قازاقستان گيننەستٸڭ رەكوردتار كٸتابىندا تەڭٸزگە شىعا المايتىن ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ مەملەكەت رەتٸندە تٸركەلگەن. بۇل ەلٸمٸزگە قاتىستى جالعىز جەتٸستٸك ەمەس.
الايدا مۇنداي رەكوردتار نە ٷشٸن جەنە كٸم ٷشٸن قويىلادى دەگەن زاڭدى سۇراق تا تۋىندايدى. مۇنىڭ ەلگە پايداسى بار ما, ەلدە جاي عانا ۋاقىتشا جاڭالىق پا? Dalanews.kz تٸلشٸسٸ ەلدە ورناتىلعان رەكوردتارعا شولۋ جاساپ, جۋرناليست ەرٸ قوعام بەلسەندٸسٸ گٷلبانۋ ەبەنوۆانىڭ وسى تۇرعىداعى ويىن بٸلدٸ.
عارىشكەر
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش عارىشكەرٸ توقتار ەۋبەكٸروۆ 1989 جىلدىڭ 1 قاراشاسىندا اۆياتسييا تاريحىنا التىن ەرٸپپەن جازىلعان ەرلٸك جاسادى. ول العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ "ميگ-29ك" رەاكتيۆتٸ ۇشاعىن اۆياتاسۋشى كرەيسەردٸڭ الاڭقايشاسىنا اسا شەبەرلٸكپەن قوندىردى. ەلەم نازارى "تبيليسي" كرەيسەرٸنەن جاڭا ەدٸسپەن ۇشاق كٶككە كٶتەرٸلگەن سەتكە اۋدى.
بۇل ەدٸس بويىنشا ۇشاق ترامپلين سەكٸلدٸ الاڭقايدان تٶمەن قاراي سەرپٸلە تٷسٸپ, ساناۋلى سەكۋندتار ٸشٸندە اسپانعا كٶتەرٸلۋٸ تيٸس ەدٸ. بٸر سەتكە دە كٸدٸرسە, تەڭٸز تٷبٸنە قۇلاۋ قاۋپٸ بولدى. توقتار ەۋبەكٸروۆ شەبەرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا ەرٸ قۇلديلاپ, ەرٸ كٶتەرٸلۋ مانەۆرٸن سەتتٸ ورىندادى. اۆياتسييا تاريحىندا تۇڭعىش رەت جٷزەگە اسقان بۇل تەسٸل قازاق ۇشقىشىنىڭ ەسٸمٸن گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەنگٸزدٸ.
فوتو: قازاقپارات
ال تالعات مۇساباەۆ بٸر اي ٸشٸندە اشىق عارىشتا بەس رەت (جالپى ۇزاقتىعى – 30 ساعات 8 مينۋت) بولعانى ٷشٸن رەكوردتار كٸتابىنا ەندٸ. ونىڭ عارىش ساپارلارىنىڭ بٸرٸندە عاجايىپ جاعداي ورىن الدى. عارىشكەردٸڭ ايتۋىنشا, اشىق عارىشقا شىققان سەتتە كەمەگە بەكٸتەتٸن تەتٸگٸ اجىراپ كەتكەن. سول كەزدە ول كەمەدەن الشاقتاپ, ەندٸ قايتىپ ورالمايتىن سەتكە تاياعاندا, بەلگٸسٸز بٸر كٷش ونى اجال اۋزىنان امان الىپ قالعان.
ەڭ كٸشكەنتاي دومبىرا
قىتايداعى ەتنيكالىق قازاق بولاتبەك كەرٸمحانۇلى 2012 جىلى ەلەمدەگٸ ەڭ كٸشكەنتاي دومبىرانى ويلاپ جاساعان. ۇزىندىعى نەبەرٸ 45 مم, ەنٸ 14 مم بولاتىن بۇل ەرەكشە تۋىندىسى ٷشٸن ول گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەنگٸزٸلدٸ.
فوتو: ازاتتىق
1111 مەتر قازى
قىتاي ازاماتى جارقىن بارماقۇلى قازىنى "قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق تاعامى" رەتٸندە گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەنگٸزگەن. ول جالپى ۇزىندىعى 1111 مەتر بولاتىن قازىنى جاساۋ ٷشٸن 44 جىلقىنىڭ ەتٸن پايدالانعان. سالماعى 4572 كەلٸگە جەتكەن بۇل تاعام ديامەترٸ 6,5 مەتر الىپ تاباققا قويىلعاندا, اينالما قاباتى 71 قاتار بولىپ شىعىپ, بيٸكتٸگٸ 4 مەترگە دەيٸن كٶتەرٸلگەن.
