Berlin Today اناليتيكتەرٸ ەكونوميكالىق ٶسۋ قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيياداعى پوزيتسيياسىن قالاي نىعايتقانىن باياندادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
قازاقستانداعى ەدەتتەگٸ جۇمىس كٷنٸنٸڭ تاڭىندا بٸر وتباسى بٸرنەشە جىل بۇرىن عانا سالىنعان پەتەرٸنەن شىعىپ, بالاسىن جاڭادان اشىلعان مەكتەپكە اپارىپ, جۇمىسقا ەل ٸشٸندە قۇراستىرىلعان كٶلٸكپەن بارا الادى. اتا-انانىڭ بٸرٸ ٸرٸ كومپانييادا جۇمىس ٸستەسە, ەكٸنشٸسٸ شاعىن بيزنەسپەن اينالىسىپ, تسيفرلىق ماركەتپلەيستەر ارقىلى تاۋار ساتا الادى, قولما-قول اقشاسىز تٶلەمدەردٸ قابىلداپ, مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن ونلاين رەجيمدە بايلانىسا الادى.
جەكە-جەكە العاندا بۇل فاكتٸلەردٸڭ ەشقايسىسى ەرەكشە كٶرٸنبەيدٸ. الايدا, ولار بٸرٸگٸپ قازاقستاننىڭ سوڭعى بٸرنەشە جىلدا قانشالىقتى ٶزگەرگەنٸن كٶرسەتەدٸ. ەل بۇل كەزەڭگە 2019 جىلى ايتارلىقتاي تابيعي رەسۋرستارمەن, سالىستىرمالى تٷردە دامىعان قارجى جٷيەسٸمەن جەنە حالىقارالىق ينۆەستيتسييالاردى تارتۋدىڭ ونداعان جىلدارداعى تەجٸريبەسٸمەن كٸردٸ. بٸراق الدىندا اناعۇرلىم كٷردەلٸ سۇراق تۇردى: قازاقستان بۇل ارتىقشىلىقتاردى مۇناي مەن باسقا دا شيكٸزات تاۋارلارىنا تەۋەلدٸلٸگٸ از بولاشاق ەكونوميكانى دايىنداۋمەن قاتار, ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن كەڭ كٶلەمدە ارتتىرۋعا باعىتتاي الا ما?
سوڭعى جەتٸ جىلدىڭ نەتيجەلەرٸ بۇل كٶشۋ پروتسەسٸنٸڭ جٷرٸپ جاتقانىن كۋەلاندىرادى. قازاقستان جاھاندىق پاندەمييانىڭ سالدارىن, جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ ٷزٸلٸستەردٸ جەنە گەوساياسي تۇرعىدان بٶلشەكتەنگەن ورتانى ەڭسەرۋگە مەجبٷر بولدى. سوعان قاراماستان, وسى سىناقتاردان ٶتكەن ەل 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكونوميكالىق تۇرعىدان ٸرٸرەك, كەسٸپكەرلٸككە بەيٸم جەنە سىرتقى ەلەممەن تىعىز بايلانىسقان مەملەكەتكە اينالدى.
ادامداردىڭ ەل-اۋقاتى ارقىلى ٶلشەنەتٸن ٶسٸم
قازاقستاننىڭ جان باسىنا شاققانداعى ٸجٶ جەتٸ جىل ٸشٸندە 50%-دان استام ٶستٸ. بۇل سىرتقى قاتارىنان بولعان سٸلكٸنٸستەرگە قاراماستان كەڭەيە تٷسكەن ەكونوميكانىڭ ٶسٸمٸن, سونداي-اق حالىق سانىنىڭ 20 ميلليوننان استام ادامعا جەتكەنٸن كٶرسەتەدٸ. بۇل سونىمەن قاتار قازاقستاندى ورتالىق ازيياداعى ەرەكشە جاعدايعا يە ەتەدٸ. دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ 2025 جىلعى دەرەكتەرٸ بويىنشا, ەلٸمٸزدە جان باسىنا شاققانداعى ٸجٶ شامامەن 14 700 دوللاردى قۇراسا, ٶزبەكستاندا — شامامەن 4 000 دوللار, ال قىرعىز رەسپۋبليكاسىندا — شامامەن 3 100 دوللار بولدى.
