قازاقستاندا عىلىم سالاسىنا بٶلٸنەتٸن قارجى بٸرنەشە ەسە ارتقانىمەن, ونىڭ ٶندٸرٸس پەن ەكونوميكاعا بەرٸپ وتىرعان ناقتى نەتيجەسٸ ەلٸ دە ماردىمسىز. جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ تٶراعاسى ەليحان سمايىلوۆ قۇرىلتايدا جاساعان بايانداماسىندا وسى سالاداعى بٸرقاتار جٷيەلٸ مەسەلەنٸ اتادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ونىڭ دەرەگٸنشە, 2022-2025 جىلدارى عىلىمدى قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ 122 ملرد تەڭگەدەن 262 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ٶسكەن. الايدا عىلىمي شىعىنداردىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمدەگٸ ٷلەسٸ جوسپارلانعان 1 پايىزعا جەتپەي, نەبەرٸ 0,16 پايىزدى قۇراعان.
«قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ۇلعايعانىمەن, تيٸستٸ تەحنولوگييالىق نەتيجە بولعان جوق. بۇل عىلىمنىڭ مەملەكەتكە تەۋەلدٸ ەكەنٸن جەنە بيزنەس تاراپىنان سۇرانىستىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸن كٶرسەتەدٸ», – دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن بٶلٸنەتٸن قاراجاتتىڭ ٷلەسٸ 55 پايىزدان 82 پايىزعا دەيٸن ارتقان. ال تەجٸريبەلٸك-كونسترۋكتورلىق ەزٸرلەمەلەردٸڭ ٷلەسٸ كەرٸسٸنشە 13 پايىزدان 5 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەگەن.
بۇعان دەيٸن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا عىلىمعا قوماقتى قارجى بٶلٸنگەنٸمەن, ونىڭ حالىققا تيگٸزٸپ وتىرعان ناقتى پايداسى بايقالمايتىنىن سىنعا العان ەدٸ.
«ٶزٸمٸزدٸ الداۋدىڭ نە قاجەتٸ بار? عىلىم بار سيياقتى, بٸراق ونىڭ ناقتى پايداسىن كٶرمەي وتىرمىز. ماعان ٷش مىڭنان استام قولدانبالى عىلىمي جوبانىڭ تەك 193-ٸ عانا كوممەرتسييالاندىرۋعا لايىق دەپ تانىلعانى, ال نارىققا بار-جوعى 29 جوبا شىققانى باياندالدى. ٶكٸنٸشكە قاراي, يندۋستريياعا ەسەرٸ, قايتارىمى ٶتە از», – دەگەن ەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
اۋديت عىلىم سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ تۇراقسىز ەكەنٸن دە كٶرسەتكەن. 2021–2025 جىلدارى قولدانىستا بولعان تٶرت باعدارلامالىق قۇجاتتىڭ ٷشەۋٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتىلعان. عىلىمي زەرتتەۋلەرگە جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ جٸٶ-دەگٸ جوسپارلى ٷلەسٸ 2 پايىزدان 0,5 پايىزعا, ال زەرتتەۋشٸلەر سانىنىڭ ٶسۋ كٶرسەتكٸشٸ 50 پايىزدان 7 پايىزعا دەيٸن قىسقارتىلعان.
«عىلىم جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق بايانداما ٸس جٷزٸندە توقتاتىلعان. ال عىلىم اكادەميياسىنىڭ ماتەريالدارىن جەنە فورسايتتىق زەرتتەۋلەردٸ مٸندەتتٸ تٷردە قاراۋ جەنە ٸسكە اسىرۋ تەتٸگٸ جوق», – دەدٸ جوعارى اۋديتورلىق پالاتا تٶراعاسى.
عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداۋدا دا كەمشٸلٸكتەر انىقتالعان. 2025–2027 جىلدارعا جەتٸ باسىمدىق پەن 153 مامانداندىرىلعان باعىت بەكٸتٸلگەن. سمايىلوۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, باعىتتاردىڭ تىم كٶپ بولۋى كەز كەلگەن زەرتتەۋدٸ باسىم جوبا رەتٸندە ۇسىنۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«باسىمدىقتاردىڭ مەنٸ – مٸندەتتەردٸ ناقتى ٸرٸكتەۋ. ٶيتكەنٸ مەملەكەتتٸڭ ولارعا جۇمسايتىن رەسۋرستارى شەكتەۋلٸ», – دەدٸ ول.
جوعارى اۋديتورلىق پالاتا عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرمالاردىڭ مازمۇنىنا دا نازار اۋدارعان. مۇنداي قۇجاتتاردا كٷتٸلەتٸن نەتيجە, ونى تەكسەرۋ تالاپتارى جەنە ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋ جولدارى انىق جازىلۋعا تيٸس. بٸراق كەيبٸر تاپسىرمادا بۇل تالاپتار تولىق كٶرسەتٸلمەگەن.
«عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرما تٷپكٸلٸكتٸ نەتيجەنٸ, تەكسەرۋ پارامەترلەرٸن جەنە ەنگٸزۋ تەتٸكتەرٸن قامتيتىن ناقتى باسقارۋ تاپسىرماسى بولۋى كەرەك. الايدا بٸرقاتار جاعدايدا تاپسىرمالار جالپىلاما ەزٸرلەنٸپ, نەتيجەسٸ مەن ونى باعالاۋ ٶلشەمدەرٸ جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە ناقتىلانباعان», – دەدٸ سمايىلوۆ.
اۋديت قورىتىندىسىندا 2023–2025 جىلدارى بەكٸتٸلگەن 393 عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرمانىڭ 149-ى ورىندالماعانى بەلگٸلٸ بولدى. بۇل جوبالارعا جالپى كٶلەمٸ 67 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار 2025 جىلعى اۋديتتەن كەيٸن سالاداعى بٸرقاتار مەسەلەنٸ رەتتەۋ جۇمىستارى باستالعان. ٷكٸمەتكە سەگٸز ۇسىنىم, ال تەكسەرٸلگەن مەكەمەلەرگە 88 تاپسىرما بەرٸلگەن. قازٸر ولاردىڭ جارتىسىنان استامى ورىندالعان.