فوتو: اشىق دەرەككٶزدەن
اسا اۋقىمدى قازىنىڭ تەك 10 مەترٸ عانا اۋكتسيوندا ساتىلدى. "گيننەسس كٸتابىنا ەنگەن قازاقستاندىق رەكوردتار" ماقالاسىنداعى دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, ونى "سايا" ٶنەر مەكتەبٸنٸڭ ديرەكتورى, جاس اعارتۋشى باعدانا ەدٸلقانقىزى شامامەن 20 مىڭ دوللارعا ساتىپ العان.
دومبىرا ساباعى
نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸندە ٶتكەن دومبىرا ساباعى – ەلەمدە تۇڭعىش رەت بٸر مەكتەپتٸڭ مىڭعا جۋىق وقۋشىسى ۇلتتىق اسپاپتى مەڭگەرٸپ, بٸرگە كٷي ورىنداعان ەرەكشە وقيعا بولىپ تاريحتا قالدى. بۇل اۋقىمدى دومبىرا ساباعىن قوسىمشا بٸلٸم بەرۋ پەداگوگٸ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن مەدەنيەت قايراتكەرٸ ايتجان توقتاعان باسقاردى.
Baribar.kz تاراتقان مەلٸمەتكە سەيكەس, گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنىڭ تالاپتارىنا ساي ساباقتى 25-تەن استام ستيۋارد پەن ەكٸ كۋەگەر باقىلادى. تەۋەلسٸز ستيۋاردتار ەرقايسىسى 50 قاتىسۋشىدان قۇرالعان توپتارعا جاۋاپتى بولدى. ال كۋەگەرلەر GWR-دٸڭ سەنٸمدٸ ٶكٸلٸ رەتٸندە رەكوردتىڭ تٸركەلۋٸن جەنە بارلىق تالاپتاردىڭ تولىق ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتتٸ.
تٷيە كٶتەرۋ
"Qazaq titan" دەگەن لاقاپ اتپەن تانىلعان قازاقستاندىق سترونگمەن المات جۇمانوۆ تاعى بٸر رەكورد ورناتىپ, ەسٸمٸن گيننەسس كٸتابىنا ەنگٸزدٸ.
قاجىمۇقان اتانىپ كەتكەن سپورتشى ارقاسىنا سالماعى 280 كەلٸ تٷيەنٸ كٶتەرٸپ, سونداي-اق جالپى سالماعى 4 توننا 68 كەلٸنٸ قۇرايتىن ٷش كٶلٸكتٸ 13 مەتر قاشىقتىققا دەيٸن سٷيرەگەن. مۇنداي نەتيجەگە جەتۋ ٷشٸن المات جۇمانوۆ بٸر اي بويى ارنايى دايىندىقتان ٶتكەن.
حان شاتىر
استانادا ورنالاسقان "حان شاتىر" ويىن-ساۋىق جەنە ساۋدا ورتالىعى دا گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەندٸ. بيٸكتٸگٸ 150 مەتردٸ قۇرايتىن بۇل عيمارات ەلەمدەگٸ ەڭ بيٸك شاتىر رەتٸندە تٸركەلگەن.
قارا جورعا بيٸ
2011 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا ەل جاستارى جاپپاي "قارا جورعا" بيٸن بيلەپ, ەرەكشە فلەشموب ۇيىمداستىردى. قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان بۇل شارا كەيٸن گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەنگٸزٸلدٸ.
وسىلايشا تەۋەلسٸزدٸك قۇرداستارى ەلٸمٸزدٸڭ اتىن ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ايشىقتايتىن تاعى بٸر قازىنا ارقىلى تانىتتى. استاناداعى "حان شاتىر" ورتالىعىندا ٶتكەن بۇل بي فلەشموبىنا 399 جاس قاتىستى.
10 مىڭ ليتر قىمىز – ەلەمدٸك رەكورد
2019 جىلى قازاقستاندا قىمىز پٸسۋدەن تەڭدەسٸ جوق رەكورد ورناتىلدى. اۋقىمدى شارا قاراعاندى وبلىسىندا جاڭاارقا اۋدانىنىڭ 90 جىلدىعى مەن سەكەن سەيفۋلليننٸڭ 125 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلدى.
بۇل وقيعاعا 12 اۋىل مەن 2 كەنتتەن جينالعان 1000 ادام قاتىستى. ولار بٸر مەزەتتە 1000 كٷبٸدە 10 مىڭ ليتر قىمىز دايىندادى.
گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنىڭ ٶكٸلٸ يۋدەلكيس دياس سول كەزدە:
"مەن بۇل رەكوردتى تٸركەۋ ٷشٸن كۋبادان ارنايى كەلدٸم. كٶلەمٸ, قاتىسۋشىلار سانى جەنە قولدانىلعان ىدىس بەرٸ ەسەپكە الىندى. ەلەمدە تٷرلٸ رەكوردتار بار, بٸراق مۇندايدى العاش رەت كٶرٸپ تۇرمىن. بارلىعىن تەكسەرٸپ, ٶلشەپ الدىق. بٸر ايدىڭ ٸشٸندە نەتيجە رەسمي سايتىمىزدا جارييالانادى", - دەگەن ەدٸ.
ۇلتتىق كيٸم
بيىل 22 ناۋرىزدا اقتاۋ قالاسىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق كيٸمٸن كيگەن 5000 ادام جينالىپ, "قازاق ۇلتتىق كيٸممەن ەڭ كٶپ ادام جينالىسى" نوميناتسيياسى بويىنشا گيننەسس رەكوردىن ورناتتى. رەكورد ورناتۋ رەسٸمٸ كاسپيي تەڭٸزٸ جاعالاۋىندا ٶتتٸ. الدىن الا تٸركەلگەن قاتىسۋشىلار ارنايى دايىندالعان الاڭعا جينالىپ, ۇلىبريتانييادان كەلگەن گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنىڭ رەسمي ٶكٸلدەرٸ ەسەپ جٷرگٸزدٸ. بٸرنەشە ساعاتقا جالعاسقان ساناۋ قورىتىندىسىندا بارلىق تالاپتاردىڭ تولىق ورىندالعانى راستالىپ, قازاقستاننىڭ جاڭا ەلەمدٸك رەكورد يەسٸ اتانعانىن دەلەلدەيتٸن سەرتيفيكات تابىستالدى.
فوتو: gov.kz
وسىلايشا قازاقتىڭ ۇلتتىق كيٸمٸ گيننەسس رەكوردتار كٸتابىنا ەنگٸزٸلدٸ.
قوس تۇلپاردىڭ ٷستٸندە شاباتىن جٸگٸت
ايتا كەتەيٸك, 20 قىركٷيەكتە الماتى يپپودرومىندا ەرنار جاسۇزاق ەكٸ تۇلپاردىڭ ٷستٸندە تۇرىپ, ساعاتىنا 60 شاقىرىم جىلدامدىقپەن ەكٸ شاقىرىم جٷرٸپ جاڭا رەكورد ورناتپاق.
ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ جۋرناليست گٷلبانۋ ەبەنوۆا مۇنداي رەكوردتار پيار ٷشٸن جاسالادى دەپ ەسەپتەيدٸ.
"بٸر جاعىنان حالىقتىڭ مەدەني بولمىسىنا – قازاقتارعا نازار اۋدارتۋ, دەستٷردٸ كٶرسەتۋ جاقسى. بٸراق دەستٷرگە نازار اۋدارىپ, ونى ەسكە سالۋ ٷشٸن رەكورد ورناتۋدىڭ مۇنداي جولى دۇرىس ەمەس سيياقتى. بۇل – جاي عانا كٶزبوياۋشىلىق, رەكورد ٷشٸن جاسالعان ەرەكەت.
مىسالى, مىڭداعان دومبىراشى الاڭعا جينالىپ كٷي تارتقاندا, ول ماعان قىزىق ەرٸ ەسەرلٸ بولىپ كٶرٸندٸ. بۇل – ەدەمٸ كٶرٸنٸس ەرٸ ۇلتتىق مۋزىكامىزدى, جاس مۋزىكانتتاردى جەنە, ەرينە, دومبىرامىزدى پاش ەتۋدٸڭ جولى. بالالار دايىندالادى, ەڭبەك سٸڭٸرەدٸ – بۇل ەرٸ ەدەمٸ, ەرٸ مازمۇندى شارا", - دەيدٸ جۋرناليست.
گٷلبانۋ ەبەنوۆا تاماققا قاتىستى قويىلاتىن رەكوردتارعا دا ٶز كٶزقاراسىن بٸلدٸردٸ.
"ال تاماققا قاتىستىسى مٷلدەم باسقاشا. بۇل ۇلتتىق اسحانانى كٶرسەتۋ ەمەس, دەستٷردٸ ەسكە سالاتىن ٸس-شارا دا ەمەس. قازاق حالقىندا مۇنداي دەستٷر بولماعان. كەرٸسٸنشە, ىسىراپ بولىپ ەسەپتەلەدٸ. ەڭ ٷلكەن باۋىرساق نە شۇجىق جاساۋ ٷشٸن توننا-توننا ۇن, ەت, پيياز جەنە باسقا دا ٶنٸمدەر كەتەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە بۇل – تاعام, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق تالاپتار ساقتالا ما, جوق پا دەگەن سۇراق تۋادى. قۇرامىنىڭ تەپە-تەڭدٸگٸ دۇرىس پا? ەلدە مەتر قۋالاپ جٷرٸپ, قولدارىنا تٷسكەننٸڭ بەرٸن سالا بەرە مە?", - دەيدٸ جۋرناليست.