الايدا, جان باسىنا شاققانداعى تابىس كٶرسەتكٸشٸ ەكونوميكانىڭ قالاي جۇمىس ٸستەيتٸنٸن تولىق تٷسٸندٸرە المايدى. جەكە كەسٸپكەرلٸكتٸڭ رٶلٸنٸڭ ارتۋىنان ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەر انىق بايقالادى. قازاقستاندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە شامامەن 4,5 ميلليون ادام جۇمىسپەن قامتىلدى — بۇل جەتٸ جىل بۇرىنعىدان 31,6%-عا ارتىق. تٸركەلگەن شوب سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى ودان دا جىلدام ٶسٸپ, 47,5%-عا ۇلعايدى جەنە 2025 جىلدىڭ سوڭىندا 2,3 ميلليونعا جەتتٸ. ٸس جٷزٸندە بۇل بٷگٸندە قازاقستاننىڭ ەربٸر بەسٸنشٸ تۇرعىنى وسى سەكتورمەن بايلانىستى ەكەنٸن بٸلدٸرەدٸ.
بۇل ماڭىزدى, ٶيتكەنٸ قازاقستان كٶپتەگەن رەسۋرسقا باي ەكونوميكالارعا تەن مەسەلەمەن — مەملەكەت پەن بٸرنەشە ٸرٸ كومپانييالاردىڭ دەستٷرلٸ تٷردە ٷستەم ورىن الۋىمەن بۇرىننان بەتپە-بەت كەلەدٸ. شاعىن بيزنەستٸڭ كەڭەيۋٸ بۇل قۇرىلىمدىق مەسەلە جويىلدى دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. بٸراق ول ەلدٸڭ دەستٷرلٸ سالالارىمەن قاتار كەڭٸرەك كەسٸپكەرلٸك ەكونوميكانىڭ قالىپتاسىپ جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تۇسىندا بۇل ٶزگەرٸس ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸكتەردٸ شوعىرلاندىرماۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى ەرەكەتتٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالدى. ونىڭ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان» تۋرالى ساياسي ٷندەۋٸ كٶبٸنەسە ينستيتۋتسيونالدىق جەنە ەلەۋمەتتٸك رەفورمالار تۇرعىسىنان قاراستىرىلادى. الايدا, ونىڭ ەكونوميكالىق ماڭىزى كەم تٷسپەيدٸ: ٶسٸم تەك كٶبٸرەك ادام قاتىسا العان جاعدايدا عانا تۇراقتى بولا الادى. جاڭا كەسٸپورىندار, ٶنەركەسٸپتٸك جوبالار, قۇرىلىس جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر — مۇنىڭ بەرٸ جاس جەنە ۋربانيزاتسييالانعان حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس ەڭبەك نارىعىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتتٸ.
ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ كٶزبەن كٶرٸنۋٸ
ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەر ماتەريالدىق سيپاتقا يە بولعان كەزدە ەرەكشە سەنٸمدٸ كٶرٸنەدٸ. قازاقستاندا سوڭعى جىلدارداعى قايتا قۇرۋلاردىڭ ايتارلىقتاي بٶلٸگٸ تۇرعىن ٷيلەردەن, مەكتەپتەردەن, مەديتسينالىق مەكەمەلەر مەن زاۋىتتاردان كٶرٸنەدٸ. 2019-2025 جىلدار ارالىعىندا ەلدە 118,3 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. بۇل اۋقىم قازاقستانداعى ٶسٸپ كەلە جاتقان سۇرانىستى دا, دەموگرافييالىق شىنايىلىقتى دا كٶرسەتەدٸ. ەل حالقى كٶبەيۋدە, قالالار جاڭا تۇرعىنداردى تارتۋدا, ال جاس وتباسىلارعا باسپانا مەن ينفراقۇرىلىم قاجەت.
دەل سول سەبەپتٸ 761 مەكتەپ پەن 345 بالاباقشانىڭ سالىنۋى — بۇل جاي عانا ستاتيستيكالىق كٶرسەتكٸشتەر جيىنتىعى ەمەس. جاڭا مەكتەپتەر تولى سىنىپتار, ٸرٸ قالالىق ورتالىقتارعا كٶشۋ جەنە قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ پايدا بولۋى سيياقتى سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرەدٸ. ولاردىڭ ماڭىزى تەك عيماراتتاردا عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە جىلدام جٷرٸپ جاتقان ەكونوميكالىق جەنە دەموگرافييالىق ٶسٸمنٸڭ بالالارعا جاقسى جاعداي جاساي الۋىندا.
دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ دە وسىعان ۇقساس تٷردە كەڭەيٸپ كەلەدٸ. تەك ٷش جىل ٸشٸندە — 2023 پەن 2025 جىلدار ارالىعىندا — ەلدە 813 مەديتسينالىق نىسان سالىندى, ونىڭ 655-ٸ اۋىلدىق جەرلەردەگٸ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋ مەكەمەلەرٸ بولىپ تابىلادى. سول كەزەڭدە كٷتٸلەتٸن ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 2,79 جىلعا ٶسٸپ, 75,97 جاسقا جەتتٸ.
ەشبٸر جەكە ساياسات نەمەسە قۇرىلىس باعدارلاماسى مۇنداي ٶزگەرٸستٸ تولىعىمەن تٷسٸندٸرە المايدى. ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى تابىسقا, ٶمٸر سالتىنا, مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنە, قورشاعان ورتانىڭ جاعدايىنا جەنە دەموگرافييالىق فاكتورلارعا بايلانىستى. دەگەنمەن, ٶزگەرٸستەر باعىتىنىڭ ماڭىزى زور. ۇلتتىق دامۋدىڭ ەڭ ايقىن ٶلشەمدەرٸنٸڭ بٸرٸ — ەكونوميكانىڭ كٶبٸرەك ٶنٸم شىعارۋى عانا ەمەس, ادامداردىڭ ۇزاعىراق ەرٸ سالاۋاتتى ٶمٸر سٷرۋٸ.
پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ بۇل باسىمدىقتاردىڭ ٶزگەرۋٸمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. ونىڭ ەكٸمشٸلٸگٸ جاس, سىرتقى ەلەممەن تىعىز بايلانىسقان جەنە ون جىل بۇرىنعىعا قاراعاندا تالاپشىل بولا تٷسكەن قوعامعا جاۋاپ بەرۋگە مەجبٷر بولدى. تۇراقتىلىق بۇرىنعىداي باعالانادى, بٸراق ول ادامدارعا ناقتى نە ەكەلٸپ جاتقانىمەن دە ٶلشەنەتٸن بولدى.
تاۋار يمپورتىنان ٶندٸرٸسكە كٶشۋ
قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق مودەلٸن تەك ەلەۋمەتتٸك شىعىندار ەسەبٸنەن ٶزگەرتۋ مٷمكٸن ەمەس. سونداي-اق ەل تۇتىناتىن ٶنٸمنٸڭ كٶبٸرەك بٶلٸگٸن ٶزٸ ٶندٸرٸپ, ٶندٸرۋشٸ سالالاردان تىس جەرلەردە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋى قاجەت.
اۆتوموبيل جاساۋ ٶنەركەسٸبٸ بۇعان ايقىن مىسال بولا الادى. سوڭعى جەتٸ جىلدا قازاقستان شامامەن 800 مىڭ اۆتوكٶلٸك شىعاردى. ەل ٸشٸندە قۇراستىرىلعان كٶلٸك — جاي عانا تۇتىنۋ تاۋارى ەمەس. ونى ٶندٸرۋ جەتكٸزۋشٸلەردٸ, لوگيستيكالىق كومپانييالاردى, ينجەنەرلەردٸ, تەحنيكالىق ماماندار مەن بٸلٸكتٸ جۇمىسشىلاردى قولدايدى. بۇل سونىمەن قاتار بۇرىن ٸس جٷزٸندە بولماعان ٶنەركەسٸپتٸك قۇزىرەتتەردٸڭ بٸرتٸندەپ قالىپتاسىپ جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
ۇقساس ٷردٸس باسقا دا سالالاردا بايقالادى. قازاقستان ٷكٸمەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, تەك ارنايى ەكونوميكالىق جەنە يندۋسترييالىق ايماقتاردا 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 860 جوبا جٷزەگە اسىرىلىپ, 57 200-دەن استام جۇمىس ورنى قۇرىلدى. سونىمەن قاتار, 2030 جىلعا قاراي سول جەرلەردە تاعى دا 200-گە جۋىق جاڭا جوبا جٷزەگە اسىرىلىپ, جۇمىس ورىندارى اشىلادى جەنە ٶندٸرٸستٸڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە. سونداي-اق قازاقستان 2025-2029 جىلدارى 140 ٶندٸرٸستٸك جوبانى ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەربٸر جاڭا زاۋىت تاريحي تۇرعىدان شيكٸزات ەكسپورتىنا قاتتى تەۋەلدٸ بولعان ەكونوميكانىڭ ٶندٸرٸستٸك بازاسىن كەڭەيتەدٸ.
