بٷگٸن اقوردادا كەزەكتٸ كادرلىق اۋىس-تٷيٸس بولدى. عاني بەيسەمباەۆ وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ قىزمەتٸنەن كەتٸپ, ورنىنا مەجٸلٸس دەپۋتاتى جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا تاعايىندالدى. وسى ٶزگەرٸسكە بايلانىستى قازاقستاننىڭ قۇرمەتتٸ ۇستازى, قوعام بەلسەندٸسٸ ٶمٸر شىنىبەكۇلى مەن بەلگٸلٸ پەداگوگ اياتجان احمەتجانۇلى Dalanews.kz اگەنتتٸگٸنە پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, بۇرىنعى مينيستردٸڭ جۇمىسىنا باعا بەردٸ.
بەيسەمباەۆ - ەڭ سەتسٸز مينيستر
شىنىبەكۇلىنىڭ سٶزٸنشە, بەيسەمباەۆ تۇسىندا مۇعالٸمدەرگە قارسى تٷرلٸ ارىز-شاعىم كٶبەيگەن.
“عاني بەيسەمباەۆتى كەيٸنگٸ ونجىلدىقتاعى ەڭ سەتسٸز مينيسترلەردٸڭ بٸرٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. ونىڭ تۇسىندا ارزان پيارعا كٶپ جول بەرٸلدٸ, ال بەلسەندٸ پەداگوگتارعا قىسىم كٷشەيدٸ. مەسەلەن, 2023 جىلى ماعان قاتىستى باس پروكۋراتۋراعا جەنە ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە ەرتٷرلٸ ارىز تٷستٸ. تٸپتٸ, الماتىدان مٷلدە تانىمايتىن مەكتەپ ديرەكتورى شىمكەنت قالاسىنىڭ پوليتسيياسىنا ارىزدانعان. سول جىلى تٷركٸستان وبلىسى جەتٸساي اۋدانىنداعى مەكتەپ ديرەكتورى مەن شارۋاشىلىق جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى دا سوتقا بەردٸ. وسىنداي جايتتاردان كەيٸن 2023 جىل مەن ٷشٸن ەڭ اۋىر, “ساندالعان” جىل بولدى دەۋگە بولادى”, — دەيدٸ ول.
سونداي-اق ول ەكس-مينيستردٸڭ "نىسانالى مەكتەپ” جوباسىن دا سىنعا الدى.
“بۇل جوبا العاش قابىلدانعان كەزدە شيكٸلٸگٸ كٶپ بولدى. مەسەلەن, بىلتىر مۇعالٸمدەردٸ ساباق ٷستٸندە ونلاين كۋرستار ٶتۋگە مەجبٷرلەدٸ. وسىنداي مىسالدار جەتكٸلٸكتٸ. سوندىقتان مەن بەيسەمباەۆتى ەڭ سەتسٸز مينيسترلەردٸڭ بٸرٸ دەپ ەسەپتەيمٸن”, – دەدٸ ول.
شىنىبەكۇلىنىڭ ايتۋىنشا, بٸلٸم جٷيەسٸنە تٷبەگەيلٸ رەفورما قاجەت.
“بٸزدە رەفورما دەپ ايتىلعانمەن, پەلەن جىلدان بەرٸ ەشقانداي تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸس جاسالعان جوق. تەك ايماعامبەتوۆ تۇسىندا بٸرقاتار يگٸ باستامالار كٶتەرٸلدٸ, كەيٸن ٶكٸنٸشكە قاراي توقتاپ قالدى. بٸلٸم سالاسىنا ناعىز رەفورما قاجەت. ول ەڭ الدىمەن مامان دايارلاۋ جٷيەسٸنەن باستالۋى تيٸس. ٶيتكەنٸ مۇعالٸمدٸ دۇرىس دايىنداماي, ساپالى بٸلٸم بەرۋ تۋرالى ايتۋ مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان بۇل سالادا اتقارىلاتىن جۇمىس ەلٸ دە كٶپ”, – دەدٸ ٶمٸر شىنىبەكۇلى.
