Freedom Inside '26

ەرجان باباقۇماروۆ جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىستى

ەرجان باباقۇماروۆ جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان دٶڭگەلەك ٷستەلگە قاتىستى
بٷگٸن الماتىدا جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸنٸڭ 35 جىلدىعىنا وراي «جەلتوقسان - تەۋەلسٸزدٸك باستاۋى» اتتى دٶڭگەلەك ٷستەل ۇيىمداستىرىلدى. شاراعا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى, الماتى قالاسى مەسليحاتىنىڭ حاتشىسى مەن دەپۋتاتتارى, قوعام قايراتكەرلەرٸ, عالىمدار, رەسپۋبليكالىق جەنە قالالىق جەلتوقسان ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋ جٶنٸندەگٸ قالالىق كوميسسييا مٷشەلەرٸ, جەلتوقسان وقيعالارىنىڭ بەلسەندٸلەرٸ, سونداي-اق جاستار ۇيىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.

دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ جۇمىسىن الماتى قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ اشىپ, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنان حات وقىپ بەردٸ. اعىمداعى جىلى جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 35 جىلدىعى قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىندا ٶتۋدە. پرەزيدەنتتٸڭ بۇل قۇتتىقتاۋ حاتى الماتى مۋزەيٸنٸڭ «جەلتوقسان» زالىنداعى ەكسپوزيتسييانى تولىقتىرادى.

– بٸزدٸڭ حالقىمىز بوستاندىققا جەتۋ ٷشٸن قيىندىقتارعا تاپ بولدى, اتا-بابالارىمىز ارمانداعان بوستاندىق ٷشٸن جانقييارلىقپەن كٷرەستٸ. وسىعان بايلانىستى, ۇلت ساناسىن دٷر سٸلكٸندٸرگەن جەنە قوعامدى العا جەتەلەگەن جەلتوقسان وقيعالارىنىڭ ەرەكشە ماڭىزى بار ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن, - دەلٸنگەن حاتتا. - قاسيەتتٸ تەۋەلسٸزدٸك پەن قايعىلى جەلتوقسان-بٸر-بٸرٸمەن تىعىز بايلانىستى ۇعىمدار. بٸز 1986 جىلدىڭ قاتال كٷندەرٸنەن تۋرا بەس جىل ٶتكەن سوڭ بوستاندىققا قول جەتكٸزدٸك».

ٸس-شارا بارىسىندا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قورىتىندىلارى شىعارىلىپ, ودان ەرٸ بٸرلەسكەن قىزمەتتٸڭ باعىتتارى بەلگٸلەندٸ.

ەرجان باباقۇماروۆ جىل باسىنان بەرٸ جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان كەشەندٸ ٸس-شارالار جوسپارى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.

بٷگٸندە الماتىدا «جەلتوقسان» كٶشەسٸ بار, كٶشە مەن رەسپۋبليكا الاڭىنىڭ قيىلىسىندا قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسىنىڭ باستاماسى بويىنشا ازات ەتۋدٸڭ سيمۆولىنا اينالعان «تەۋەلسٸزدٸك تاڭى» مونۋمەنتٸ. الماتى قالاسىنىڭ كٶشەلەرٸنە قايرات رىسقۇلبەكوۆ, لەززات اسانوۆا, ەربول سىپاتاەۆ سىندى باتىرلاردىڭ ەسٸمدەرٸ بەرٸلدٸ. بۇدان باسقا, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا «جەلتوقسان-86» پاركٸ اشىلدى, ول تاياۋداعى جىلدارى قالامىزدىڭ ەڭ ەدەمٸ ساياباقتارىنىڭ بٸرٸنە اينالادى. پاركتٸ دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا ارنالعان جوسپارى بەكٸتٸلدٸ. 17 جەلتوقساندا جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشىلار مەن قالا ەكٸمدٸگٸ «جەلتوقسان-86» ساياباعىندا بولاشاق ەسكەرتكٸشتٸڭ العاشقى تاسىن سالادى.