قازاقستان ٶز تابيعي ارتىقشىلىقتارىنان باس تارتپايدى. مۇناي, ۋران, مەتالدار جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىڭ ٶركەندەۋٸنٸڭ نەگٸزٸ بولىپ قالا بەرەدٸ. نەعۇرلىم شىنايى ماقسات — ولاردىڭ اينالاسىندا قوسىمشا ەكونوميكالىق دەڭگەيلەردٸ قۇرۋ: شيكٸزاتتى ەل ٸشٸندە ٶڭدەۋ, دايىن ٶنٸمدٸ كٶبٸرەك شىعارۋ جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرۋشٸلەردٸ حالىقارالىق جەتكٸزۋ تٸزبەكتەرٸنە قوسۋ.
دەل وسى جەردە قازاقستاننىڭ گەوگرافييالىق ورنالاسۋى ٶزگەشە ماعىناعا يە بولا باستايدى. كٶپتەگەن جىلدار بويى دٷنيەجٷزٸلٸك مۇحيتقا شىعا المايتىن ەڭ ٷلكەن ەل مەرتەبەسٸ ەڭ الدىمەن شەكتەۋ رەتٸندە قاراستىرىلدى. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەۋرازييا ارقىلى ٶتەتٸن ساۋدا جولدارى قايتا قارالىپ جاتقان كەزدە, قازاقستان ٶزٸن قىتاي, ەۋروپا, رەسەي, كاۆكاز جەنە ورتالىق ازييانىڭ كەڭ ايماعى اراسىنداعى بايلانىستىرۋشى بۋىن رەتٸندە جيٸ كٶرسەتەدٸ.
ٶڭٸردٸڭ ەڭ ٸرٸ ەكونوميكالىق پلاتفورماسى
ورتالىق ازييا تۇتاستاي العاندا جاڭارۋ كەزەڭٸنە قادام باستى. ٶزبەكستان ٶز ەكونوميكاسىن اشىپ, قارقىندى دامۋ قارقىنىن كٶرسەتۋدە. قىرعىز رەسپۋبليكاسى مەن تەجٸكستان دا تٶمەنگٸ دەڭگەيدەن باستاعانىنا قاراماستان, جوعارى ٶسۋ قارقىنىن كٶرسەتۋدە. ولاردىڭ پروگرەسٸ قازاقستان ٷشٸن تيٸمدٸ: دامىپ كەلە جاتقان كٶرشٸلەس ەلدەر ٷلكەن نارىقتاردى, تىعىز ساۋدا بايلانىستارىن جەنە ىقپالدى ايماقتى بٸلدٸرەدٸ. الايدا, ورتالىق ازييا ەكونوميكالارى ەزٸرگە وسىنداي دەڭگەيدەگٸ قارجىلىق جەنە ينستيتۋتسيونالدىق مٷمكٸندٸكتەرگە يە ەمەس.
دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نومينالدى كٶلەمٸ 2025 جىلى شامامەن 306 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ, ال ٶزبەكستان ەكونوميكاسى شامامەن 147 ميلليارد دوللاردى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنٸكٸ — 22,6 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. جان باسىنا شاققانداعى جوعارى تابىس, جيناقتالعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ, دامىعان قارجى سەكتورى جەنە حالىقارالىق ٸسكەرلٸك ينفراقۇرىلىم قازاقستانعا ٶڭٸردە ەرەكشە رٶل اتقارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
شەت ەل ينۆەستيتسييالارىنىڭ اۋقىمى بۇل ارتىقشىلىقتى ايقىن كٶرسەتەدٸ. تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ (تشي) جالپى اعىنى تەك 2025 جىلدىڭ ٶزٸندە 20,5 ميلليارد دوللارعا جەتٸپ, 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 14,4%-عا ٶستٸ. قازاقستان ەكونوميكاسى ينۆەستيتسييالاردى تارتۋدى جالعاستىرۋدا. بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸڭ ٶزٸ ەلدٸڭ ەرەكشە جاھاندىق بەلسٸزدٸك جاعدايىندا حالىقارالىق كاپيتالدى تارتۋ قابٸلەتٸن ساقتاپ قالعانىن كٶرسەتەدٸ.
ينۆەستورلاردى ٸشٸنارا تابيعي رەسۋرستار قىزىقتىرادى, بٸراق تەك بۇل ەمەس. قازاقستان ٸرٸ ەكونوميكانى, اينالاداعى نارىقتارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ, شىعىسپەن دە, باتىسپەن دە ورناتىلعان بايلانىستاردى, سونداي-اق حالىقارالىق بيزنەسكە باعىتتالعان قارجى ينستيتۋتتارىن ۇسىنادى. مۇنداي ٷيلەسٸمدٸ باسقا ەلدە تەز ارادا قايتا جاساۋ قيىن.
