ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىندا قارقىندى الما باقتارىنىڭ كٶلەمٸ 2 مىڭ گەكتاردان استى
ەڭبەكشٸقازاق اۋداندىق ەكٸمدٸگٸنٸڭ ايتۋىنشا, قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە «Alma Mater Fields» جشس ٶز تەجٸريبەسٸندە قارقىندى باق ٶسٸرۋدٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ. سەرٸكتەستٸك باقتارى اششىساي, تاۋسٷگٸر, قىزىلشارىق اۋىلدارىندا ورنالاسقان.
مەسەلەن, قىزىلشارىق اۋىلىندا ورنالاسقان باقتا الما 2017 جىلى وتىرعىزىلا باستادى. «گالا», «گولدەن دەليشەس», «گرەنني سميت», «فۋدجي» جەنە باسقا دا جوعارعى سورتى كٶشەتتەر تەز جەرسٸندٸ. 126 گەكتار القاپتاعى جاس الما باعى ارنايى تورمەن قاپتالعان. بۇل تور اعاشتاردىڭ جەمٸستەرٸن قۇستاردان, بۇرشاقتان قورعاپ تۇرادى, سول سيياقتى ىستىقتان دا قورعايتىن مٷمكٸندٸگٸ بار. باقتاعى المالاردىڭ وتىرعىزىلعانىنا 3-4 جىل بولعان. ٶتكەن جىلى باق ٶسٸرۋشٸلەر ەر گەكتارىنان 40 تونناعا جۋىق توننا الما الدى.
– بٸر گەكتاردا 4200 الما كٶشەتٸ ٶسٸپ تۇر. ولاردىڭ بيٸكتٸگٸ 3,5 مەترگە جەتەدٸ. جەمٸس اعاشتارىنىڭ ارالىعى 80 سم. بۇل - ينتەنسيۆتٸ باقتىڭ سيپاتتارىنىڭ بٸرٸ. اعاشتار اراسىنداعى ارالىق ولاردىڭ نىعايىپ, ٶسۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل بٸر جاعىنان جەر ۋچاسكەسٸن ٷنەمدٸ پايدالانۋعا, ەكٸنشٸ جاعىنان مول ٶنٸم الۋعا جاعداي جاسايدى, – دەيدٸ شارۋاشىلىق باسقارۋشىسى راشيد اتامباي.
ونىڭ ايتۋىنشا, باقتا تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيياسى قولدانىلادى. ەر اعاشقا كٷنٸنە 12 ليتر سۋ جۇمسالادى. بارلىعى اۆتوماتتى قۇرىلعىلارمەن جٷيەلەنەدٸ, ونى بٸر عانا ادام باسقارادى. تاعى ٷش ادام سۋارۋ قۇبىرلارىنىڭ قوقىسقا, توپىراققا تولىپ قالماۋىن قادالاپ وتىرادى.
الما اعاشتارعا مينەرالدى تىڭايتقىشتار قولدانىلادى, بۇل ٶز كەزەگٸندە ولاردى زييانكەستەردەن قورعاۋعا ىقپال ەتەدٸ. بۇل جۇمىسقا پولشادان ارنايى وقىپ كەلگەن اگرونوم جۇماش ەركەتاڭ جاۋاپ بەرەدٸ. باق ٶسٸرۋدٸڭ وزىق تەحنولوگيياسىنىڭ ەرەكشەلٸگٸن مەڭگەرگەن مامان شەتەلدٸك ماماندارمەن تەجٸريبە الماسىپ, بٸلٸكتٸلٸگٸن شىڭداپ وتىرادى, سٶيتٸپ وتاندىق باق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ٶز ٷلەسٸن قوسىپ كەلەدٸ.
كٷزگٸ جيىن-تەرٸن جۇمىستارىنا جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردان 300-دەي ادام تارتىلادى.
– باق ٶسٸرۋ جۇمىسپەن قامتۋعا جاعداي جاساپ وتىر. بۇل جەردە قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيٸن ٸستەيمٸز. مۇندا ەر ادام كٷنٸنە 800 كگ الما جيناۋى كەرەك. ايلىق جالاقىمىز جاقسى, – دەيدٸ قىزىلشارىق اۋلىنىڭ تۇرعىنى جازيرا قاينارباەۆا.
