶندٸرەدٸ.
ٶندٸرٸستٸڭ تٶمەندەۋٸن توقتاتۋ ٷشٸن 2023 جىلى «ٶزەنمۇنايگاز» كومپانيياسى ٶزەن جەنە قاراماندىباس كەن ورىندارىن وڭالتۋ جوباسىن قولعا الدى. ول ٷشٸن قازاقستاننىڭ ٷكٸمەتٸ «ٶزەنمۇنايگازعا» سالىناتىن پايدالى قازبالاردى ٶندٸرۋ سالىعىن تٶمەندەتتٸ. ٷنەمدەلگەن قارجى وڭالتۋ شارالارىنا جۇمسالاتىن بولادى.
«ٶزەنمۇنايگازدىڭ» مۇناي ٶندٸرٸسٸنەن باسقا دا مەسەلەسٸ بار. مۇناي سەرۆيس كومپانييالارىنىڭ جۇمىسشىلارى ۇلتتىق كومپانييانىڭ شتاتىنا الۋدى تالاپ ەتكەنٸنە بٸرنەشە جىل بولدى. الايدا كومپانييا شتاتىن ودان ەرٸ كەڭەيتە المايدى, ەيتپەسەكەسٸپورىن بٸرنەشە جىلدان كەيٸن-اق جابىلىپ قالۋى ەبدەن مٷمكٸن.
