Freedom Inside '26

ەرلٸك داستانى. استانا چاناككالە شاھيدتەرٸن ەسكە الادى

ەرلٸك داستانى. استانا چاناككالە شاھيدتەرٸن ەسكە الادى
تٷرٸك جۇرتى 18 ناۋرىزدى جەڭٸس كٷنٸ مەن چاناككالە شاھيدتەرٸن ەسكە الۋ كٷنٸ رەتٸندە اتاپ ٶتەدٸ. وسى كٷن بٸرٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس پەن تٷرٸك ەلٸنٸڭ تاريح بەتتەرٸندە ٶشپەس ٸز قالدىرعان بەلەستەردٸڭ بٸرٸ بولدى.

1815 جىلى ناۋرىز ايىندا انتانتا ەسكەرلەرٸ داردانەل بۇعازى ارقىلى ٶتپەك بولعان جولدا ٷلكەن تويتارىسقا تاپ بولعانىن تاريحتان بٸلەمٸز. شايقاسقا قاتىسقان 250 مىڭ تٷرٸك ەسكەرٸ وتان قورعاۋ جولىندا جانىن پيدا ەتتٸ.

تٷرٸك ەسكەرلەرٸنٸڭ كەسكٸلەسكەن شايقاستاعى ەرلٸگٸ حالىقتىڭ رۋحىن كٶتەردٸ. بۇعان مىسال رەتٸندە اتى اڭىزعا اينالعان سەيٸت ونباسىن اتاپ ٶتۋگە بولادى.

قاتارداعى جاۋىنگەر ونباسى سەيٸت رۋمەلي مەدجيديە فورتىنداعى ارتيللەرييادا قىزمەت ەتەتٸن. ۇرىس كەزٸندە سنارياد اتاتىن تەتٸك بۇزىلىپ قالعاندا, سەيٸت جالعىز ٶزٸ 215 كەلٸ سناريادتى كٶتەرٸپ اتۋ الاڭىنا ەكەلٸپ ورنالاستىرادى. قازاق اقىن قۇرال كٶمەك دەل وسى ساردار ۇلدىڭ قاھارماندىعىن «سەنٸم جەڭٸسٸ» دەپ اتالاتىن پوەماسىندا بىلاي جىرلاعان:



«قالساداعى

سيرەپ سارباز قاتارى,

جٷرەكتەردە

جانىپ جاتتى وت ەلٸ.

شەگٸنبەدٸ, بەرٸلمەدٸ ەشكٸم دە,

ولار ٷشٸن جالعىز تٸرەك وتانى.

 

وسىندايدا

تاعدىر سىنار الىپتى,

جەڭە الماس

دۇشپان قايسار حالىقتى.

مۇقالماستان, مۇڭايماستان سەيٸت تۇر,

زەڭبٸرەكتٸڭ جالعىز وعى قالىپتى.

جالعىز اللا

جار بولدى دا قولدادى,

وتان ٷشٸن

بويدا قۋات تولعانى.

ەڭكەيدٸ دە

ەرەن كٷشپەن كٶتەردٸ,

215 كەلٸ بومبانى».

 

بيىلعى جىل 18 ناۋرىزدا چاناككالە جەڭٸسٸنە 102 جىل تولادى.  وسى ورايدا تٷركييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸلٸگٸ مەن يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تٷرٸك مەدەنيەت ورتالىعى بٸرلەسە وتىرىپ, «حان شاتىر» وسو-دا «چاناككالە جەڭٸسٸ» اتتى فوتو-كٶرمە ۇيىمداستىرادى. كٶرمەگە قويىلاتىن سوعىس كەزٸندە تٷسٸرٸلگەن تاريحقا كۋە فوتولار تٷركييانىڭ باس كوماندوۆانيەسٸنٸڭ ارحيۆٸنەن الىنعان.  كٶرمەنٸڭ اشىلۋ رەسٸمٸ 17 ناۋرىز كٷنٸ ساعات 15.00-تە ٶتەدٸ.

 

اشىلۋ رەسٸمٸنەن بۇرىن يۋنۋس ەمرە تٷرٸك مەدەنيەت ورتالىعىندا اشىلعان «يۋنۋس ەمرە» حورى جەڭٸستٸڭ قۇرمەتٸنە ارناپ, «يەمەن تٷركٸسٸ»,  شايقاسقا قاتىسقان 15 جاسار كٶكٶرٸمدەر تۋرالى «15 جاسار بوزبالا» جەنە «چاناككالە تٷركٸسٸ» دەپ اتالاتىن شىعارمالاردى ورىندايدى.

 

«قمد» اقپارات