بٷگٸندە قازاقستان ٶڭٸردٸڭ باستى ەكونوميكالىق پلاتفورماسى — كاپيتال تارتىلاتىن, ٶنٸم ٶندٸرٸلەتٸن جەنە كومپانييالارعا كەڭٸرەك ورتالىق ازييا نارىعىنا شىعۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلەتٸن ورىن قىزمەتٸن اتقارادى.
سٸلكٸنٸستەر دەۋٸرٸندەگٸ قوزعالىس
جەتٸ جىل — مەملەكەتتٸڭ دامۋىنداعى سالىستىرمالى تٷردە قىسقا كەزەڭ, بٸراق قازاقستان ٷشٸن بۇل ەرەكشە وقيعالارعا تولى ۋاقىت كەسٸندٸسٸ بولدى. پرەزيدەنت توقاەۆ 2019 جىلى قىزمەتكە كٸرٸسكەن سەتتەن باستاپ, تٸپتٸ اناعۇرلىم تۇراقتى ساياسي جەنە ەكونوميكالىق جٷيەلەر ٷشٸن دە سىناق بولاتىن داعدارىستار جاعدايىندا ەلدٸ باسقاردى. ونىڭ باسشىلىعى بٸر عانا ماڭىزدى جوبامەن ەمەس, مەملەكەت, بيزنەس جەنە قوعام اراسىنداعى قاتىناستاردى قايتا قۇرۋ ەرەكەتٸمەن سيپاتتالدى. بۇعان ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ, كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ, ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جۇمىستارى كٸردٸ.
سونىمەن قاتار, قازاقستان ٸرٸ دەرجاۆالاردىڭ اراسىندا ورنالاسقان ەل ٷشٸن ٶمٸرلٸك ماڭىزى بار پراگماتيكالىق كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىن ساقتاپ قالدى. قىتايمەن, رەسەيمەن, ەۋروپالىق وداقپەن, اقش-پەن, سونداي-اق كەڭٸرەك يسلام جەنە تٷركٸ ەلەمٸمەن جۇمىس قاتىناستارىن قولداۋ ەلگە گەوساياسي بٶلٸنۋ جاعدايىندا كاپيتال تارتۋعا جەنە مانەۆر جاساۋ كەڭٸستٸگٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
دەگەنمەن, ماڭىزدى سىن-قاتەرلەر ساقتالۋدا. ينفلياتسييا ٷرٸم-بۇراق كٸرٸسٸنە ەسەر ەتۋدٸ جالعاستىرۋدا. ٸرٸ قالالار مەن اۋىلدىق جەرلەر اراسىنداعى ايىرماشىلىقتار ەلٸ دە بايقالادى. ينفراقۇرىلىم دەموگرافييالىق ٶسٸمگە ٸلەسۋٸ تيٸس, ال مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاعا قاتىسۋى ەلٸ دە ايتارلىقتاي جوعارى. جاڭا ٶنەركەسٸپتٸك كەسٸپورىندار تەك ٶندٸرٸستٸك كٶرسەتكٸشتەردٸ ورىنداپ قانا قويماي, شىنايى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋى تيٸس.
بۇل شەكتەۋلەردٸ مويىنداۋ سوڭعى جەتٸ جىلداعى ٶزگەرٸستەردٸڭ اۋقىمىن ازايتپايدى. كەرٸسٸنشە, ولاردى اناعۇرلىم سەنٸمدٸ ەتەدٸ. جاڭا پەتەردە كٷنٸن باستاعان, بالاسىن جاڭا مەكتەپكە جٸبەرەتٸن جەنە ەرتاراپتاندىرىلىپ جاتقان ەكونوميكادا كٷن كٶرەتٸن قاراپايىم وتباسى ٶزدەرٸن ۇلتتىق ترانسفورماتسييانىڭ كۋەگەرٸ رەتٸندە قابىلداماۋى مٷمكٸن. الايدا, تٷپتەپ كەلگەندە, دامۋ دەل وسىنداي كٷندەلٸكتٸ ٶزگەرٸستەر ارقىلى ٶلشەنەدٸ.
قازاقستان ٶز كٶشۋ كەزەڭٸن ەلٸ اياقتاعان جوق. بٸراق پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ تۇسىندا ەل بۇرىنعى جەتٸستٸكتەردٸ ساقتاۋدان ٶزٸنٸڭ كەزەكتٸ دامۋ كەزەڭٸنٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك نەگٸزدەرٸن قالىپتاستىرۋعا كٶشتٸ.