گٷلبانۋ ەبەنوۆا "رەكورد ورناتۋ ٷشٸن جاسالعان تاعام قايدا جٸبەرٸلەدٸ?" دەگەن سۇراق قويدى.
"حالىققا تاراتا ما? وندا ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ كٷمەندٸ, مىسالى, فەستيۆالگە قاتىسقاندار ۋلانىپ قالۋى مٷمكٸن. سوندا بۇل – بٸر سەتتٸك ەسەر عانا: رەكورد سول مەزەتتە تاڭعالدىرادى, بٸراق ۇزاق مەرزٸمدٸ پايداسى جوق. بۇل – ىسىراپ پەن پايداسى جوق شارا. بٸر رەكورد ٷشٸن توننالاعان ازىق-تٷلٸك رەسۋا بولادى. ەگەر ولاردى قايىرىمدىلىققا تاراتپاسا, بۇل اشىقتان-اشىق ىسىراپ بولىپ كٶرٸنەدٸ", - دەيدٸ ول.
جۋرناليست ودان دا سول توننا ەت پەن ۇندى مۇقتاجدارعا, كٶپبالالى وتباسىلارعا نەمەسە زەينەتكەرلەرگە تاراتسا, ەلدەقايدا پايدالى بولار ەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ.
“قوعامدا ەتتٸ مٷلدەم ساتىپ الا المايتىندار بار. ولار ونى تەك مەرەكە سايىن كٶرەدٸ. قازٸر ەت قىمباتتاپ كەتتٸ, كٶپتەگەن جالعىزباستى قارييالار ەت, ۇن, كٶكٶنٸس ساتىپ الۋعا شاماسى كەلمەيدٸ. ەگەر وسىنداي رەكورد جاسالسا – مىسالى, "3 توننا ەتتٸ قارتتارعا تەگٸن تاراتتىق" دەگەن پايدالى ەرٸ مەندٸ رەكورد بولار ەدٸ. بۇل ەرٸ پيار, ەرٸ مۇقتاجدارعا كٶمەك", - دەيدٸ مامان.
گٷلبانۋ ەبەنوۆا رەكوردتار تەز ۇمىتىلادى, ال جاڭالىق ٷشٸن سونداي بٸر كٷندٸك اكتسييا جاساعانشا, مۇقتاجدارعا كٶمەك بەرگەن ەلدەقايدا پايدالى دەيدٸ.
“نەمەسە اۋىل حالقىنا, مەكتەپتەرگە, اۋرۋحانالارعا, بالالارعا قاجەت دٷنيەلەردٸ سىيلاۋ – مٸنە, ناعىز رەكورد سول بولار ەدٸ. بۇل جاعدايدا ەلەۋمەتتٸك ەسەر دە, كومپانييانىڭ يميدجٸ دە ارتادى. ٶيتكەنٸ ونداي رەكوردتاردى ۇيىمداستىرۋشىلار تەك پيار ٷشٸن عانا ەمەس, ناقتى قوعامعا پايداسى بار ٸس جاسايدى. مىسالى, 2 توننا باۋىرساق پٸسٸرٸپ, ونى بالالارعا, زەينەتكەرلەرگە, بالالار ٷيلەرٸنە تەگٸن تاراتسا – بۇل شىن مەنٸندە قوعامعا يگٸلٸكتٸ ٸس بولار ەدٸ", - دەيدٸ جۋرناليست.
ول كەز كەلگەن ٸستە اقىلعا قونىمدىلىقتى, پراكتيكالىقتى جەنە قوعامعا پايدالى بولۋىن قولدايتىنىن جەتكٸزدٸ.
“بٸر كٷندٸك جاڭالىق ٷشٸن, رەكوردتار كٸتابىنا كٸرۋ ٷشٸن ىسىراپ جاساۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ەسٸرەسە تاماققا قاتىستى بولسا, مەن تاعامدى "كۋلتكە" اينالدىرۋعا قارسىمىن. ال ەگەر رەكورد رۋحاني, زيياتكەرلٸك نەمەسە ماتەريالدىق ەمەس سالادا بولسا, وندا مەن مۇنى قۇپتايمىن جەنە قازاقستاننىڭ ەلەم الدىنداعى يميدجٸن كٶتەرەتٸن وسىنداي باستامالاردى قولدايمىن", - دەيدٸ جۋرناليست.