2 جىل 9 ايدىڭ ٸشٸندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ شاشىلىپ قالدى — اياتجان احمەتجانۇلى
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸن 2 جىل 9 اي باسقارعان عاني بەيسەمباەۆتىڭ جۇمىسىنا قاتىستى پەداگوگ, بٸلٸم سالاسىنىڭ ساراپشىسى اياتجان احمەتجانۇلى دا سىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مينيستر ٶزٸنە ارتىلعان سەنٸمدٸ اقتاي المادى.
"تامادا مينيستر سٶيلەپ كەلدٸ, سٶيلەپ قوشتاستى. سٶزٸمەن كەلٸپ, سٶزٸمەن كەتتٸ. الدىڭعى مينيستردٸڭ تۇسىندا قابىلدانعان بٸراز وڭ شەشٸمدەردٸڭ كٷشٸن جويدى. مىسالى, “التىن بەلگٸلەرگە” قاتىستى شەشٸم, 1-سىنىپقا قابىلداۋ ۋاقىتىن ٶزگەرتۋ, اقىلى وليمپيادالاردى توقتاتۋ سيياقتى ماڭىزدى قادامداردىڭ بەرٸ قايتادان ەلسٸرەتٸلدٸ", – دەيدٸ ول.
اياتجان احمەتجانۇلىنىڭ سٶزٸنشە, بەيسەمباەۆتىڭ نەگٸزگٸ ۋەدەلەرٸ ورىندالماي قالدى. ول بٸرنەشە مىسالدى تٸزٸپ بەردٸ:
• سىنىپ جەتەكشٸلٸگٸ ٷشٸن قوسىمشا اقى ٷش ەسە ٶسەدٸ دەگەن ۋەدە بەرٸلدٸ, الايدا "ٷش ەسە تٷگٸلٸ, 3 پايىز دا قوسىلمادى".
• وقۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ مەسەلەسٸندە كەرٸسٸنشە بەيكەسٸبيلٸك بايقالدى.
"حيمييا, فيزيكا, بيولوگييانى قوسىپ جاراتىلىستانۋ قىلۋ, الگەبرا مەن گەومەترييانى بٸرٸكتٸرۋ – وتپەن سۋدى قوسقانمەن تەڭ", – دەيدٸ ساراپشى.
• قاعازباستىلىقتى ازايتۋ ورنىنا, مۇعالٸمدەردٸڭ قۇجاتتارى مەن ەسەپتەرٸ بەس ەسەگە ارتقان.
• مينيستردٸڭ سٷيٸكتٸ ٸسٸنە اينالعان فورۋمدار مەن جينالىستار, "تەربيەلٸك شارالاردى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ريلس تٷرٸندە تٷسٸرۋ" – بٸلٸم ساپاسىن ارتتىرماي, كەرٸسٸنشە, جاعدايدى ۋشىقتىرعان.
• مۇعالٸمدەرگە قىسىم جاساۋ, سوتقا بەرۋ فاكتٸلەرٸ دە ونىڭ تۇسىندا ورىن العان.
سونداي-اق اياتجان احمەتجانۇلىنىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت باستاماسىمەن قولعا الىنعان “جايلى مەكتەپ” جوباسى شاتقاياقتاپ, 367 مەكتەپتٸڭ ورنىنا تەك 217-ٸ عانا جوسپارعا ەنگەن.
“جوباعا اۆتور بولعىسى كەلٸپ, ونى “كەلەشەك مەكتەپتەرٸ” دەپ قايتا اتاعانىمەن, نەتيجە بولمادى”, – دەيدٸ ول.
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, ەڭ ٷلكەن داۋلاردىڭ بٸرٸ – نىسانالى مەكتەپتەر جوباسى.
“قارجى شاشىلدى, ەسەپ-قيساپ كٶبەيدٸ, بٸراق نەتيجە جوق. ال پەداگوگتەردٸڭ اتتەستاتسيياسى كەرٸسٸنشە, بۇرىنعىدان دا كٷردەلەنە تٷستٸ.
جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر دە تەنتٸرەپ قالدى. استانادا بٸراز مەكتەپ ٶز قارجىسىن الا الماي جٷر. بٸلٸمگە قارجى قۇيعان قانشاما جاناشىر جانداردىڭ ەڭبەگٸ كٷيدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ شىن مەنٸندە شاشىلىپ قالدى. ەندٸ جاڭا مينيسترگە وسى شاشىلعان سالانى جيناپ الۋ دەگەن اۋىر جٷك قالدى. بيۋدجەت تاپشىلىعى مەن ورىنسىز جوسپارلاۋدىڭ زاردابىن ەلٸ دە تارتا بەرەمٸز دەپ قورقامىن”, – دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
سونىمەن قاتار احمەتجانۇلى جاڭا مينيستر جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا جايلى ويىن دا ورتاعا سالدى.
"جۇلدىز دوسبەرگەنقىزى سٷلەيمەنوۆا – بٸلٸم سالاسىنا بٷگٸن كەلگەن ەسٸم ەمەس. 2007 جىلى ەڭبەك جولىن قاراپايىم مەكتەپ مۇعالٸمٸ رەتٸندە باستاعان. سودان بەرٸ 18 جىل بويى وسى سالانىڭ اينالاسىندا جٷر. دەپۋتات بولعاندا دا ەلەۋمەتتٸك سالا كوميتەتٸنٸڭ قۇرامىندا بولدى. نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەر دەپارتامەنتٸ تٶراعا ورىنباسارى, الماتىداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقاردى", – دەيدٸ ول.
اياتجان احمەتجانۇلىنىڭ سٶزٸنشە, جاڭا مينيستردٸڭ بٸرقاتار ارتىقشىلىعى بار:
- تالاپشىل, مٸنەزدٸ, ايتقانىن جاساتا الادى.
- ساۋاتتى, سالانى ٸشٸنەن دە, سىرتىنان دا جاقسى بٸلەدٸ.
- قاي تٸلگە دە جەتٸك, بولمىسى قازاقى.
- سالا مامانى رەتٸندە ناقتى جوسپارلارى بار, بۇرىننان ايتىپ كەلە جاتقان ويلارىن ٸسكە اسىرادى دەپ سەنٸم بٸلدٸرەمٸن.
"ٶزٸم ٷلكەن ٷمٸت كٷتەمٸن ھەم قاتتى قۋاندىم. قيىنى – مينيسترلٸك شاشىراعان تۇستا كەلدٸ. شارۋا شاش ەتەكتەن. ەڭ باستى دٷنيە – بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسى مەن وقۋلىقتاردى جاڭارتۋ. ناقتى ايتقاندا, بٸلٸم مازمۇنىن رەتتەۋ. بۇل كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن شارۋا. سەبەبٸ, 2016 جىلدان بەرٸ ايتىلىپ كەلە جاتقان مەسەلە. جۇلدىز حانىم مۇنى جاقسى تٷسٸنەدٸ دەپ ويلايمىن", – دەدٸ ساراپشى.
ايتا كەتەيٸك, بٷگٸن, 29 قىركٷيەكتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن عاني بەكتايۇلى بەيسەمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ لاۋازىمىنان بوساتىلدى.
ول 2023 جىلعى قاڭتاردان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ قىزمەتٸن اتقارعان ەدٸ.
ونىڭ ورنىنا مەجٸلٸس دەپۋتاتى جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ بولىپ تاعايىندالدى.
جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا كٸم?
جۇلدىز دوسبەرگەنقىزى سٷلەيمەنوۆا 1983 جىلى 25 تامىزدا اقتٶبە وبلىسىندا دٷنيەگە كەلگەن. بٸلٸمٸ جوعارى, عىلىم كانديداتى.
ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە تاريح ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم العان. كەيٸن فيلوسوفييا جەنە ساياساتتانۋ باعىتى بويىنشا ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرانى تەمامداپ, 2012 جىلى «مەدەنيەتتانۋ» ماماندىعى بويىنشا PhD دەرەجەسٸن قورعاعان.
