Freedom Inside '26

جاڭا اتازاڭداعى باسىم باعىت - ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋدى كٷشەيتۋ

جاڭا اتازاڭداعى باسىم باعىت - ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋدى كٷشەيتۋ

دەل قازٸرگٸ سەتتە قازاقستان دامۋ جولىندا اسا ماڭىزدى كەزەڭدٸ باسىنان ٶتكەرۋدە. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ۇسىنعان كونستيتۋتسييالىق رەفورمالار مەملەكەتتٸك جٷيەنٸ جاڭعىرتۋعا, دەموكراتييا دٸڭگەگٸن نىعايتۋعا, ەدٸل جەنە اشىق باسقارۋدى دامىتۋعا دەگەن بارشامىزدىڭ تالاپ-تٸلەگٸمٸزدٸ ايعاقتايدى. كونستيتۋتسييا ەرقاشان قوعامدىق ٶمٸردٸڭ نەگٸزٸ بولدى جەنە سولاي بولىپ قالا بەرەدٸ. ول ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن بەكٸتەدٸ, باسقارۋ قاعيداتتارىن انىقتايدى جەنە ەلدٸڭ دامۋىنىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ باعىتتارىن بەلگٸلەيدٸ. سوندىقتان, نەگٸزگٸ زاڭعا ەنگٸزٸلگەن كەز كەلگەن ٶزگەرٸستٸڭ ماڭىزى ەرەكشە جەنە ول تەك ساياسي سالاعا عانا ەمەس, قوعامنىڭ ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق جەنە گۋمانيتارلىق سالالارىنا دا ەسەر ەتەدٸ.

وسىنداي ٶزگەرٸستەردٸ كٶزدەيتٸن  رەفورما 2026 جىلدىڭ 15 ناۋرىزىنا جوسپارلانعان جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمدا تالقىعا  ۇسىنىلىپ جاتىر. بۇل ازاماتتارعا دەگەن سەنٸمدٸ كٶرسەتەدٸ جەنە ەل بولاشاعى حالىقتىڭ تٸكەلەي قاتىسۋىمەن ايقىندالاتىنىنا دەلەل. رەفەرەندۋم ەربٸر قازاقستاندىق ٷشٸن  ۇستانىمىن بٸلدٸرۋگە جەنە مەملەكەتتٸڭ ودان ەرٸ دامۋىنا ٷلەس قوسۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مەنٸڭ ويىمشا, بۇل رەفورمالار زاڭ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى جەنە ٷكٸمەتتٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ باستى ورىندا تۇراتىن جاڭا مەملەكەت قۇرۋعا دەگەن ۇمتىلىستىڭ بەلگٸسٸ.  بۇل جاي عانا قۇقىقتىق قۇجاتقا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ ەمەس. ول – مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە قوعامنىڭ ەر مٷشەسٸ ٶزٸن بەلسەندٸ جەنە قۇندى سەزٸنۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان قادام. سول سەبەپتٸ دە رەفورمالاردى ساراپشىلاردىڭ, عىلىمي قاۋىمداستىق ٶكٸلدەرٸنٸڭ جەنە مٷددەلٸ ازاماتتاردىڭ قاتىسۋىمەن جارييا جەنە اشىق تالقىلاۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل ٷكٸمەتتٸڭ حالىقتى تىڭداپ, ٶزگەرٸستەردٸڭ قاجەتتٸلٸگٸن تٷسٸنٸپ وتىرعانىن ايعاقتايدى.

عىلىم جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتەتٸن ادام رەتٸندە, ەلٸمٸزدٸڭ تاريحىندا العاش رەت جاڭا كونستيتۋتسييا جوباسىندا ادامي كاپيتالدى, بٸلٸم بەرۋدٸ, عىلىمدى جەنە يننوۆاتسييانى دامىتۋعا مەملەكەتتٸك قىزمەتتٸڭ ستراتەگييالىق باعىتتارى رەتٸندە باسا نازار اۋدارىلعانىنا اسا قۋانىشتىمىن. بۇل قاعيداتتاردى نەگٸزگٸ زاڭدا بەكٸتۋ عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ قولداۋ, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن نىعايتۋ جەنە زاماناۋي تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ ٷشٸن بەرٸك قۇقىقتىق نەگٸز جاسايدى. بۇل ەسٸرەسە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ەلدٸڭ ٸلگەرٸلەۋٸمەن بايلانىستى كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ جولىندا كٷن سايىن ەڭبەك ەتەتٸن عىلىمي جەنە مەديتسينالىق مەكەمەلەر ٷشٸن اسا ماڭىزدى. كونستيتۋتسييادا عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ ماڭىزىن كٶرسەتۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىرۋدا بٸلٸمگە, يننوۆاتسيياعا جەنە ەربٸر ازاماتتىڭ كەسٸبي ەلەۋەتٸن دامىتۋعا ارقا سٷيەيتٸنٸن بايقاتادى.

سونىمەن قاتار, جاڭا كونستيتۋتسييا قۇقىقتى شەكتەۋ مەن ونى جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن, سونىڭ ٸشٸندە ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا قامقورلىقتى قورعاۋدى باسىم باعىت رەتٸندە كٷشەيتەدٸ, سونداي اق ادامنىڭ قادٸر-قاسيەتٸ مەن جەكە باسىنا قول سۇقپاۋدى قۇرمەتتەۋگە بەرٸلەتٸن كەپٸلدٸكتەردٸ نىعايتادى.

پرەزيدەنتتٸڭ ەلدٸ جاڭارتۋعا جەنە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ساياساتى قازاقستاننىڭ ەڭ الدىمەن ادامعا باعىتتالعان, تۇراقتى, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ مەملەكەت رەتٸندە دامۋىنا جاعداي جاسايدى. بۇل مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردە جۇمىس ٸستەيتٸن جەنە بولىپ جاتقان ٶزگەرٸستەردٸڭ ازاماتتاردىڭ ٶمٸرٸنە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن كٷن سايىن كٶزٸمەن كٶرٸپ جٷرگەن بەرٸمٸز ٷشٸن ماڭىزدى. مەن قولعا الىنعان  رەفورمالاردى قولدايمىن جەنە ولاردى اسا ماڭىزدى قادام دەپ باعالايمىن. بۇل – عىلىمدى, بٸلٸمدٸ دامىتۋدى جەنە ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنا قامقورلىق جاساۋدى مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدىرعان ەدٸلەتتٸ, قۋاتتى جەنە جاڭا قازاقستانعا اپاراتىن جول.

قر ۇفعو ديرەكتورى - مەلٸك ەدەنوۆ