ٶنٸم جيناۋمەن مۇندا جۇمىس اياقتالمايدى, سوندىقتان شارۋاشىلىقتا جىل بويى شامامەن 80-دەي ادام جۇمىس ٸستەيدٸ.
– تور جيناۋدىڭ ٶزٸ بٸراز ۋاقىتتى الادى. جەمٸس اعاشتارىنىڭ ارتىق بۇتاقتارىن قييۋ دا – ماڭىزدى ٸس. مۇنداي جۇمىستار كٶكتەمگە دەيٸن جالعاسادى. سونىمەن بٸرگە باق اۋماعىندا ەكٸ جەمٸس-جيدەك قويماسى بار. ونداعى 18 كامەرادا المانى قىسقى جەنە جازعى كەزەڭدەردە ساقتاۋعا بارلىق مٷمكٸندٸك جاسالعان, – دەدٸ راشيد اتامباەۆ.
جالپى «Alma Mater Fields» جشس ٶزٸنٸڭ ساتىلاي دامۋىن 2017 جىلدان باستادى. ٶتكەن 4 جىل ٸشٸندە كومپانييا 490 گا جەرگە ينتەنسيۆتٸ باق وتىرعىزدى, سىيىمدىلىعى 7200 توننالىق 2 جەمٸس ساقتايتىن قويما سالدى, قۋاتى ساعاتىنا 1 مىڭ ليتر بولاتىن تٸكەلەي سىعىمداۋ ارقىلى شىرىن شىعاراتىن ٶندٸرٸستٸ ٸسكە قوستى. قازٸرگٸ كەزدە جاڭا جەمٸس قويماسىنىڭ جوباسى دايىندالىپ جاتىر. جشس-دا 100-دەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنى بار, سول سيياقتى 500-دەن استام ماۋسىمدىق جۇمىس ورنى اشىلعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 12 ملرد. تەڭگە.
اتاپ ٶتسەك, ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىندا جەمٸس-جيدەك القابى – 7321 گا, شەمٸشكەلٸ-سٷيەكتٸ داقىلدار – 6828 گا, سونىڭ ٸشٸندە الما باقتارى – 6161 گا, ونىڭ 2170 گەكتارى – ينتەنسيۆتٸ باق. 2020 جىلى اۋدانداعى المانىڭ جالپى جيىنى 49,5 مىڭ توننا بولدى, ونداعى ينتەنسيۆتٸ باقتان جينالعانى – 10 مىڭ توننا, ورتاشا شىعىمدىلىعى – 74 تس/گا, ينتەنسيۆتٸ باقتاردىڭ ورتاشا ٶنٸمدٸلٸگٸ – 84تس/گا. المانىڭ «گالا», «فۋدجي», «رەد دەليشەس», «گولدەن دەليشەس», «دجوناتون», «گرەنني سميت», «ايدارەد», «دجوناگولد», «دجوناپرينتس» جەنە ت.ب. سورتتارى ٶسٸرٸلەدٸ. اۋداندا 35 مىڭ توننا سىيىمدىلىقتى جەمٸس-جيدەك جەنە كٶكٶنٸس قويماسى بار.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الماتى وبلىسىندا باقتار كٶلەمٸ 23,7 مىڭ گەكتارعا جەتكەن, سونىڭ ٸشٸندە 2,8 مىڭ گا – ينتەنسيۆتٸ باق. ٶتكەن جىلى ٶڭٸردە ەسكٸ باقتاردى جاڭارتۋ ەسەبٸنەن 494,1 گا جاڭا باق وتىرعىزىلدى, سونىڭ ٸشٸندە 257,6 گا – شەمٸشكەلٸ, ونىڭ 211 گەكتارى – ينتەسيۆتٸ باق, سول سيياقتى 194 گا دەندٸ جەمٸس, 1,5 گا – جيدەك, 41 گا – جٷزٸم.