ەڭبەك جولى
سٷلەيمەنوۆا ەڭبەك جولىن جاستار ساياساتى مەن بٸلٸم سالاسىنان باستادى.
• 2000–2004 جىلدارى قازۇۋ ستۋدەنتتٸك ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ۇيىمىن باسقاردى.
• 2004–2006 جىلدارى اقتٶبەدە ەلەۋمەتتٸك-گۋمانيتارلىق پەندەر وقىتۋشىسى ەرٸ جاستار كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى بولدى.
• 2006–2007 جىلدارى «وتان» پارتيياسىنىڭ اقتٶبەدەگٸ فيليالىندا جاستار ٸسٸ جٶنٸندەگٸ كەڭەسشٸ, «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ تٶراعا ورىنباسارى قىزمەتٸن اتقاردى.
• 2007–2008 جىلدارى الماتىداعى ى.التىنسارين اتىنداعى №159 گيمنازييادا تاريح جەنە قۇقىق پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ بولدى.
• 2010 جىلدان باستاپ بٸرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىندا جەتەكشٸلٸك قىزمەت اتقارىپ, ستۋدەنتتٸك ٸستەرمەن اينالىستى.
• 2012 جىلدان 2019 جىلعا دەيٸن «نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ» جٷيەسٸندە تٷرلٸ باسقارۋشى لاۋازىمداردا بولدى.
• 2019–2021 جىلدارى الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نزم ديرەكتورى قىزمەتٸن اتقاردى.
ساياساتتاعى جولى
2021 جىلى «AMANAT» پارتيياسى اتىنان مەجٸلٸس دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. ەلەۋمەتتٸك-مەدەني دامۋ كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ رەتٸندە جۇمىس ٸستەدٸ.
2023 جىلى قايتا سايلانىپ, VIII شاقىرىلىمدا دەپۋتاتتىق مانداتىن جالعاستىردى.
29 قىركٷيەك كٷنٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ بولىپ تاعايىندالدى.
رۋسلان جەلدٸباي اقورداداعى اۋىس-تٷيٸسكە قاتىستى قانداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ?
پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ – پرەزيدەنتتٸڭ باسپاسٶز حاتشىسى رۋسلان جەلدٸبايدىڭ سٶزٸنشە, كەيٸنگٸ كادرلىق ٶزگەرٸستەرگە بايلانىستى باق ٶكٸلدەرٸنەن كٶپتەگەن ساۋال تٷسە باستاعان.
"ەڭ الدىمەن, مىنا مەسەلەنٸ باسا ايتۋ كەرەك, بۇل – ەدەتتەگٸ كادرلىق روتاتسييا. نەگٸزگٸ ماقسات – مەملەكەتتٸك جٷيەدەگٸ ەڭ ماڭىزدى باعىتتاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٷشەيتۋ. مەملەكەت باسشىسى جۋىرداعى جولداۋىندا ۇلتتىق ەكونوميكاعا تٷسەتٸن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸن ارتتىرۋدى باسىم مٸندەتتٸڭ بٸرٸ رەتٸندە بەلگٸلەدٸ", - دەيدٸ رۋسلان جەلدٸباي.
بۇل ماڭىزدى سالا تەجٸريبەلٸ ديپلومات مۇرات نۇرتٸلەۋگە جٷكتەلدٸ.
"پرەزيدەنتتٸڭ كٶمەكشٸسٸ رەتٸندە ول حالىقارالىق ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا ىنتىماقتاستىعىن ٸلگەرٸلەتۋ ماقساتىندا شەت مەملەكەتتەردٸڭ جوعارى دەڭگەيدەگٸ ٶكٸلدەرٸمەن, سونداي-اق ەلەمدٸك ٸرٸ كومپانييالاردىڭ جەتەكشٸلەرٸمەن بايلانىستى دامىتادى", - دەيدٸ پرەزيدەنتتٸڭ كٶمەكشٸسٸ.