سونىمەن قاتار, قر تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنە وراي قالادا جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان ٸس-شارالار ٶتەدٸ. سونداي-اق الماتىدا جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشىلار قالالىق كٶلٸكتە تەگٸن جٷرۋگە, پروفيلاكتيكالىق مەديتسينالىق سكرينينگكە قۇقىلى. قولداۋ شارالارى رەتٸندە جىل سايىن اقشالاي جەردەماقى تٶلەنەدٸ, مۇقتاج ادامدارعا ساناتورييگە جولدامالار بەرٸلٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.

– بٸز جىل سايىن سول وقيعالاردى ەسكە الامىز, شىندىقتى ايتامىز, سول ارقىلى بٸز سول ۋاقىتتىڭ ماڭىزدىلىعىن حالىق جادىندا ساقتاعىمىز كەلەدٸ. 35 جىل ٸشٸندە كٶپ نەرسە جاسالدى. الماتى – ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ بەسٸگٸ. دەل وسى جەردە ەڭ بەلسەندٸ قاتىسۋشىلاردان تۇراتىن العاشقى جەلتوقسان ۇيىمى قۇرىلدى. العاشقى ون جىلدا بٸز قالا ەكٸمدٸگٸمەن بٸرگە جەلتوقسان وقيعالارىنىڭ پروبلەمالارى بويىنشا جۇمىس ۇيىمداستىردىق. مىسالى, بارلىق جەلتوقساندىقتار اقتالدى. وسى جىلدار ٸشٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸزدٸ قولداپ, جەلتوقسان وقيعالارىنىڭ تاريحىن اشۋعا شاقىردى. تەۋەلسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ ٷشٸن جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىندا ولاردىڭ اتا-انالارى, اتا-ەجەلەرٸ ەدٸلەتسٸزدٸككە قارسى شىقتى دەگەن ويدى نىعايتۋ ٶتە ماڭىزدى. ولار جەلتوقسان وقيعالارىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك ەكەلگەنٸن بٸلۋلەرٸ كەرەك, – دەدٸ جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشى شورا قاراباەۆ.

«بٷگٸن بيلٸك ٶكٸلدەرٸمەن جەنە دەكابريستەرمەن كەزدەسۋ ٶتتٸ. قاتىسۋشىلاردى رەانيماتسييالاۋ تۋرالى مەسەلە تۋىندايدى - دەكابريستەردٸڭ جاقسى اتىن قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن مۇراعاتتاردان قۇجاتتار ٸزدەستٸرٸلۋدە, – دەپ اتاپ ٶتتٸ «جەلتوقسان اقيقاتى» قوعامدىق قوزعالىسىنىڭ تٶراعاسى بولات قۇرىمباەۆ.

دٶڭگەلەك ٷستەل بارىسىندا قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى ب. تورعاەۆ پەن س. باقىتبەك, ارداگەرلەر وداعىنىڭ تٶراعاسى ا. بيجانوۆ, قوعامدىق كەڭەستٸڭ تٶراعاسى ر. الشانوۆ, جازۋشى, «الماتى 1986 جەلتوقسان» كٶپتومدىق باسىلىمىنىڭ اۆتورى ت. ايتبايۇلى, «قايسار جٷرەك» قب تٶرايىمى ش. ەرگەباەۆا, پروفەسسور, ت. ع. د., قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ ح. ەبجانوۆ, «جەلتوقسان قوعامى» قب تٶراعاسى ن. قۋانباەۆ, الماتى قالالىق Jas Otan جاستار قاناتىنىڭ  تٶراعاسى ن. بەككايروۆ جەنە جاستار ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ قالالىق كەڭەستٸڭ مٷشەسٸ ا. ساريەۆا قاتىستى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا كٶتەرٸلگەن مەسەلەلەر مەن ايتىلعان ۇسىنىستاردى قالا ەكٸمدٸگٸ تيٸستٸ ۇيىمدارمەن بٸرلەسٸپ ەگجەي-تەگجەيلٸ قارايتىن بولادى.