Freedom Inside '26

عالىمدار بولاشاقتا جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاي الا ما? قازاقستاندىق اكادەميك جاۋاپ بەردٸ

عالىمدار بولاشاقتا جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاي الا ما? قازاقستاندىق اكادەميك جاۋاپ بەردٸ
Dalanews.kz كوللاجى (ۆيدەو كادرى, ياندەكس كارتا)

كٶكتەم مەن جازدا جامبىلدىقتار ەكٸ مەرتە ٸرٸ جەر سٸلكٸنٸسٸن سەزدٸ. 28 ناۋرىزدا تٷندە جامبىل وبلىسىنىڭ بٸرقاتار اۋدانى مەن تاراز قالاسىندا جەر سٸلكٸنٸسٸ تٸركەلدٸ, كٷشٸ 5 بالعا جەتتٸ. كٷنٸ كەشە تاعى دا بٸر جەر سٸلكٸنٸسٸ تٸركەلدٸ, ال ونىڭ كٷشٸ 6 بالعا دەيٸن جەتتٸ. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جەر سٸلكٸنگەن سەتتٸڭ تٷرلٸ ۆيدەولارى تاراپ جاتىر. عالىمدار بۇل قۇبىلىستى ەرتە بولجاي الا ما? قازاقستاندىق عالىم وسى جەنە ٶزگە دە ساۋالدارعا جاۋاپ بەردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ەلەمدە سىرى اشىلماعان, جۇمباعى شەشٸلمەگەن قۇبىلىس كٶپ. سونىڭ بٸرٸ - جەر سٸلكٸنٸسٸ. ەلٸ كٷنگە عالىمدار جەر سٸلكٸنٸسٸن الدىن الا بولجاۋ تەسٸلٸن ويلاپ تاپقان جوق. 

بەلگٸلٸ عالىم, اكادەميك, عىلىم دوكتورى, وقۋلىقتاردىڭ اۆتورى, سەيسمولوگييا ينستيتۋتىنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى تاڭاتقان اباقانوۆ Tengrinews.kz-كە بەرگەن سۇحباتىندا "ادامزات كٷندەردٸڭ كٷنٸندە جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاي الا ما?" دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن.

"جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاۋ – بٷكٸل ادامزات ٷشٸن اسا ماڭىزدى مەسەلە. بۇل سالادا عىلىمي كٶزقاراس پەن ناقتى تەورييالار تەك 1900 جىلى جاپونييا عالىمدارىنىڭ ەڭبەگٸمەن قالىپتاسا باستادى. ياعني بار بولعانى 125 جىل عانا ٶتتٸ. بۇل تۇرعىدا مەديتسينا سالاسىن مىسالعا كەلتٸرۋگە بولادى. 1967 جىلى كەيپتاۋندا (وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسى) حيرۋرگ العاش رەت 25 جاستاعى ەيەلدٸڭ جٷرەگٸنە سەتتٸ وتا جاسادى. ول كەزدە بۇل مەديتسينا ٷشٸن سەنساتسييالىق وقيعا بولدى, كٶپشٸلٸك ونى كەزدەيسوقتىققا بالاپ, "مٷمكٸن ەمەس" دەپ سەنبەگەن. ال بٷگٸندە استانادا جٷرەككە جٷزدەگەن وتا سەتتٸ جاسالىپ جاتىر. مەلٸمەتتەردٸ جيناپ, ولاردى تالداپ, ناقتى قورىتىندى جاساۋ عالىمداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸندە. بۇل ۋاقىتتى تالاپ ەتەدٸ, ٶيتكەنٸ جەر – تٸرٸ ورگانيزم سەكٸلدٸ", – دەپ تٷسٸندٸردٸ عالىم.

"الماتىدا الداعى 10 جىلدا جويقىن, 10 بالدىق جەر سٸلكٸنٸسٸ بولا ما?" دەگەن ساۋالعا اكادەميك بىلاي جاۋاپ بەردٸ:

"مۇنداي سۇراققا ەشبٸر عالىم ناقتى جاۋاپ بەرە المايدى. "يە, بولادى" نەمەسە "جوق, بولمايدى" دەپ نىق ايتۋ – تەك پسيحولوگييالىق اۋىتقۋى بار ادامنىڭ ەرەكەتٸ بولار ەدٸ", - دەيدٸ ول. 

ايتا كەتەيٸك, جامبىل وبلىسىندا كەشە بولعان جەراستى دٷمپۋٸنٸڭ وشاعى الماتى قالاسىنان وڭتٷستٸك-باتىسقا قاراي 334 شاقىرىم قاشىقتا, قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان.
 
جەر سٸلكٸنٸسٸ بىلاي سەزٸلگەن: قۇلان – 6 بالل, مەركٸ – 5 بالل, شۋ – 3 بالل, سارىكەمەر – 3 بالل, تٶلە بي – 3 بالل, تاراز – 3 بالل, اسا – 2 بالل, مويىنقۇم – 2 بالل, قورداي – 2 بالل, ب. مومىشۇلى – 2 بالل, قاراتاۋ – 2 بالل, ت. رىسقۇلوۆ – 2 بالل.
 
زارداپ شەككەندەر مەن قيراعان عيماراتتار تۋرالى اقپارات تٸركەلمەگەن. بايلانىس جەنە كٶمەك ٷشٸن جەدەل جەلٸ اشىلدى:
  • قر تجم كوماندالىق ورتالىعى - 87172-55-96-21
  • جامبىل وبلىسى تجد 8-7262-51-41-67.